Bugun...



TOST DEYİP GEÇMEYİN! NESİLLERİN YİYECEĞİDİR!!!

Şöyle ilk ısırdığınızda; dişinizin arasındaki o parçayı, ana parçasından bir türlü ayıramamanızın yegane sebebi olan o uzayan taze kaşar peynirinin damağınızda bıraktığı tadla beraber; o tel tel uzamış peynirin her telindeki ayrı lızzat sizi alır götürür…

facebook-paylas
Güncelleme: 22-11-2026 07:36:40 Tarih: 22-11-2026 07:24

TOST DEYİP GEÇMEYİN! NESİLLERİN YİYECEĞİDİR!!!


 

 

Şöyle ilk ısırdığınızda;  dişinizin arasındaki o parçayı, ana parçasından bir türlü ayıramamanızın yegane sebebi olan o uzayan taze kaşar peynirinin damağınızda bıraktığı tadla beraber; o tel tel uzamış peynirin her telindeki ayrı lızzat sizi alır götürür…

 

 

 

 

Şöyle ilk ısırdığınızda;  dişinizin arasındaki o parçayı, ana parçasından bir türlü ayıramamanızın yegane sebebi olan o uzayan taze kaşar peynirinin damağınızda bıraktığı tadla beraber; o tel tel uzamış peynirin her telindeki ayrı lızzat sizi alır götürür…
 

 
Hele bir de tam kıvamında kızarmış ise, yanında da demli bir çay ya da taze sıkılmış bir bardak portakal suyu var ise, sizden iyisi Şam’da kayısı…

 

 


 
Gastronomi Tarihi Araştırmacısı ve Yazarı Boğaç Yüzgül'ün ilgli araştırmasına göre; Eski Yunanlılar’da, bugünkü Pan Kek’in atası olarak kabul edilebilinecek ‘Tostarantis’, yani incecik kızarmış kekler vardı…

 

 
Tatlı bir un bulamacını, kömür ateşinde iiyce kızdırdıkları iki metal levha arasında pişirip, kat kat sunarlardı kendilerine ve misafirlerine…

 

 
‘Tostare’  yani kızartılmış manâsındaki ‘Geç Latince’ kelimeden türeyen ‘Tost’un ilk atası olarak bunu kabul edebiliriz…

 

 
Lakin; bilinen anlamdaki ilk tost; 1600lü yılların ilk çeyreğinde, Hollanda’da, çok iyi erime özelliği bulunan bir tür inek peynirinin, iki bayat ekmek arasında bastırılıp pişirilmesiyle ortaya çıktı.

 

 
Hollandalılar, bu lezziz yiyeceği Almanya’da pazarlamaya kalkınca; Almanlar hemen üstüne kondu ve butik manâda üretilen ilk tost makineleriyle ki tabii ki kömürlüydü;  bu yiyeceği dünyaya tanıttılar...

 

 
 Türkiyem’izde ilk olarak 1940lı yıllarda sanayii tipi makinelerle pişiriliyordu tostlar…

 

 
Zamanla tüm Anadolu'ya  yayıldı ve çok beğenildi…

 

 
Halen de bu beğeni nesilden nesile aktarılıyor…

 

Peki, gerçekten ülkemizde, 'Yöresel' tost var mı?

Öyle ya, yok 'Ayvalık Tostu', yok 'Ordu Tostu', yok 'İzmir Tostu', yok 'Edirne Tostu' filân...  
 

 
Zaten, hemen, ‘Ayvalık Tostu’ diyeceksniz ama hayır; Gastronomi Tarihi Araştırmacısı ve Yazarı Boğaç Yüzgül, bunu da detalı olarak araştırıp, yazmış; en fazla 25-30 yıllık bir geçmişi var...
 
Ayvalık Tostu’nun atası olarak kabul edebileceğimiz tostun ilk versiyonunu, 1955 yılında, Beyoğlu’ndaki Konak Büfe’de satışı yapılmaya başlanan ‘Yengen’ adlı tosttur…

 

 
Bayat yarım ekmek arasında, kaşar, sucuk ve domates ile hazırlanan bu tost; Konak Büfe’de çalışmış bir ustanın; Ayvalık’ta mekân açması ve tostun içine, ek olarak kornişon turşu, maydanoz, ketçap ve mayonez eklemesiyle, yeni bir anlam kazandı…

 

Yüzgül'ün araştırmasında ince bir detay var:

 

'İstanbul'daki mekânın sahibi olan Akif Pazarcı, hasta olduğu bir gün, büfeyi eşinin açmasını ister. Eşi de öğlen saatinde, karışık bir tost yapıp, içine de piştikten sonra domates ekleyip, eşine götürür; Akif bu tostu çok sever. Sonra da bir-iki tanıdık müşterisine, bu içine sonradan domates konmuş tostu ikram eder, panoda karışık tost bile yokken, bu tostun ismini merak edenere de, şaka değil, gerçekten de 'Yengenizin İcadı', 'Yengenizin Tostu' dye isim takar, bir ay sonra da 'Yengen', tabelaya eklenir...

 

Dönelim Ayvalık ilçesine...

 

Ayvalık'taki mekânın ortağı, istekler üzerine tostun içine, salam ve zeytin de koymaya başlayınca; ‘Meşhur Ayvalık Tostu’ diye bir isim uduruldu ve tabii ki çok da rağbet gördü…

 

 

 

 

Hakkıyla yapıldığında, yani malzemeler domatesin suyu, ketçap ve mayonezin mayi kıvamı ile çamur olmazsa ki; bunu başarabilen az mekân var; lezzetli sayılabilir, zira bir nevi 'Ekmek arası karışık pizza' gibi bir tadı var...

 

Peki geleneksellik atfedilen Ordu Tostu için aynı şei söyleyebilir miyiz? 
 

 
Yamaner Kardeşler’in buluşu olan, ‘Sürülebilir Sucuk’ ile yapılan bir tost olan Ortu Tostu; ‘Yengen’den bir yıl sonra ilk kez Ordu’da satılmaya başlanan bir tost türü…

Yüzgül'ün araştırmasına göre, Ordu'da bir iş için bulunan yüzlerce  yabancının yeme-içme potansiyeline yönelik olarak açılan bir büfede, bu tost satılmaya başlanıyor. Yine aynı araştırmada, tost makinesi, İstanbul, Ankara ve İzmir'den sonra, Türkiye'de dördüncü olarak Ordu'da karşımıza çıkıyor..

Peki güzel bir tost nasıl yaparsınız?

Bu konuda, Türk ve Dünya Mutfağı üzerine yaptığı çok sayıda gönüllü çalışma ile başta gastronomi sektörü olmak üzere birçok kesim tarafından büyük  takdir toplayan ve aynı zamanda Dünya Şarap Lezzetçileri Birliği Üyesi konumunda da bulunan Uluslararası Mutfak Sanatçıları ve Gurmeler Birliği Türkiye Masası Yönetim Kurulu Onursal Üyesi, Dünya Yöresel Lezzetleri Tanıtma Platformu Başkanvekili, TURİZMAGAZİNİST Araştırmacılar ve Yazarlar Platformu Mütevelli Heyet Üyesi ve Türkiye Görsel Sanatlar ve Edebi Eserler Eleştirmenleri Konsorsiyumu Genel Sekreteri  Gastronomi&Gastronomi Turizmi Uzmanı, Gurme ve Gastronom Tarihi Araştırmacısı ve Yazarı Boğaç Yüzgül'ün satırlarını aynen aktaralım:

''İyi bir tost için, öncelikle ifade etmeliyim ki, ‘Tost’ her damak tadına göre değişkenlik  gösterecektir ama; 1997 yılında Ankara’da butik bir yarışmada, yaptığı tost ile birincilik ödülü alan bir gurme olarak; size bir iki ipucu vereyim…
 
Öncelikle tost ekmekleriniz,  kesinlikle bayat ve uzunluğu en az 15-17 cm, genişliği ise; 10-12 cm boyutunda olmalı…
 
Sonra bir çorba kaşığı domates salçası ile sekiz adet kesme şekeri; bir çay bardağı sıcak suda eritip, sosu her iki ekmeğin de alt yüzüne sürüp; 10 dk bekleyin.
 
Ardından, ekmeğin sossuz kısmı alta gelecek şekilde sırasıyla bir dilim Macar ya da Hindi Salam, burada jambon koyarsanız çok daha lezziz olur; bir dilim kaşar, iki-üç ince dilim sucuk ve dört beş çekirdeği  çıkmış siyah zeytin koyun…
 


Eğer elinizde ya da evinizde zeytin ezmesi var ise; ince bir tabaka salam ya da jambondan önce ekmeğe sürebilirsiniz…
 
Ardından da sandviçi kapatıp, orta  harlı makinede pişirin; ekmekler kızarmaya yüz tutmaya yakın; makineden alıp, içine ketçap, mayonez, maydanoz ve ince bir dilim domates koyup, makineyi son har seviyesine getirip, üç dakika daha kızartın…
 

 

Domates çok pişerse, yerken ağzınızı yakar; yumuşasın yeter…
 
Başta verdiğim dip sosu; tosta ayrı bir lezzet katacaktır…
 
Eğer yağlı bir tost isityorsanız ise; makineden almadan önce, az teryağı ya da fırça ile dolaptan çıkmış zeytinyağı sürebilirsiniz...''

TURK KITCHEN DERGİSİ




Bu haber 100 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER YEREL Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ

Henüz anket oluşturulmamış.
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI YUKARI