Yeni yıl hazırlıklarının yegane süsleme  simgelerinden

kokinalar tezgâhlarda yerini aldı.

İstanbul Çiçekçiler Esnafı Odası Başkanı Sunay Çalışır, daha şimdiden kokina talebinin geçen yılın yüzde 60 kadar üzerinde olduğunu belirterek, “Geçen sene İstanbul genelinde 100 bin demet kokina satılmıştı, bu sezonun sonunda beklentimiz 200 bin demet. İstanbullu esnaf kokinadan en az 50 milyon TL hasılat bekliyor” yorumunu yaptı…

Türk ve Dünya Mutfağı üzerine yaptığı çok sayıda gönüllü çalışma ile başta gastronomi sektörü olmak üzere birçok kesim tarafından büyük  takdir toplayan ve aynı zamanda Dünya Şarap Lezzetçileri Birliği Üyesi konumunda da bulunan Uluslararası Mutfak Sanatçıları ve Gurmeler Birliği Türkiye Masası Yönetim Kurulu Onursal Üyesi, Dünya Yöresel Lezzetleri Tanıtma Platformu Başkanvekili, TURİZMAGAZİNİST Araştırmacılar ve Yazarlar Platformu Mütevelli Heyet Üyesi ve Türkiye Görsel Sanatlar ve Edebi Eserler Eleştirmenleri Konsorsiyumu Genel Sekreteri  Gastronomi&Gastronomi Turizmi Uzmanı, Gurmeve Mutfak Yazarı Boğaç Yüzgül;  konuyu  detayları ile GÜNDEM EKONOMETRE takipçileri için araştırdı…

Yılbaşı süsleme hazırlıkları hızlanırken tezgâhlarda kokina yoğunluğu başladı. Her yıl aralık ayıyla birlikte talebi artan kokinalar, bu sezon da çiçekçilerin vitrinlerini süslüyor. Kasım ayında artan kasımpatı satışları çiçeklerin yüzünü güldürmüştü şimdi gözler yılbaşının simgelerinden kokinaya çevrildi.

Çiçekçiler, kokinanın dayanıklı yapısı ve eğlenceli görüntüsü nedeniyle yılbaşı süslemelerinde sık sık tercih edildiğini ve talebin de her yıl arttığını belirtiyorlar. Özellikle ev süslemeleri, restoran dekorasyonları ve kurumsal hediyeler için yoğun sipariş alındığı vurgulanıyor. Geçmişte daha dar bir alıcı kitlesine hitap eden kokina, özellikle son yıllarda sosyal medya ve süsleme trendlerinin etkisiyle hem tüketiciler hem de çiçekçiler için trend haline geldi.

Kokinanın toplanma ve hazırlanma süreci meşakkatli. Ormanlık alanlardan toplanan yeşil dallara, “tavşan memesi” adlı kızıl meyvelerin tek tek elle bağlanmasıyla hazırlanıyor. İstanbul Çiçekçiler Esnafı Odası Başkanı Sunay Çalışır’a bu sene kokinadaki talebin boyutunu ve sektördeki yeni trendleri sorduk.

Kokinanın şu anda tezgâhlarda bol olduğunu söyleyen Çalışır, talepten memnun. Geçen yıla oranla talepte yüzde 60-70 oranında bir artış gözlemlediklerini söyleyen Çalışır, “Her yıl kokinaya olan talep artıyor ama bu seneki kadar yüksek oranda kokina hazırlığı yapan tedarikçi görmedik. Geçen sene İstanbul genelinde 100 bin demet satılmıştı, bu sene beklentimiz 200 bin demet satılması yönünde” diye konuştu.

Çalışır’ın verdiği bilgilere göre bir kokina demeti 250-300 TL’den, buket halinde ise 1000-1500 TL’den satılıyor. Çalışır, İstanbullu esnafın bu yılbaşı sezonunda kokinadan en az 50 milyon TL’lik hasılat beklediğini söyledi. Büyük mağazaların vitrinlerinde yer alan dekorasyonların da çiçeğin popülerliğini olumlu yönde etkilediğini kaydeden Çalışır, 2025’te nergisin trend olduğunu 2026’da ise lale, nergis ve sümbül satışlarında artış beklediklerini vurguladı.

Kasım ayında Türkiye genelindeki çiçek tezgâhlarında kasımpatı  rüzgârı esti, “Kasımda kasımpatı alınır” trendi sektörde bir hareketlenme yarattı. “Eskiden kasımpatı çiçeğini pek soran olmazdı” diyen Çalışır, kasımpatı ithal ve pahalı bir çiçek olmasına rağmen geçen yıla oranla talebin yüzde 60 arttığını kaydetti. Kasımpatının adet fiyatı 200-250 TL arasında değişiyor.

Peki, ‘Kokina Çiçeği’nin yeni yılın simgesi olması geleneği nereye dayanmakta?

Türk ve Dünya Mutfağı üzerine yaptığı çok sayıda gönüllü çalışma ile başta gastronomi sektörü olmak üzere birçok kesim tarafından büyük  takdir toplayan ve aynı zamanda Dünya Şarap Lezzetçileri Birliği Üyesi konumunda da bulunan Uluslararası Mutfak Sanatçıları ve Gurmeler Birliği Türkiye Masası Yönetim Kurulu Onursal Üyesi, Dünya Yöresel Lezzetleri Tanıtma Platformu Başkanvekili, TURİZMAGAZİNİST Araştırmacılar ve Yazarlar Platformu Mütevelli Heyet Üyesi ve Türkiye Görsel Sanatlar ve Edebi Eserler Eleştirmenleri Konsorsiyumu Genel Sekreteri  Gastronomi&Gastronomi Turizmi Uzmanı, Gurmeve Mutfak Yazarı Boğaç Yüzgül;  konuyu  detayları ile GÜNDEM EKONOMETRE takipçileri için araştırdı…

İşte Gastronomi&Gastronomi Turizmi Uzmanı, Gurmeve Mutfak Yazarı Boğaç Yüzgül’ün o araştırması:

‘Yeni yıl,  muhafazakâr kesim  tarafından, sürekli olarak ‘Gâvr İcadı’ diye cahilce bir anlayışla reddedilir. Oysa gâvur icadı denilen ‘Chirstmass’, 24 Aralık gecesidir, Noel tatili ise 6 Ocak’ta Hz. İsa’nın vaftiz edilmesiyle biter. Yani 31 Aralık gecesi kutlanan yeni yıl, yeni bir yıla giriş kutlamasıdır. Bu kutlamadan birkaç gün önce de kokinalar süsler etrafımızı…

Yeni yıl çiçeği kokina, yeni yılın simgelerinden biri olarak karşımıza çıkmakta…

Takvimler her yıl Aralık ayını gösterdiğinde; sokaklarda, vitrinlerde görmeye alıştığımız kokina çiçeği, eski bir adetten kaynaklı…

Esasen ‘Şehir Efsanesi’ diyebileceğimiz bir Pagan inancı var…

Pagan kral ahalisinden bir ailenin küçük kız çocuğu;  çalılıklar arasında böğürtlene benzediği için, bu çiçeklere rastlar, bol miktarda da yer ve eve de toplar; ancak eve geldiğinde zehirlenir  ve hayatını kaybeder. Aile reisi de; gelenek olarak bu çiçekleri  kızı çok sevdiği içn, önce saraya, sonra da halka alışkanlık halne getirecek olan süsleme unsuru olarak taşır…

Kokina çiçeği, uzun ömürlü ve zarif bir süs bitkisidir.

Yunan dilinde kırmızı renk anlamına gelen kokoni kelimesinden türeyen ‘Kokina’, adını bu renkli meyvelerinden alır.

Hâtta, rüküşlük derecesinde kırmızı allık ve ruj süren kadınlara, ‘Kokona’ denilmesi de bu sözcükten gelir ve ilk kullanım alanı da Yunan halkıdır…

Doğada kendiliğinden var olmayan, iki farklı bitkinin birleştirilmesi ile elde edilen kokinalar,  yeşil yapraklı bitkinin dallarına kırmızı tohumların bağlanması ile aşılanarak yetiştiriliyor.

Dünyanın dört bir yanında yeni yılın müjdecisidir.

Anavatanı Güney Avrupa olan çiçek, günümüzde Akdeniz ülkelerinde yetiştiriliyor.

Bakınız, kokinaların; kırmızı tohum kısımlarına silcan adı veriliyor.

Botanik dünyasında ise kuşkonmazgillerden olan bitkiye tavşanmemesi adı veriliş…

Canlı kokina çiçekleri uygun iklimlerde 1 metreye kadar uzayabiliyor.

Tabii daha kısaları da var…

Hâtta, kırmızının yanı sıra, pembesi, turuncusu, sarısı da var. Bugün, tıpkı ortanca çiçeğinin köküne kumaş boyası ya da  nalbur boyası koyup, çiçeğinin rengini belirlemek gibi, kokinaların da köküne toz  boya konduğunda o rengi alıyor…

Yeni yıl, birçok kişi için yeni başlangıçların zamanıdır. Kokina çiçeği de yeni adımlarda şans ve uğur dileklerinin sembolü olarak evlerde yer alır. Yeni yılda mutluluk ve şans dileklerinizi hatırlatması için evlerinizde yeni yıl çiçeklerine yer verebilirsiniz.

Kokina çiçeğinin efsanesinde göre, eğer canlı çiçekler bir sonraki yıl yeni yıla kadar canlılığını korursa, bu kişilerin yeni bir ev alacağı anlamına geliyor.

Yani Hıdrellez’te ağaç dibine ev şekli çizmek ya da çakıldan ev deseni yapmak çok eski bir Pagan inancına dayanıyor…

Bazı Yunan Mitolojileri’nde geçen ‘Dilek Çiçeği’, kokinadan başkası değil…

İlginçtir, Anadolu’daki Nevruz’a denk gelen yeni yıl kutlamalarında da, sık sık kkina kullanılmış.

II. Mahmud sonrası Osmanlı Sarayı’nda da, süs bitkileri arasında yer alıyor kokina…

Roma İmparatorluğu’ndan Osmanlı’ya, çok kaynakta kokinalar ile ilgli hikayelere rastlamak mümkün. Bazı dönemlerde, ilk efsaneden yola çıkarak, gerçekten de kırmızı  kısmını böğürtlen sanıp yiyen ve zehirleen çocuklar yüzünden üretmi ve satışı yasaklansa da, bu yasak, resmen ‘Kadük’ kalmış…