Bir şehrin hafızası nedir hiç düşündünüz mü? Binalar mı? Sokaklar mı? Meydanlar mı? Belki hepsi... Ama bana sorarsanız bir şehrin asıl hafızası, insanların yıllarca gidip geldiği, buluştuğu, beklediği, konuştuğu ve hayatının bir parçası haline getirdiği mekânlardır.

Ankara'nın da böyle mekânları vardı.Misal sinemaları, misal kitabevleri gibi... Ve onlar da artık birer birer hayatımızdan çekiliyor. 

Kitabevi yalnızca kitap satılan yer değildi. İnsanların birbirini bulduğu bir mekandı. Bir öğrencinin ders kitabını aldığı, bir edebiyat meraklısının yeni çıkan romanı aradığı, bir başkasının ise hiçbir şey almadan saatlerce raflara baktığı yerdi. Kimi zaman bir kitap alırdık, kimi zaman yalnızca kitabın kokusunu içimize çekerdik. 

Sinemalar da öyle... Eskiden sinemaya gitmek yalnızca film seyretmek değildi. Bilet alırdık. Karanlık salona girerdik. Işıklar söner, salon bir anda sessizleşirdi. Perde açılır ve birkaç saatliğine başka bir dünyanın içine girerdik.

Ankara'nın Akün'ü vardı. Çankaya'sı, Kavaklıdere'si vardı. Emek'i vardı. Metropol'ü, Megapol'ü, Kızılırmak'ı vardı... Bazılarının önünden bugün geçerken insan ister istemez durup bakıyor:  “Burada bir sinema vardı.” Ne acı bir cümledir bu.

Bir sinemanın kapanması yalnızca bir işletmenin kapanması değildir. Orada ilk kez sevgilisiyle film izleyen biri vardır. İlk kez tek başına sinemaya giden biri... Annesiyle, babasıyla, çocuğuyla film izleyen biri... Ve yıllar sonra o sinemanın önünden geçtiğinde bütün bunları hatırlayan biri... Bir salon kapanır ama binlerce insanın anısı orada kalır.

Peki neden böyle oluyor? Bunun tek bir sebebi yok. Internet değişti. Filmler evlerimize geldi. Dijital platformlar hayatımıza girdi. Sinema biletleri pahalandı. Kitapların fiyatı arttı. Kâğıt, elektrik, kira, personel ve diğer işletme giderleri yükseldi. Kitabevinin de sinemanın da ayakta kalması eskisinden çok daha zorlaştı. Bunların hepsi gerçek.

Ama başka bir gerçeği de unutmamalıyız: Bir şehir sadece yeni yapılan binalardan oluşmaz. Şehir biraz da geçmişinin bıraktığı izlerle şehirdir. Bir kitabevinin tabelası... Bir sinemanın afişi... Eski bir pasaj... Bir plakçı... Bir sahaf... Bir tiyatro... Bunlar ortadan kalktığında yalnızca bir dükkânın kapısı kapanmaz. Şehrin hafızasından bir sayfa eksilir. 

Bazı şeyler yalnızca ekonomik nedenlerle kapanmıyor. Bazen biz de onları yeterince korumadığımız için kaybediyoruz.Ankara'nın hafızası bir anda silinmiyor. Bir tabela sökülüyor bugün. Bir sinema kapanıyor yarın. Bir kitabevinin rafları boşalıyor ertesi gün. Ankara hâlâ orada. Ama bizim hatırladığımız Ankara artık yok.

Ve bir şehrin hafızası silindikçe, aslında biraz da biz siliniriz. Ankara'ya bakıyorum... Sanki eski bir fotoğraf albümünün sayfaları tek tek eksiliyor. Ve insanın içinden sadece şu cümle geçiyor:

“Ne olur biraz yavaşlayın...
Daha bizim hatırlayacak çok şeyimiz var.”

Nota ve Tınıyla...