60’lar… 70’ler… 80’ler… 90’ler…

Bir neslin dünyayı öğrenme biçimi kitapların sayfaları arasında şekillenirdi.

O zamanlar bilgi, cebin içinde taşınmazdı.

Bir telefon ekranında kaymazdı.

Bilgi, bir kitabın içine gizlenmiş sabır gibiydi.

İnsan onu bulmak için çaba gösterirdi.

Kütüphaneler vardı mesela…

Sessiz, ağır, saygılı yerlerdi.

Sayfaların çevrilme sesi bile bir düşünce gibi duyulurdu.

Bir çocuk dünyayı Google’dan değil, ansiklopediden öğrenirdi.

Bir sorunun cevabı hemen gelmezdi; aranırdı.

Bulununca da unutulmazdı.

60’larda kitap, bir lüks değil bir ihtiyaçtı.

70’lerde bir ideolojiydi, bir düşünceydi.

80’lerde evlerin baş köşesinde duran bir yol arkadaşıydı.

90’larda ise hâlâ televizyonun gürültüsüne rağmen sessizliğini koruyan en güvenilir bilgiydi.

Ve şimdi…

Bugün bambaşka bir çağdayız.

Bilgi artık kitapların içinde değil, ekranların akışında.

Ama o akış çok hızlı… Çok gürültülü… Ve çoğu zaman çok yüzeysel.

Bir zamanlar bir kitabı bitirmek günler sürerdi.

Şimdi bir başlık birkaç saniyede okunuyor, geçiliyor, unutuluyor.

Oysa okuma dediğimiz şey sadece görmek değil, kalmaktır. Düşüncenin içinde biraz durabilmektir.

Eskiden insanlar bir konuyu öğrenmek için kitap açardı.

Bugün ise bir şey öğrenmek için ekran açılıyor ama çoğu zaman öğrenmeden kapanıyor.

Sosyal medya, internet, videolar…

Hepsi birer kapı gibi. Ama her kapı gerçek bir odaya açılmıyor artık. Bazıları sadece bir yanılsama.

Ve en tehlikelisi de şu: İnsanlar artık çok şey bildiğini sanıyor, ama çok azını gerçekten anlıyor.

Kitaplar böyle değildi.

Bir kitabın içinde acele yoktu.

Bir yazar, sana bir fikri bağırarak değil, yavaş yavaş fısıldayarak anlatırdı.

Sen de o fikri sindirirdin. Karşı çıkardın, katılırdın, düşünürdün… Ama mutlaka “kalırdın”.

Bugün ise içinden geçiyoruz cümlelerin, fikirlerin, görüntülerin… Ama hiçbirinde durmuyoruz.

Geçmiş dönemlerin o ağır ama anlamlı dünyasından bugüne baktığında insan şunu hissediyor: Bir şeyler kolaylaştı ama derinlik azaldı.

Eskiden bir kitap bir yoldu. Şimdi bilgi bir akış.

Ama insan yol ister, akış değil.

Çünkü yol, seni bir yere götürür. Akış ise sadece sürükler.

Belki de mesele teknoloji değil… Mesele, insanın kendi hızını unutması.

Kitaplar hâlâ orada.

Sessiz, sabırlı, biraz da kırgın.

Raflarda, birinin onları yeniden açmasını, yeniden yavaşlamasını bekliyorlar.

Ve belki de en büyük soru şu:

Biz kitapları mı geride bıraktık… yoksa kendimizi mi unuttuk?

Nota ve Tınıyla...