Girizgah

 

Türkiye genelinde 16 Ağustos’ta tıpkı 17 ağustos gibi hüzünlü bir tarihe tanıklık etti .Ülke genelinde  72 noktada orman yangını çıkması ve dahi çoğunun insan kaynaklı olması  hepimizi çok üzdü .Ülkemize ve halkına geçmiş olsun diyorum. Köy yanar deli taranır demeyin. Hele de Deprem felaketi yıldönümüne denk gelen bir günde bu konuda nereden çıktı hiç demeyin. Az sonra bahsedeceklerim ve konu edeceğim katmanlı mevzular gelecekte Ülkemizin afetlerle nasıl etkin mücadele edebileceğinin önünü açan ipuçlarını da barındırmakta.

 

Ucak ve global çapta  çeşitli uluslararası havayolları  ile her biri kerelerce tekrar tekrar gidilen  ülkeler de dahil olmak üzere 107 farklı ülkeye gitmiş ve havacılık  regülasyonlarına göre FAR 121.571' briefinin farkındalığında FAR 911.07 Yİ Emniyet kemerleri, omuz askıları ve çocuk koruma sistemlerinin kullanımı briefleri  dinlemiş ,çoğu zaman emniyetsiz uçan çocuk  ve bebeklerle ilgili olanlar başta olmak üzere uçaklardaki emniyet zafiyet alanlarını bizzat gözlemlemiş ve gerekli otoritelere yerinde ve sadece muhatabına olmak üzere  geliştirilmesi gereken alan olarak bildirmiş bir dünya gezgininin havacılıkta Chi Lange Challenge - CLC 360 eğitim modelini oluşturan ve 2014 yılında kabin amir ve memurlarına ilham verecek bir eğitim modeline dönüştürüp uygulamaya  sunan biri olarak bir kaç sözüm var bugün ,yeni nesil havacılık sektörünün geleceğinin nasıl şekilleneceğine ve yolumun CRM ile nasıl kesiştiğine dair  Malum son iki senede risk odaklı çalışmalarım ulaştırma sektörü alanında biri denizcilik sektörü olmak üzere Seyrüsefer Emniyet alanında ona çok yakın gelişmelerle ilerleyen  bir de havacılık sektörüne yoğunlaştı.

 

Bu vesile ile yangınlarla sarsılan ülkemize geçmiş olsun  da  diyorum. Az sonra bahsedeceğim Mürettebat yani Ekip  kaynak yönetiminin temel amacı insan hatalarının yönetimidir. Bazen kokpit kaynak yönetimi olarak da isimlendirildiği görülmüş olan  CRM eğitim prosedürleri ,yapay zeka ve CLC 360 ın  yangınla mücadele,tıp,medical ve  sağlık hizmetleri ve bakım alanları gibi diğer sektörlerde nasıl  uygulama bulduğu ise başka bir gün makalesi olsun.  

 

Sezgisi muhakemesi,evrensel değerler meziyetleri l ve verimliği yüksek bir uçuş güvertesi oluşturan ekiple yol almak var bugün semalarda.Göklerdeki istikbalde konu geçişleri arasında hafif bir istikrarlı türbülans.. Geleceğe uzgörü ile bakmak artık hepimizin hayatlarında son derece yakınsamış vaziyete geldi . Teknolojinin ve beraberinde getirdiği  ardışık dönüşümlerin sesten daha hızlı gittiğini söylesek teşbihte çok da hata sayılmaz. Bu hızda Futuristik bile olunmayacak bir ivme ile hızlanan gelecek  ise anında düne dönüşüyor . Sesten hızlı giden uçaklar değil ışınlandığımız geleceğe yönelen hava araçları hayal olmaktan çıkacak.Ve işin ilginçç yanı bunların hepsi hayallerimizden de beslenen yanı ile gerçekleşecek tüm bunlar .Bugünün bilim-kurguları yarın gerçek olacak.Ya da kuantum karışırsa işin içine belki çoktan gerçek idi hepsi.Bizi yanıltan gerçek konusundaki sınırlı uzamdaki algılarımızdı.

 

Hangisi olursa olsun gelişimin yönünü algıladığımız ve teknolojinin bulunduğumuz şimdiki zaman referansına göre sürekli geliştiği muhakkak.  Öyle ki, değil içindeki teknolojiler , o teknolojilerin sürekli evrilmesi de dahil çeşitli sebeplerden dolayı bir kısmı da ömürlerini tamamladıklarından dolayı , uçakların bir kısmı hızla ıskartaya ,hurdaya çıkıyor.Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği 2030 yılına kadar kullanım dışında kalacak uçak sayısının yaklaşık 11.bin adet olacağı öngörüsünde bulunmakta. Airbus ve Boeing’e göre ise bu tahmin daha da fazla ve  15.000’e kadar çıkmakta.Şimdinin ve geleceğin havacılık dünyasında Yapay Zeka ve robotlara  gelişmiş makine öğrenimi algoritmalarını öğretip eğitmek de ,biz CLC360- CRM ınstitute   Eğitmenlerinin işi gücü olacak. .Eski uçak parçaları ise  elektrikli araç bileşenleri eldesinde kullanılacak yani dönüşecek ,ıskartaya çıkmış jetlerin parçalarının geri kazanılarak pil kutuları üretiminin yanısıra uçaktaki  plastik  benzeri malzemelerin araba bileşenlerine dönüştürülmesi üzerine çalışılmakta .Onlar da geriye ve ileriye dönüşecek. Dönüşüm kaçınılmaz.

 

 

 

Günümüzde şirketler yenilenebilir enerji kaynaklarının benimsenmesi ve kullanımı için seferber olmakla kalmayarak bir yandan da atık yönetimi stratejileri geliştirme yarışında olduğunu hissettirmekte. Hissettirmekte diyorum zira her birinin ne kadar içtenlikle bu sorumluluğu aldığını kestirmek zor. Acaba trende,rekabete ya da zorunlu regülasyonlara uymak için mi yoksa samimiyetle içselleştirdiği için mi bu yarışta yer alıyorlar? Bunu bir bakışta göremiyoruz ve genelleme yapmak yanlış olur. Sadece şirketler değil etkinlikler de dönüşüyor.  Bu sene geçen hafta biten Paris 2024 Yaz Olimpiyatları mesela. Olimpiyat Komitesi, yenilenebilir enerji kullanımı, atık yönetimi ve karbon ayak izinin azaltılması gibi konulara odaklandığını bildirdi. Çatıları kuş göçüne uygun şekilde uyarlanmış olimpiyat köyü binalarıyla, tesisteki yükseklik farkları nedeniyle suyu yerçekimine göre emmesi gereken 220 ağaçtan oluşan bir orman oluşturulup suyun yönetilmesiyle ve sporcuların idrarı geri dönüştürülerek gübre olarak kullanılacak olmasıyla bu söylemler çevre-iklim duyarlılığı açısından gerçekten çok havalıydı. Ahşap malzemeyle yapılan Olimpiyat Köyü de klima yerine rüzgarla serinletilecekti. Komite böyle dedi demesine ama konu epey tartışıldı eleştirildi. İngiliz BBC ana akım medyaya şu manşetle haber saldı. “En sürdürülebilir tesislere sahip olduğu’ belirtilen Paris Olimpiyatları ile ilgili çevre tartışması devam ediyor”. Olimpiyatların su yarışlarının çoğu zaman kirli olan Seine Nehri’nde gerçekleştirilecek olması eleştiri konularından birisi haline geldi, Ayrıca Fransa'nın denizaşırı bölgelerini Olimpiyat Oyunları’na dahil etmek maksadıyla Paris’ten 15 bin kilometre mesafedeki Pasifik adası Tahiti'yi tarihteki ikinci olimpiyat sörf yarışması için seçmesi çevrecilerin tepkisine neden oldu.Sörf yarışmaları için tasarlanan ahşapla değiştirilecek olan alüminyum hakem kulesi çevreciler tarafından başta bölgedeki mercanların zarar görmesi olmak üzere çeşitli sebeplerle protesto konusu haline geldi. Dolayısı ile söylem ve eylem arasında boşlukların olmaması gerektiği muhakkak. 2028’de Los Angeles –ABD’de ve 2032 Brisbane -Avustralya’da bakalım daha  ne dönüşümler göreceğiz karbonsuzlaşma özelinde Olimpiyatlarda.  Robot üzerindeki yapay zeka algoritmalarını ve geleceğin Robot olimpiyatlarını düşünüp hayal etmedim desem yalan olur .Kanımca , bir gün o da o da olacak.  O zaman eski uçak parçaları yerine robot parçaları konuşacağız. Gelecekte sürdürülebilirliğin formatları da dönüşecek .Çünkü dönüşüm yadısnamaz ve kaçınılmaz.

 

Bu dönüşümlerin herbiri şimdi değil ise hepsi kısa zamanda gerçekleşecek. Jules Verne mademki 107 ülke gezmemi  sağlayan 80 Günde Devr-I Alem’ eseriyle 50n sene önce ilhamı bana vermekle kalmayıp günümüzün vizyonunu daha 19.YY dan ortaya koydu ve arzın merkezine seyahat dışında bütün kurguları gerçekleşti .O halde bu dönüşümler de gerçekleşecek . Robur le Conquerant-  The Clipper of the Clouds ya da Gökler Fatihi Robur eseri buna dahildi. Çoğu kişi Eftalya’dan sonra en çok kullanılan “Albatros” lakabımı sadece kuşun kendisinden aldığımı düşünür oysa bu isim çocukken babamın Milliyet çizgi romanları ile başlayıp sonrada 1886 da geleceğin bilimsel kurgsunu yaparak yazılmış kitabını önüme koyduğu Verne’in Albatros’u idi. Romanın baş karakteri tarafından inşa edilen Albatross adlı kurgusal bir uçan makine. Gökyüzüne  hakimiyetini nişanesi ise  dikeylik kavramı idi.  Romanda geçen bayrakları yüksek noktalara yerleştirerek, kontrollü uçuşun gücünü ve ulaşılması zor yerlere nasıl kolay erişim sağladığını göstermesi bakımından çığır açıcı bir gelecek vizyonu koymakta idi adeta bir çocuğun zihninde. O çocuk bendim.  Babamın daha ilkokulda eğitimim esnasında beni böyle süprizlerle hem denizin altı  ile hem de göklerle yaratıcı bir zihnin tohumlarını atar gibi  buluşturması,tek çocuk olduğum için aldığım bütün başka armağanlara kıyasla   (sadece bugünden düne baktığımda değil ,o gün de daha değerliydi ) ilk sıraya yerleşmişti.

 

Robur, insan uçuşunun peşinde koşmaya adanmış kurgusal bir kulüp olan Philadelphia'daki Weldon Enstitüsü'nün bir toplantısında, Enstitütü Üyeler, havadan ağır uçan makinelerin uygulanabilir olmadığına inanıp Go-Ahead adlı havadan hafif bir uçan makine inşa etmeyi planlarken o tam farklı bir noktadan bakıyordu. Bu fikir ayrılığı nedeniyle bir vaveyla kopmuştu.Sözkonusu  tartışma, o dönemde gelişmekte olan gerçek hayattaki  dünya uçuş tarihinin de bir haritası idi. Zira havadan hafif makineler uçmayı başaran ilk makinelerdi ve  kitabın yayınlandığı dönemde oldukça yaygındılar. Durum böyleydi  ancak havadan ağır uçuş, elde edilmesi zor  ve farklı adlediliyordu. Başkahraman Robur, kulüp üyelerine havadan ağır uçuşun üstünlüğünü ilan edip onları kızdırmıştı hatta bu O’nun sonra kulüpten atılmasına kadar gitmişti. Ama bu O’nu durduruur mu!. Geri dönüp  üç önemli üyeyi kaçırpr ve onları Albatross'a götürmüştü.Hayallerinin peşinden giden birini durdurmak ne mümkün. Şimdilik buraya bir nokta koyalım ..

Gelelim günümüze. Bugün şimdi okuyacağınız makalemi yazmak ve siz okuyucularımla paylaşmak  üzere  klavyeyeye parmaklarımı dokundururken hangi özelliğimi temsil eden uzmanlık  şapkamı giyerek yazdığımı açıklayayım önce. Türkiye’nin en önde gelen, Türkiye’de yatırımcının tercihlerine bakıldığında Türkiye Hisse Senedi Piyasalarında hissesi en çok kazandıranlar arasında yer alan  ,çok işlem gören muteber bir hava yolu şirketinin bir eğitmeni olma deneyimi yaşamış ,107 farklı ülkeye gidiş dönüş transit vb  uçuş deneyimleri yaşamış aynı zamanda bilişim dünyasının riskleri ve sözleşemeşleri üzerine uzmanlığına dayalı olarak  TC Ceza ve Hukuk Mahkemelerinde yetkili yeminli adli bilir kişi olma konuusndaki yetkinliklerim diyebilirim

 

Gelecek Yapay Zeka CLC 360 VE CRM(EKY) İle Gelecek Ve Dönüşecek

Öyle bir çağın içinden geçiyoruz ki , yeni nesil kokpit sistemini inşa edenlerin çağında  E-ticaret platformlarının hızla genişlemesi, bir müşteri tabanını çekmek ve elde tutmak için sağlam  bir Havacılık Yapay Zeka stratetijisi oluşturmak elzem hale gelmiş vaziyette. Küreel çapta dijitalleşmedeki artış ve çevrimiçi iş modellerine geçiş, pazarlama stratejilerini geliştirmek için sofistike Havacılık Yapay Zeka araçlarına olan talebi  her geçen gün arttırdı. Uçuş öncesi ve sonrası yüksek deneyim sağlaması için etkin hale getirilmiş yapay zeka sohbet robotu ile öne çıkan ve  yolculara  bu şekilde YZ müşteri hizmetlerini sunan hava yolu şirketlernin sayısı her geçen gün daha da katlanacak. Gecikmeler,bagajlar ,uçak oturma düzeni hepsi YZ ve yeni nesil teknolojilerle yazılımları neredeyse anlık güncellenir halde donanmış  uçaklarla uçuyoruz,uçacağız. Tüm bunlar olurken,filoyu  yöneten, kaynakları sipariş etmeyi ve bunun yanısıra takip ve analiz etmeyi sağlayan, pilot hatalarını minimuma indirerek uçuş güvenliğini arttıran ve geleceğin tüm yapay zeka teknolojilerinin çalışma mantık ve algoritmasına isabetli içgörüler sunan temel normların ve gerekliliklerin kabulüyle esnek, modüler ve ölçeklenebilir,geleceğin teknolojilerine uyarlanabilir, Line Oriented Flight Training (LOFT) Hat Odaklı Uçuş Eğitimi gibi pek çok eğitim programları ile da uyumlanabilir nitelikte yapılandırılmış sorular ve , fikir oluşturma paltformları ile sürekli bir gelişim deneyiminin önünü açan.,insan hatası olasılığını sürekli azaltıcı çalışma ve senaryolara odaklanan ( CRM –CLC 360 Eğitimleri şimdinin ve geleceğin havacılık semarında yükselen yıldızı oldu,olacak. Robotlar ürün yöneticilerine yeni fikirler geliştirmesi, müşterilere göstermek için görseller ve prototipler oluşturmasına yarayacak ne varsa hepsine hem ilham verecek hem de danışmanlık hizmeti verecek . Mühendislik ve insan faktörleri ekipleriyle yakın bir şekilde çalışan YZ robotlar gelecekte eğitimlerimize katılacak olan öğrenciler olacak.

 

Havalimanı operasyonları tarafında,gerek yer gerekse uçuş ve hava tarafı süreçlerini içeren  tek bütünsel mimariye entegre edilen toplam havalimanı yönetimi için merkezi bir platform olan küresel çaptaki tüm yeni nesil havalimanı yönetimi, ve toplam havalimanı yönetim paketleri sadece havacılığın  sofistike BT sistemlerine uygun ve uyumlu şekilde Yapay Zekalar tarafından yönetilecek. Onları da isabetli karar ve eylem oluşturmak adına gelişim deneyiminin önünü açan.,insan hatası olasılığını sürekli azaltıcı çalışma ve senaryolara odaklanan CRM –CLC 360 odaklı bakış açıları ile donanmış eğitimenler eğitiecek.

 

Araştırmalar,raporlar 2024'ten 2030'a kadar Havacılık Yapay Zeka pazarı için istikrarlı ve olumlu bir büyüme i öngörmekter ve bu da sektör için parlak bir geleceğe işaret ediyor. Bu genişleme, artan tüketici talebi, teknolojik gelişmeler ve değişen tüketici tercihleri gibi birkaç temel faktör tarafından destekleniyor. Bu pazar büyümesinin önemli bir itici gücü, sağlık ve zindelik konusunda artan tüketici bilincidir. Bu farkındalık, daha sağlıklı ve daha doğal alternatifler olarak algılanan Havacılık Yapay Zeka ürünlerine  ve Yeni nesil çevik CLC 360 gibi öğrenme modellerine ve CRM konusunda farkındalığı büyütmeye yönelik  talebi teşvik etmekte. Zira  Havacılık Yapay Zeka sektöründeki teknolojik gelişmeler, daha verimli ve sürdürülebilir üretim yöntemlerine yol açarak pazar büyümesini daha da artırma potansiyeli taşımakta

 

Havacılık sistemi eğitimleri bir intra-disiplini öngörür. yetenekli ve vizyoner aviyonik mühendisleri olduğu gibi endüstri psikologlarını, risk uzmanlarını farklı eğitimcileri bünyesinde barındıran bir enstitüsüdür adeta. Uçağı kullanırken ve çoklu görevler gerçekleştirirken karar alma süreçlerinde pilotların  ve ekibinin rehberidir Eğitim formasyonun temel çıktısı ve kazanımı.

 

Uçuş planlaması ve ekip planmasından , uçuş yönetim sistemleri,; uçuş rötarları hava trafik kontrolüne havacılık özelinde uçuş öncesi uçuş esnası ve sonrasına kadar akla gelecek ne kadar eylem gerektiren iş varsa onların  geleceğinin tamamı, Yeni nesil teknolojilerin tamamını ihtiyaca göre kuşanmış  yapay zekada ve o yapay zekanın öğreticiliğinde  olacak tüm işlerin kumandası.  

 

 

uçuş öncesi planlama, uçuş sırasında mevcut durumu izleme/güncelleme ve görev sonrası inceleme  gibi temelde üç aşaması olan görev analizi, güvenli bir uçuşta genel gereksinimleri ve hangi kaynakların mevcut olduğunu değerlendirir. Uçuş öncesi kaynaklar arasında uçuş hizmeti, çevrimiçi hava durumu araçları ve AOPA'nın çevrimiçi aracı www.aopa.org gibi havaalanı dizinleri ile YZ ların bu noktada  konuştukları ve konuşacakları muhakkak. Uçuş sırasında, rota boyunca güncellenmiş hava durumu, uçuş hizmetine ilşkin  veri bağlantısı motor göstergelerinin düzenli olarak taranması sayesinde herhangi bir  sorun tam olarak gelişmeden önce eğilimlerin erken tespit edilebilesi ve  pilotun birkaç sınırlı seçenek yerine birden fazla ve daha uygun seçenekler arasından karar vermesini kolaylaştırması iki sihirli değnekle gerçekleşecek. Bunlardan biri YZ nin sunduğu ve gelecekte sunacağı imkanlar diğeri ise muhakemeli durum değerlendirmesini iyi yapmayı sağlayabilecek görev analizlerinde isabetli karalarla hedefe emniyetle yönelen havacılık sektörünün pilot, ekibi ve sektör genel yönderleri yetiştirecek ve uçuşa hazırlayacak  CLC360 ve CRM –Ekip Kaynak Yönetimi Eğitimleri ve formasyon programlarıdır diyebiliriz.

 

Yapay zeka ve otomasyonun verimliliği artırma, maliyetleri düşürme ve toplam ürün ve hizmet kalitesini iyileştirme konusunda potansiyel sunabileceğin imkanların rüzgarını da arkaya alarak Ekip Kaynak Yönetimiyle başarılacak çok iş var. Zamanla ilerleyen makalelerde ülkemizde afet bilincinin daha da yaygınlaştırılmaya çalışıldığı bir döneme de hizmet edecek bir Ekip Kaynak Yönetiminden bahsediyorum. Şimdilik kulağa sadece su kaçırmış olayım.Havacılık sektörüne dönelim.   

 

Günümüzde Havacılık Yapay Zeka Pazarının gelecek kapsamı tarafına bakarsak  Havacılık Yapay Zeka pazarı, otomotiv, telekomünikasyon ve yenilenebilir enerji dahil olmak üzere çeşitli sektörlerde güç elektroniğine olan artan taleple desteklenen son yıllarda önemli bir büyüme yaşadı. Elektrikli araçların ve yenilenebilir enerji kaynaklarının küresel olarak benimsenmesi hızlandıkça bu pazar daha da genişlemeye hazır. Havacılık Yapay Zekaları, olağanüstü termal iletkenlikleri, elektrik yalıtımı ve mekanik dayanıklılıkları nedeniyle oldukça değerlidir ve bu da onları güç modülleri ve elektronik bileşenlerde vazgeçilmez kılar. Teknoloji ve üretimdeki devam eden gelişmelerle birlikte, Havacılık Yapay Zekalarının uygulamalarının genişlemesi ve yakın gelecekte daha da geniş bir kullanım yelpazesine ulaşması bekleniyor. Hepsinin yapay zeka ile bir akla ve o YZ aklını etkin,sürdürülebilir ve insanlığa uygun bir şekilde kurgulayacak,aynı zamanda besleyecek ,durum muhakemesini isabetli yapabilme becerisinin önünü açan CLC360-CRM vizyonu gibi bir akla ihtiyacı var.

 

Havacılık Yapay Zeka Pazarının Segmentasyon Analizine bakıldığında çeşitli açılardan ve katmanlardan bakarsak bunlardan teklife Göre donanım ,yazılım hizmet olarak kategoriler görülmekte. Benzer şekilde teknoloji özelinde bakılırsa  makine öğrenimi,doğal dil işleme,bilgisayar görüntüsü,derin öğrenme gibi alanlar genel boyutlar olarak görülmekte. Diğer yandan uygulamaya göre otonom sistemler,eğitim ve simülasyon,uçuş operasyonları,uçak bakımı,gözetim ve güvenlik,ve son kullanıcıya göre genel anlamda ,askeri ve savunma,sivil havacılık şeklinde sınıflanabilir .Tabi bunların herbirinin alt kırılımlarını da yapmak mümkün.

 

Gerek Havacılık ve Yapay Zeka  sektör incelemeleri gerekse  Havacılık Yapay Zeka Pazarı Raporu 2024' ve sonrası  trendlerine ve bulgularına bakınca  şirketlerin, çeşitli stratejik girişimlerden yararlanarak pazar büyümesini ilerletmeye hazır oldukları görünüyor. Son teknoloji, yüksek performanslı ürünler yaratmaya ve sunmaya odaklanarak, eğrinin önünde kalmak için teknolojik gelişmelerden yararlanmak için Ekip Kaynak Yönetiminin CRM önemini büyük ölçüde kavramış gözükmekle birlikte dağıtım ağlarını genişletirken, yeni müşteri segmentlerine ulaşmalarını ve pazar erişimlerini önemli ölçüde artırmaya yönelik kaynakları nasıl yönetip ,ekibinde liderlik becerilerini nasıl arttıracağı ile ilgili boşluk alanları da görülmektedir.  Ayrıca, stratejik ortaklıklar ve işbirliklerine girerek, sektörde pazar varlıklarını güçlendirebilir ve rekabet avantajlarını keskinleştirebilir hale gelmeleri için yine CRM ve Yeni Nesil Değerlere dayalı CLC 360 –Mim Chi 360 EducAction Bilisel ve Davranışsal Zindelik ve Çevikliği yüksek programlar ve öğrenme modelleri ile fark yaratabilirler. Şirketlerin  kendilerini sektörlerinde lider olarak konumlandırabilmeleri için yeni nesil çevik öğrenme modelleri ve Ekip Kaynak Yönetiminin Küresel Havacılık Yapay Zeka Pazarı Dinamikleri ile birlikte kol kola yürümelerinin önemi günümüzde  yadısnaamaz .

 

Bu arada tüm anlatımlarımda işin özünde sadece sivil havacılık gibi gözükse de askeri havacılık için de benzer gelişmeler hatta öncü gelişmeler var. Yani askeri havacılıktaki gelişmeler sivil havacılıkta olanların dahi önünde. Simülatörlerin kullanımı, havacılık afet ve acil tıp, komuta ve kontrol ,denizcilik  gibi alanlarda, etkili ve güvenli bir şekilde yeterlilik ve becerilerin geliştirilmesi ve sürdürülmesi için yerleşik bir eğitim aracı haline gelmiş vaziyette. Bilgisayar tarafından üretilen kuvvetlerin eğitim simülasyonuna dahil edilmesi, özellikle askeri ve güvenlik alanlarında olmak üzere çeşitli alanlarda benzer şekilde kullanılmakta.Bunları da akılda tutmakta fayda var. Teknolojileri birleştiren ilerleler , eğitimi daha da geliştirmek açısından  fırsatlar yaratmaktadır. Hava muharebesi için böyle bir fırsat, Canlı, Sanal, Yapıcı (LVC) eğitimle kendini göstermektedir. Bu, aynı eğitim senaryosunda Canlı yani uçaktaki pilotlar)Sanal yani  simülatörlerdeki pilotlar ve uçakta bilgisayarda oluşturulan pilotların  varlıklarını birleştiren, büyük senaryolarda esnek, güvenli, verimli ve etkili eğitime olanak tanıyan gelecek vaat eden bir savaş pilotu eğitim konsepti yapay zeka alanında ulaşılacak yeni güncelelmelerle her geçen gün daha az  hata ve dahi kaza yapılmasının yanısıra misyonu kapsamındaki hedefe yönelik isabet oranını da artıracak.

 

 

Denizcilik Sektöründeki Risk olgusu ve İnsan hatası önlemeye yönelik bir dizi eğitim ve senaryoyu da içine alan çalışmalarımı ortaya konan çalışmalardan ve paylaşımlarımın yarattığı aşinaıkla ı belki bilirsiniz. Geçtiğimiz sene Endüstri Radyo’da da epey masaya yatırmıştık. Unutmamalıyız ki  benzer şekilde yani Denizcilik sektöründe olduğu gibi, İnsan hatası, sivil havacılıktaki da kazaların %80'iden fazlası bir orana tekabül etmekte.  Böylesi  CRM eğitimleri sofistike, karmaşık tehdit ve hata ortamlarını inceleyerek uçuş güvenliğini artırmak  farkındalığı arttırmak için var. CRM eğitimi, havayolları tarafından mürettebatları içindeki ekip çalışmasını iyileştirmek ve kaza sıklığını azaltmak için faydalı olmakla da sınırlı kalmaz. Uçuşun her aşamasında hata önlemek için personel, ekipman ve prosedürlerin kullanımını güvenli,sürdürülebilir ve değerlere dayalı bir şekilde optimize etme stratejilerini işaret eden, hata yapmamak için karar kavşaklarında durumsal isabetli adımlar atmanızı sağlayacak Çiğdem Yorgancıoğlu MIM CHI 360-Chi Lange Challenge CLC360 –CRM-CRM Institute  vizyonu ile havacılık sektörü yapay zeka ile birleştirmeye uygun hali ile havacılık dünyasına mükemmel olanakların önünü açmakta olan eğitimlerde şimdi insan ile  çalışıyoruz.Hal böyle de olsa gelecekteki öğrencilerimiz Robotlar.Yanlış duymadınız Robotlar.  “Yönder Robotlar” yani “Yönetici Lider Yapay Zekalar” bu işleri kotaracak hale gelecek yetkinlikleri kazanmak üzere eğitilecek.

 

Live, Virtual, & Constructive Simulation  yani LVC  Canlı, Sanal ve Yapıcı Simülasyon, Modelleme ve Simülasyonu sınıflandırması kategoriler arasındaki net ayrım olmaması bakımından sorunlu gözükse de yaygın bir sınıflama Kabul edilmektedir. İşin ve konunun uzmanları LVC teknolojisi olgunlaşıyor ancak beklenen eğitim değeri, özellikle large force exercise (LFE),  LFE'lerde gelecekteki LVC ile ilgili olarak yeterince araştırılmadığı  fikrini savunmaktalar. LVC gerçek uçaklardaki pilotların aynı senaryoda simülatörlerdeki ve bilgisayarlı varlıklardaki pilotlarla birlikte ve onlara karşı eğitim almasını sağlar. Pilotlar birbirlerini radar ekranlarında görebilir ve tıpkı hava sahasındaymış gibi birbirleriyle birlikte veya birbirlerine karşı uçabilirler. Simülatörlerdeki pilotlar simülatör yeteneklerinin esnekliğinden yararlanabilir ve Canlı uçaklarında yapması zor olacak bir şekilde uçabilirler. LVC ayrıca pilotların aynı eğitim senaryosunda çok sayıda rakiple karşılaşmasını sağlar. Gerçek uçaklardaki pilotlar ve simülatörlerdeki pilotlar için farklı koşullar, aynı eğitim senaryosunda hareket ederken gerçek ve simüle edilmiş uçaklardaki pilotlar için farklı eğitim hedefleri formüle etme olasılığını daha da açar.Bu alanda CRM sayesinde başarılabilecekleri bir başka günün mevzusu haline getirip burada bırakalım .O makale yayınlandığında bu yazıya atıfta bulunarak konuları birleştirilir.

 

Bir diğer mevzu CRM'nin Safety Management System (SMS) yani  Güvenlik Yönetim Sistemini (SMS) nasıl desteklediğinin mantığını kavramak önemlidir.  CRM de tutum ve davranışları değerlendirmek bakımından,Non-Technical Skill  yani   Teknik Olmayan Beceri (NTS) araçlarını uygulamak da bir o kadar önenemlidir .Hem CLC360-CRM hem de Yapay Zeka birlikte bu farkındalıkların bütünsel bir bakış açısıyla önünü açacaktır.

 

IATA Konferanslarını takip ettiyseniz bilirsiniz. World Cargo Symposium mesela yani" Dünya Kargo Konferansı. “Sektör uzmanlarıyla bağlantı kurmak için mükemmel bir platform sağladı. Dijitalleşme, e-ticaret ve yapay zeka gibi konuları benzer düşünen profesyonellerle tartışmak için harika bir fırsattı. Kargo ve lojistik dünyasındaki son gelişmelerden haberdar olmak açısından oldukça faydalı . "IATA, World Safety and Operations Conference yani Dünya Güvenlik ve Operasyonlar Konferansı'nda en yetenekli ve tutkulu havacılık güvenliği profesyonellerini bir araya getirmesi bakımından yine  iyi  bir iş çıkarıyor. İşbirliği yapmak ve öğrenilen dersleri hava taşımacılığı endüstrisi için %100 tavsiye edilen ve gerekli olan şekilde paylaşmak çok değerli."Bir risk uzmanı bir iş güvenliği uzmanı ve havacılık konusunda eğitimler veren Ekip Kaynak Yönetiminin de faydasına (CRM) inanan biri CLC360-MIM CHI 360  ve Mürettebat Kaynak Yönetimi olarak da bilinen benim CRM Institute tarafından benimsenen hali ile EKY yani Ekip Kaynak Yönetimi CRM ismiyle ifade etmeyi seçtiğim eğitimlerin, edindiğiniz bilgilerin, bu konferanslarda ve etkinliklerde  oluşan  networkler sayesinde pekiştirmek ve yeni deneyimlere açılmak mümkün.Keza  yine IATA “The World Sustainability Symposium  “Dünya Sürdürülebilirlik Sempozyumu net sıfıra ulaşmak için tüm havacılık paydaşlarını bir araya getirmesi bakımından yine öne çıkan etkinlikler arasında idi.Her Birinde yapay zekanın önemi de farklı şekillerde dile getirildi

 

Bugünlük bu kadar bir eğitimci olarak benim hayalim Yeni nesil kokpitlerinde huzur içinde olmaları için  pilotların uçuş güvertesini kendi görevleri ve uçuş aşamaları için özelleştirmelerine olanak tanıyan ve onların ihtiyaç duyduklarında , başvurduklarında danışabilecekleri , doğru karar alma süreçlerine destek verebilecek robotları eğitmek. Hem havacılık hem de dijital dönüşüme değen tüm alanlarla beraber yapay zeka teknolojileri ile beraber büyüyen iki sektör. Şimdinin ve geleceğin havacılık dünyasında Yapay Zeka ve robotlara  gelişmiş makine öğrenimi algoritmalarını öğretip eğitmek  de ,biz CLC360- CRM ınstitute   Eğitmenlerinin işi gücü olacak.

 

Ülkeme tekrar geçmiş  olsun derken esenlikli bir hafta sonu diliyorum.