Gastronomi, turizmin artık ayrılmaz bir parçası. Birçoğunuz, eskiden de zaten öyle olduğunu düşünebilir. Doğrudur, turizmin bu coğrafyada olsun, dünyanın başkaca coğrafyalarında olsun, gelişmeye başladığı andan itibaren, turzim ile iç içeydi belki gastronomi ama, sadece karın doyurma ihtiacını karşılıordu gastronomi; şu  anda ise neredeyse turizme yön veren en önemli unsurlardan biri. Gastronomi turizminin sözde temsilcileri, bunu henüz yabancı odaklı geliştiremedi belki ama, en azından yeril turiste kanıksattırdı. Artık sadece yemek değil önemli olan, ambians, kalite, görsellik; lezzetle yan yana yürüyor, yürümek de zorunda zaten. Gastronomi turizmi niyemi onemli? Zira turistik tesisler dışında bölgesel kalkınmanın da en önemli mihenk taşı. Gelen her turist incik-boncuk, halı, porselen, takı, kostüm, şal ya da benzeri bir el emeği ürünle ilgilenmeyebilir. Ama kimse aç kalmaz, kalamaz. Bu nedenle de, gastronomi turizm çok mühim bir husus. Tanımı, çok şirin anlatılmış bizlere; deniliş ki, 'Gastronomi turizmi, bir bölgenin tüm unsurlarıyla, pişmiş ya da üretilmiş mutfak kültürünü keşfetmek amacıyla yapılan seyahatler' misâl. Bu tür turizm, turistlerin yemek, içecek ve mutfakla ilgili deneyimlere odaklanmasını sağlıyor. Bunlar, lezzet meraklısı turistler, gelen her turist bir bölgenin yemeğin mutlaka yer, dedm ya, aç kalmaz kimse. Ama, sırf o yiyecekleri tatmaya meraklı, bu  işe de servet dökmeye hazır bir kitle var dünyada. Halen bunların farkında olmamaları beni üzüyor. Gastronomi turizmi, sadece yerel yemekleri tatmanın ötesine geçerek, bölgenin tarım ürünleri, geleneksel yemek pişirme yöntemleri, yerel pazarlar, şarap üretimi ve mutfak tarihi gibi unsurları da içine alıyor. Burada bir örnekleme yapmak istiyorum. İzmit’te pişmaniye atölyeleri, Afyonkarahisar’da lokum imalathaneleri ya da Diyarbakırlı  köylü kadınların örgü peyniri hazırlaması,  pekmez yapımı, zeytiyağı soğuk sıkımı, butik şıra ya da şarap üretim tesslerindeki faaliyetlerin tamamını merak edebilecek yüzlerce gurme turist var. Bambaşka bir külütrel tur anlayacağnız. Gastronomi turizmi; bilhassa yerel restoranlar, şefler, çiftlikler, üreticiler ve yemekle ilgili festivaller aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Bugün Türkiye’deki yüzlerce festivalin, yabancı odaklı gastronomi turizmi ayağı maalesef eksik, buna yönelik hiçbir çalışma da yok. Elbette göstermelik çok fazla yabancı konuk katılıyor ama bunlar adı üstünde konuk, ‘Gastro-Turist’ değilb Bölgeye gelen turistlere kültürel bir deneyim fırsatı sunup o bölgenin yaşam tarzını ve mutfak kültürüne dair bilgiler aktarılmazsa da, en iyi reklam canlı reklam faydasından da mahrum kalınır.  Yine gastronomi turizmi, sürdürülebilir turizm mantığıyla; birleştiğinde yerel ekonomiyi destekleyip, geleneksel yemek kültürlerinin korunmasına da katkıda bulunabilir. Tam bu noktada, gerek bölge turizm müdürlüklerine, gerekse sivil toplum  örgütlerince, gastronom turizmi üzünü satan, üreten ve veya pazarlayan  kişilerin çok titiz bir  halkla ilişkiler eğitiminden geçmesi ve yeterlilik setrifikasyon programına tabi tutumaları zornluğu da karşımıza çıkıyor. Gastronomi turizminin yaptığı etkinlikler mutfak kültürlerini de, özellikle daha iyiyi, dha hyjenik olanı, daha lezzetli olanı, daha sağlıklı olanı yapmaya sevk etmektedir. Tam olarak, somut olmayan kültürel miraslar ve yerel değerler, turistlerin ilgisini çekmekte ve destinasyonlar için cazibe merkezleri haline gelmektedir. Sadece gözleme yapımı bile  gastro-turistlerce ilgi çekici hale getrilebilir. Topluluklar arasındaki coğrafi ve kültürel farklılıklar, üretim teknikleri, yemeklerin hazırlanmasında kullanılan araçlar, tüketim alışkanlıkları ve bu süreçte oluşan sosyal bağlar, her kültürde farklılık gösterse de, ortak nokta lezzet olacaktır. Bu nedenle de kalite çok ehemmiyet arzediyor. Bu çeşitlilik, nesiller boyunca aktarılmış ve yerel mutfakların ortaya çıkmasında önemli bir rol oynamıştır. Bir destinasyonun gastronomi faaliyetleri, genellikle kültür turizminin bir parçası olarak değerlendirilebilir. Özellikle son yıllarda, yerel mutfakların sunduğu kültürel çekiciliğin, turistlerin seyahat tercihleri üzerinde büyük bir etki yarattığı gözlemlenmektedir. İnsanlar artık hem yerel ürünleri hem de o bölgenin kültürünü aynı anda sunabilen mutfakları keşfetmek ve deneyimlemekle daha fazla ilgilenmektedir.  Bu nktada da sürdürülebilirlik çok önemli. Yerel mutfak kültürüne duyulan bu ilgi, çevre bilinci, etik değerler, sürdürülebilirlik ve sağlıklı beslenme konularına olan artan farkındalıkla paralel ilerlemektedir. İtalya’da sırf permasan peynri üzerine çok da butik turlara, üç gün için 4500 euro ödeniyor. Aynı zamanda tüketiciler, yerel ekonomiyi desteklemek, karbon ayak izini azaltmak ve gıda zincirini kısaltmak gibi hedeflerle bu mutfaklara yönelmektedir. Yerel ürünlerin daha taze, daha lezzetli ve güvenilir olarak algılanması da bu ilginin artmasında önemli bir etken olagelmiştir. Gastronomi turizmi kapsamında yapılan etkinlikler şehir ekonomisine gerçek anlamda çok büyük katkı sağlıyor. Gastronomi turizmi, şehirlerin ekonomik kalkınmasında önemli bir rol oynamıştır. Yiyecek ve içecek işletmelerine sağladığı gelirle ekonomik canlanmayı tetikleyen bu turizm türü, yerel üreticiden restorana kadar geniş bir yelpazede ekonomik faydalar sağlamaktadır. Şehre gelen gastronomi meraklıları, otellerden kafelere kadar pek çok işletmeye hareketlilik getirmiştir. Yine; istihdam olanakları da büyük ölçüde artma eğilimine itiyor. Yaratıcı gastronomi deneyimleri ve etkinlikler, yerel halk için yeni iş fırsatları yaratırken, şehirdeki hizmet sektörünü de canlı tutuyor. Asıl diğer büyük fayda, gastronomi turizminin uzun vadede getirdiği uluslararası tanınırlık oluyor.  Bir  turist kafilesi memnun kalırsa, o kafile; kafilelere yol açmış oluyor. Gastronomi turizminin bu kadar değerli olabilmesi için kültürel mirasın korunmasına özen gösterilmesi lazım gelmektedir. Kısacası gastronomi turizmini önemsemek, turizmin geleceğini, geleceğ, ülke ekonomisini önemkemektir…