Gümrükten E-Ticarete Yapay Zeka Dönemi: "Sistemleri Kuranlar, Güvenliği de Kurmak Zorunda"

Dünya Ekonomik Forumu'nun açıkladığı Global Cybersecurity Outlook 2026 raporuna göre, yapay zeka araçlarının güvenliğini değerlendiren kurum oranı geçen yıla kıyasla neredeyse iki katına çıkarak yüzde 64'e ulaştı. Aynı dönemde kurumsal siber güvenlik liderlerinin yüzde 94'ü, yapay zekanın 2026'da siber güvenlik alanını şekillendirecek en belirleyici güç olacağını öngörüyor. Bu tablo, onlarca kritik kurumun dijital altyapısını bizzat kurmuş teknoloji girişimcisi Ufuk Arı'ya göre artık bir "uyarı" değil, bir "teslim tarihi."

Türk havacılık, enerji ve sağlık sektörünün devleriyle — THY, GE Aviation, GE Healthcare, Halliburton, Pratt & Whitney — yazılım entegrasyon ve lojistik altyapı projeleri yürüten Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği mezunu Ufuk Arı, bugün bu deneyimi bir çerçeveye oturtarak sektöre sesleniyor: Yapay zeka artık yalnızca süreçleri hızlandırmıyor; aynı hızda yeni saldırı yüzeyleri de yaratıyor.

Gümrükte AI Dönemi Resmi Olarak Başladı

Türkiye Cumhurbaşkanlığı 2026 Yıllık Programı kapsamında, gümrük beyanname kontrolleri ve tarife süreçlerinde yapay zeka destekli sistemlerin devreye alınması planlanıyor. BİLGE Sistemi başta olmak üzere elektronik gümrük uygulamalarının blokzincir ve yapay zeka ile güçlendirilmesi hedefleniyor. Bu dönüşüm, sektörün teknik altyapısını yakından tanıyan isimler için hem büyük bir fırsat hem de ciddi bir sorumluluk anlamına geliyor.

Türkiye'de gerçekleştirilen hidro, jeotermal ve petrol kuyularının yaklaşık %70'inin gümrük çözüm ortağı sıfatıyla görev yapmış olan Ufuk Arı, bu süreçlere ilk elden tanıklık eden nadir isimlerden biri. Fatih ve Yavuz sondaj gemileri ile TEİ Eskişehir tesislerinde yürüttüğü entegrasyon projeleri, onun kritik altyapı kavramını yalnızca teorik değil, operasyonel düzeyde ele alan bir teknoloji girişimcisi olduğunu ortaya koyuyor.

Teknoloji girişimcisi Ufuk Arı, gümrük ve lojistik altyapılarının dijital dönüşümünün yalnızca verimlilik değil, aynı zamanda yeni güvenlik riskleri de yarattığına dikkat çekiyor. Arı, söz konusu risklerin — beyanname sahteciliği ve tedarik zinciri manipülasyonu başta olmak üzere — bu sistemleri birinci elden inşa etmiş ve yönetmiş uzmanlar tarafından ele alınması gerektiğini savunuyor.

E-Ticarette AI Kolaylaştırıyor, Riskler Büyüyor

Kaspersky'nin 2026 raporuna göre, yapay zeka destekli alışveriş deneyimlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte e-ticaret sektöründe gizlilik riskleri de hız kazandı. Kasım 2024–Ekim 2025 döneminde yalnızca çevrimiçi mağazaları, ödeme ve teslimat sistemlerini hedef alan yaklaşık 6,7 milyon oltalama girişimi engellendi; bu saldırıların %50,58'i doğrudan alışveriş yapan son kullanıcıları hedef aldı.

E-ticaret altyapıları ve dijital dönüşüm alanında Apple Türkiye, Xiaomi Türkiye ve IKEA Türkiye gibi global markaların entegrasyon projelerinde yer almış olan Ufuk Arı, bu riski platformun değil kullanıcının güvenliğine odaklanarak değerlendiriyor. Arı'ya göre altyapıyı kurarken gömülmeyen güvenlik katmanları, sonradan eklenen yamalarla kapatılamaz.

Tedarik Zinciri, Siber Güvenliğin Yeni Kırılgan Halkası

2026 itibarıyla büyük şirketlerin %65'i, üçüncü taraf ve tedarik zinciri risklerini en kritik siber dayanıklılık sorunu olarak tanımlıyor — bu oran bir önceki yıla göre 11 puan artış gösterdi. KPMG'nin 2026 tedarik zinciri raporuna göre ise yapay zekanın tedarik zinciri yönetimindeki vaatleri bu yıl somut operasyonel gerçekliklere dönüşmeye başlıyor.

Schlumberger, Daikin Europe, Dow AgroSciences ve Biofarma İlaç gibi küresel ölçekte hassas tedarik zincirlerine sahip kurumlarla çalışmış olan Ufuk Arı, bu tabloyu soyut bir istatistik olarak değil, bizzat yönettiği projelerin içinden gelen somut bir tehdit olarak ele alıyor. Arı'nın kurduğu Neirt Bilişim bünyesinde geliştirilen yazılım ve sistem çözümleri, tedarik zinciri görünürlüğü ve entegrasyon güvenliği odağında konumlanıyor.

BALKAN EKONOMİ HABER AJANSI