Lisans Mezunlarının İlk İşi Bulması 14,2 Ay Sürüyor, Üniversite Tercihlerinde Yeni Kriter İş Dünyasının Beklentileri

TÜİK’in Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri’ne göre lisans mezunlarının ilk iş bulma süresi ortalama 14,2 aya ulaştı. İşsizlik oranı yüzde 7,6’ya gerilerken, istihdam ve iş gücüne katılım verileri iş dünyasında nitelikli yetkinliklerin önemini artırıyor. Yenibiriş CEO’su Hasan Rıza Bayar, “Başarılı bir kariyer yalnızca iyi bir üniversite kazanmakla değil, üniversite yıllarında edinilen deneyim, yabancı dil, teknoloji bilgisi ve stajlarla şekilleniyor. Gençler tercihlerini geleceğin mesleklerini de düşünerek yapmalı.” değerlendiİrmesinde bulundu.

2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sonuçlarının açıklanmasının ardından 2 milyon 425 bin 627 aday üniversite tercih maratonuna başladı. Ancak günümüz iş dünyasında tercih süreci yalnızca puan ve sıralamadan ibaret değil. TÜİK Haziran 2026 verilerine göre; işsizlik yüzde 7,6’ya gerileyerek istihdam edilenlerin sayısı bir önceki aya göre 227 bin kişi artarak 32 milyon 733 bine yükseldi. Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam oranı ise 0,3 puanlık artışla yüzde 48,9 olarak gerçekleşti. Bu tablo üniversite tercihinde diplomanın iş dünyasındaki karşılığının her zamankinden daha fazla sorgulandığını gösteriyor.

Türkiye’nin önde gelen kariyer platformlarından Yenibiriş’in CEO’su Hasan Rıza Bayar, tercih döneminde gençlerin yalnızca üniversite ve bölüm seçimine odaklanmasının artık yeterli olmadığını belirterek, üniversite yıllarında kazanılan deneyimlerin, stajların, dijital yetkinliklerin ve sektör bağlantılarının mezuniyet sonrası kariyer başarısını doğrudan etkilediğini söyledi.

İşsizlik Düşüyor, Ancak İstihdamdaki Tablo Daha Dikkatli Okunmalı

TÜİK’in Haziran 2026 İşgücü İstatistikleri’ne işgücü, haziran ayında bir önceki aya göre 58 bin kişi artarak 35 milyon 420 bin kişiye ulaştı. İşgücüne katılma oranı ise 0,1 puanlık artışla yüzde 52,9 oldu.

Yenibiriş CEO’su Hasan Rıza Bayar, rakamların yalnızca işsizlik oranı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek şunları söyledi:

“Bugün iş dünyasında diploma hala önemli bir referans. Ancak tek başına yeterli değil. İşverenler artık adayların problem çözme becerisine, dijital yetkinliklerine, iletişim kabiliyetlerine, staj deneyimlerine ve öğrenmeye açıklıklarına daha fazla önem veriyor. Üniversite tercihi yapılırken öğrencilerin mezuniyet sonrası nasıl bir kariyer yolculuğu yaşayacaklarını da düşünmeleri gerekiyor.”

Her Dört Gençten Biri Eğitimde De İstihdamda Da Yer Almıyor

TÜİK’in “İstatistiklerle Gençlik” araştırmasına göre Türkiye’de 15-24 yaş grubunda yaklaşık 12,7 milyon genç bulunuyor. Genç işsizlik oranı gerilerken, ne eğitimde ne de istihdamda bulunan gençlerin oranının yüzde 23,3’e yükselmesi, eğitim ile çalışma hayatı arasındaki geçiş sürecinin hala önemli bir gelişim alanı olduğunu gösteriyor.

Bayar, bu tablonun yalnızca eğitim kurumlarının değil, iş dünyasının da sorumluluğunu artırdığını belirterek şöyle konuştu:

“Gençlerin mezun olduklarında hazır bir iş gücü olarak çalışma hayatına katılabilmeleri için üniversiteler ile özel sektör arasındaki iş birliklerinin güçlenmesi gerekiyor. Staj programları, yarı zamanlı çalışma fırsatları ve yeni mezun programları artık kariyerin ayrılmaz parçaları hâline geldi.”

Diplomanın Değeri, Mezuniyet Sonrası Performansıyla Ölçülüyor

TÜİK’in Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri de üniversite tercihlerinde dikkat çekici sonuçlar ortaya koyuyor. 2025 verilerine göre lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranı yüzde 73,9, ön lisans mezunlarının ise yüzde 65,7 olarak gerçekleşti. Lisans mezunlarının ilk iş bulma süresi ortalama 14,2 ay olurken, eğitim aldığı alanla uyumlu bir işte çalışanların oranı ise yüzde 56,7’de kaldı.

Bu verilerin üniversite tercihinde yeni bir bakış açısını zorunlu kıldığını ifade eden Hasan Rıza Bayar, şunları söyledi:

“Aynı diplomaya sahip iki aday arasında farkı oluşturan unsur çoğu zaman üniversite yıllarında edinilen deneyimler oluyor. Staj yapan, yabancı dilini geliştiren, proje üreten, öğrenci kulüplerinde aktif görev alan ve dijital becerilerini güçlendiren adaylar işe alım süreçlerinde önemli avantaj yakalıyor.”

İşverenlerin Beklentisi Değişiyor, Yapay Zeka Bilgisi Öne Çıkıyor

İşe alım süreçlerinde teknik bilgi kadar yetkinliklerin de belirleyici hale geldiğini belirten Bayar, özellikle üretken yapay zeka araçlarını etkin kullanabilen gençlerin birçok sektörde avantaj sağladığını söyledi.

TÜİK verilerine göre 2025 yılında 16-24 yaş grubundaki internet kullanıcılarının yüzde 39,4’ü üretken yapay zeka kullandığını belirtti. Bu oranın yapay zekanın yalnızca teknoloji alanında değil; insan kaynakları, satış, pazarlama, finans ve iletişim gibi birçok meslek için temel becerilerden biri haline geldiğini gösterdiğini belirten Bayar,  “Bugün işverenlerin değerlendirdiği aday profiline baktığımızda yabancı dil, veri analizi, iletişim becerileri, takım çalışması ve yapay zekâ araçlarını etkin kullanabilme gibi yetkinliklerin öne çıktığını görüyoruz. Üniversite eğitimi bu becerilerle desteklendiğinde gençlerin kariyer yolculuğu çok daha güçlü başlıyor.” dedi.

Yenibiriş, Gençlerle İş Dünyası Arasındaki Köprüyü Güçlendiriyor

Türkiye’de uzun yıllardır işverenlerle adayları buluşturan Yenibiriş, yalnızca iş ilanlarının yer aldığı bir platform olmanın ötesinde, gençlerin kariyer planlamalarına rehberlik eden içerikleri, sektör analizleri ve iş gücü piyasasına yönelik içgörüleriyle de adayların yanında yer alıyor. Üniversite tercih döneminden ilk işe, kariyer değişiminden profesyonel gelişime kadar farklı aşamalarda adaylara destek sunan Yenibiriş, işverenlerin değişen beklentilerini analiz ederek gençlerin geleceğin mesleklerine hazırlanmasına katkı sağlamayı sürdürüyor.

Bayar sözlerini şöyle tamamladı:

“Üniversite tercihi geleceğe atılan en önemli adımlardan biri. Ancak başarılı bir kariyer yalnızca doğru üniversiteyi seçmekle değil; üniversite yıllarını doğru değerlendirmekle mümkün oluyor. Gençlerin tercihlerini yaparken hem bugünün hem de geleceğin iş dünyasını dikkate almaları, kariyerlerini mezuniyetten çok önce planlamaya başlamaları büyük önem taşıyor. Yenibiriş olarak biz de gençlerin eğitimden istihdama geçiş yolculuğunda onlara rehberlik etmeye devam edeceğiz.”

Yenibiriş Hakkında: Türkiye’nin öncü dijital kariyer platformlarından Yenibiriş, işverenlerle nitelikli adayları en hızlı ve doğru şekilde buluşturmayı hedefleyen yenilikçi insan kaynakları teknolojileri sunmaktadır. Farklı sektör ve ölçeklerdeki şirketlere dijital işe alım çözümleri sağlayan Yenibiriş; iş ilanı yayınlama, aday eşleştirme, özgeçmiş veri tabanı, marka işverenliği ve yetenek kazanımı süreçlerini teknoloji odaklı yaklaşımıyla desteklemektedir. İş arayanlara ise kariyer yolculuklarını daha verimli yönetebilecekleri, yetkinliklerine uygun fırsatlara kolayca ulaşabilecekleri ve işverenlerle etkili şekilde buluşabilecekleri bir platform sunan Yenibiriş, gelişmiş filtreleme ve akıllı eşleştirme teknolojileriyle işe alım süreçlerinin daha hızlı ve verimli ilerlemesine katkı sağlamaktadır. Dijital dönüşüm odağındaki yaklaşımıyla istihdam ekosisteminin gelişimini destekleyen Yenibiriş, iş gücü piyasasının değişen ihtiyaçlarına yönelik yenilikçi çözümler geliştirmeye devam etmektedir.