Türkiye sahte ürün ticaretinde dünyada başa oynuyor. Çin’in ardından ikinciyiz…

Türkiye sahte ürün ticaretinde dünyada başa oynuyor.  Türkiye’nin bu durumuna ilişkin uluslararası raporu Ticaret Bakanı da doğruladı. Türkiye’de ele geçirilen sahte ürünlerin önemli bir bölümü ise kozmetik ve tıbbi ürünlerden oluşuyor. Bu durumun halk sağlığını tehlikeye attığına işaret eden Cumhuriyet Halk Partisi Bursa Milletvekili Prof. Dr. Kayıhan Pala, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) ile Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi (EUIPO) tarafından yayımlanan Küresel Ticarette Sahtecilik Raporu’na göre Türkiye’nin, sahte ürünlerin kaynak ülkeleri arasında Çin’in ardından ikinci sırada yer aldığına dikkat çekti. Avrupa Birliği’ne gönderilen sahte ürünlerin yüzde 22’sinin Türkiye kaynaklı olduğuna işaret eden Pala’nın, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın yanıtlaması istemiyle soru önergesine yanıt geldi. 

Bakan: Yüzde 43’ü ilaç ve kozmetik ürün

Bakan, yanıtında 2023 yılında gümrüklerde durdurulan sahte ürünlerin yaklaşık yüzde 43’ünü ilaçların, vücut bakım malzemelerinin (parfüm, kozmetik vb.), gıda maddelerinin ve içeceklerin oluşturduğunu açıkladı. Ayrıca 2024 yılında gümrük birimlerince 307 olayda toplam 285,4 milyon TL değerinde tıbbi malzeme ve ilaç türü kaçak ürün ele geçirildiğini, 2020 ile 2025’in ilk altı ayı arasındaki dönemde ise toplam 1.253 olayda 782,4 milyon TL değerinde kaçak ürün yakalandığını belirtti.

‘Halk sağlığına ciddi tehdit’

Türkiye’de ele geçirilen sahte ürünlerin önemli bir bölümünün kozmetik ve tıbbi ürünlerden oluştuğunu, özellikle sahte ilaçların piyasada bulunmasının hastaların hayatını tehlikeye atan ve telafisi imkânsız sonuçlara yol açabilecek bir risk olduğunu vurgu yapan Pala “Paylaşılan veriler OECD ve EUIPO’nun raporundaki vahim tabloyu doğruluyor; ancak ayrıntılarda ciddi eksiklikler var. Yüzde 43’lük bu grubun ne kadarının ilaç ne kadarının vücut bakım ürünü ve ne kadarının diğer ürünlerden oluştuğu açıklanmıyor. Ayrıca verilerin yıllara göre değişimleri de kamuoyundan gizleniyor” eleştirinde bulundu. Rapora göre Türkiye’nin sahte vücut bakım ürünlerinin kaynak ülkeleri arasında ilk sırada olduğuna vurgu yapan Pala “Bazı kozmetikler, cilt bakım ürünleri, saç boyaları, deodorantlar, saç düzleştiriciler ve diğer kişisel bakım ürünleri paraben, formaldehit, kömür katranı boyaları ve daha başka kimyasallar içeriyor. İnsan bedenine doğrudan temas eden bu ürünlerin sahteleri alerjik reaksiyonlara, çeşitli enfeksiyonlara, zehirlenmelere, hatta kanserlere yol açabiliyor. Sorunun ciddiyeti hâlâ kavranmış değil” ifadelerine yer vererek etkili bir izleme ile denetim ve caydırıcı bir yaptırım sistemi oluşturulmadıkça ülkemizdeki sahte ürün ticareti sorunu ve buna bağlı olarak gelişen halk sağlığı tehdidi katlanarak artmaya devam edeceğini söyledi.