Kitap dediğimiz hazine, bugünkü manada olmasa da, on asırlardır insan hayatında olan bir unsur…

Her kim olursa olsun, bir kere öğrenmeye açtır, muhtaçtır…

Biraz daha meraklıları ise, daha fazla acıkmaktan; bilgiyi bilgi yüklü nesnelerde aramış, ilk etapta da insanın hayatına kitap girmiş…

Matbaanın icadına kadar geçen sürede, elle çoğaltılmış olsa da, insanın hayatında varmış kitap…

**************************

Her neyse, ben bugün sizlere sesli kitaptan bahsedeceğim ya, bu ilk olarak biz görme engelliler için üretilmiş bir değer…

Yine yıllar önceydi, gözlerimiz az görse de, hiç görmese de; bizler içinde de bilgiye aç ve muhtaç insanlar vardı ve basıla kitapları okumak istiyorduk…

Ama ya ebeveynlerimiz, ya bir yakınımız, ya da okuyan biri olacaktı ki, bize özet geçsin; okumuş kadar  olalım…

Derken, bu işe gönüllü insanlar çıktı, o zamanlar görme engelli sivil toplum örgütleri de adtam gibi çalışan örgütlerdi, ibtidai şartlarda kurulu stüdyolarda kitaplar okunmaya başlandı…

Önce klasikler, sonra bazı ders kitapları filan; lakin; bir kitap en az on-onbeş kaset tutuyordu ve bir kitaptan taş çatlasa, iki kayıt vardı, yani bizim için seslendirilen kitaplara ulaşmak mucizeydi…

O da İstanbul, Ankara, İzmir o kadar, il sayısı 67 iken sesli kitap ulaşan il sayısı en son 10’du, 81 oldu ama bu sayı 20’yi geçmedi…

************************

Derken, dijital platformlara taşındı kitaplar, bu işe kendini vakfetmiş birçok gönüllü, mevcut kayıtları önce CD’ye, sonra da dijital ortamlara taşıdı…

Bu arada gönüllü okuyucu sayısı da arttı, şu an en azından piyasadaki kitapların yüzde 60’ a yakını okunmuş ya da okunuyor durumda…

Ama dünya yepyeni bir kavramı geç de olsa keşfetti, o da ‘Sesli Kitap’…

***************************

‘Dünya keşfetti’ cümlesini açmadan önce; gelin şu sesli kitabın sısa tarihine bir bakalım ne dersiniz?

************************

Evet, yaklaşık olarak; 90 küsur yıl önceydi…

1932'de Amerikan Körler Vakfı tarafından ilk "Konuşan Kitap" ve "Konuşan Kitap Makinası" görme engelliler için geliştirildi. Tabii ki imkanlar kısıtlıydı. Bu sebeple İncil ve anayasa gibi temel sayılabilecek birkaç kitap kaydedildi ve posta aracılığı ile dağıtılmaya başlandı.

1948'de ise o zamanlar Recording for The Blind & Dyslexic adıyla bilinen ve şu an Learning Ally olarak çalışmalarına devam eden gönüllü kuruluş, İkinci Dünya Savaşından sonra görme zorluğu çeken gazilerin üniversite eğitimlerini desteklemek üzere birçok sesli ders kitabı sağlamaya başladı. Sonrasında ise görme bozukluğu, disleksi veya diğer engeller sebebiyle kitap okuyamayanlar için sesli kitap üretmeye devam etti.

1960'lara kadar sesli kitaplar oldukça sınırlıydı.

Elle sayılır birkaç kütüphane dışında sesli kitaplara erişmek çok da mümkün değildi. 1963'te ise sesli kitaplara ulaşmak artık eskisi kadar zor olmamaya başladı. Kasetler sayesinde gitgide popülerleşen sesli kitaplar, 1970 yıllarında neredeyse tüm kütüphanelerde erişilebilir hale geldi. Artık kasetler daha bilinir ve ulaşılabilirdi. 1985'te ise 21 yayıncı sesli kitapları dinleyicilerine sundu. Bu sayede, sesli kitap yeni bir eğlence formu olarak da kabul görmeye başladı.

1990'larda ise sesli kitaplar kendi sektörünü hızla oluşturmaya başladı. Günümüzde hala her yıl verilen Audie Ödülü, 1996 yılında ilk sahibini buldu. Sonraki yıllarda ise kasetler yerini CD'lere bıraktı. 2008 yılında dijital indirmelerin mümkün olması ile sesli kitaplar en popüler yıllarını yaşamaya başladı.

******************

Sesli kitabın güzelliğinin keşfedilmesi ise, biz görme engelli okurların kitap okumasını izleyen ya da inceleyenlerin, bu unsurun ilgilerini çekmesi ile oldu…

Zira sesli kitap, yemek yaparken, yürüyüş yaparken, işe giderken, arabada, otobüste kulaklıkla dinlenebiliyordu…

İnanın, artık görenelr daha çok ilgi gösteriyor bu kitaplara…

Öyle ki sadece Türkiye’de, herkes için kurulu en az 20-30 sesli kitap platformu var ve bir de sesi otantik ve karizmatik ünlü isimlere okutuldu birçok kitap, daha da popüler oldu…

******************

Diyeceğim, daha doğrusu yazacağım; artık kitap okumamak için bahane üretmezsiniz…

Bilgi kitabı, aşk romanı, macera, gerilim, dini, ilmi ne isterseniz; her birini bulursunuz, yeter ki arayın, okumak isteyin…

******************

Bu arada, sizlerle okuduğum kitaplarla ilgili tanıtım yazısı yazmamı, canımın içi Boğaçcığım haftalar öncesinden söylemişti bana; ama o dönemki yoğunluğumdan kaynaklı olarak geçiştirmiştim, ama nasip kısmet bugüneymiş…

Gelecek yazımda, ilginç bir kitabı tanıtacağım size; çok uzun değil ama olayların kurgulanması ilginç, size de ilginç gelecek…

Tanıtmayı benden olacak, okuması da bir zahmet sizden…

Hoş okumak zahmet değil; nimet…

Yüce Tanrı’nın insanlar abahşettiği en güzel nimetlerden hem de…

Görüşmek ve okunmak dileğiyle…