Türcü bir dünyada yaşadığımız için hayvan isimlerinin hakaret olarak kullanıldığına sıkça tanık oluyoruzdur. Bu dil öylesine yaygın ki birçok söylem, deyiş, atasözü de türcü olabiliyor. 

Ne kadar insan merkezci ve insan üstünlükçü bir dünyada yaşadığımızı hep dile getiriyoruz. Öyle ki kendi kendimize atfettiğimiz bu üstünlükten zehirlenmiş durumdayız.

Bizlerin de diğer hayvanlar gibi eşit şekilde bu dünyada yaşadığımızı görmemiz ve kabul etmemiz gerçekten zaman alabiliyor ya da ayarlarımızı bozabiliyor. 

Bu ayrıcalıkları o kadar içselleştirmiş durumdayız ve bizim türümüzün dışındaki hayvanları öylesine sömürüyoruz ki, bu imtiyazın yarattığı kibir ile davranıyoruz. Sömürdüğümüz, kötü duruma düşürülmüş, horlanmış, adı hakaret kabul edilen, insan zekasına sahip olmayan kimse gibi olmak istemiyoruz.

Çünkü mensubu olmak istediğimiz kazanan bir taraf var, o da insan olmak. Burada insan derken homo sapiens olmaktan bahsetmiyorum, kurgulanmış bir insanlık kavramından bahsediyorum.

Bu şekilde çok fazla deyiş ve atasözü var. Çok sık kullanılan yine “Eşeğe altın semer vursan yine eşektir”, “Öküzün trene baktığı gibi bakmak”, “Ayı mı oynuyor?” gibi atasözü ve deyimlerin dile yerleşmiş olduğunu biliyoruz. Ya da hayvanların sömürülmeleri üzerinden yazılan atasözü ve deyimler de oldukça fazla.

Konu başlığımız "MÖÖÖ"den :))) anlayacağınız gibi öküz olduğu için ondan devam edelim... 

Öküz örneğin en sık hakaret olarak kullanılan tür isimlerinden biri. Özellikle; zariflikten anlamayan, düşüncesiz, anlamsız, kaba, bilgisiz, yetersiz gibi anlamların yüklendiği bir isim.

Aslında inek familyasında da bu durumu görüyoruz. Görece daha yavaş hareket eden ve bize göre daha büyük bedenlere sahip hayvanlardan bahsediyoruz. Tabi bu özellikleri nedeniyle olmuyor bu aşağılama.

Hayvan olmakla ilgili ve ne kadar sömürüldüğü, tahakküm kurulduğuyla ilgili. Biri ne kadar çok eziliyorsa, ondan o kadar nefret ediliyor ve o kadar onun gibi olmak istenmiyor. Ama neden hala eziliyor peki? 

Öküz için Wikipedia’da arama yapıldığında, var olan türcü algıyı burada da görebiliyoruz.
“Öküz, ​​Çift sürmekte, kağnı çekmekte kullanılan, etinden yararlanılan, iğdiş (hadım) edilmiş erkek sığırdır" 

Görüldüğü gibi, öküz bir hayvan türü olarak değil; adeta bir şeyler veren bir makina olarak tanımlanmış.

Dünya üzerindeki varlığı, insanların onu sömürmesi üzerinden yazılmış ve buna indirgenmiş. Öküz artık kimsenin yerinde olmak istemediği birine dönüştürülmüş... 

Ama bana sorarsanız, sorun öküzde değil, sorun öküze ya da kurgulanmış olan ve dünyanın da sonunu getiren bu insanlık kavramının peşinden koşmakta.

Nota ve Tınıyla... 

macit.soydan@gmail.com