MAVİ KELEBEKLER 
Yüzyıllar boyunca, tarih sahnesine tanıklık etmiş olan herkesin acıklı bir mirasıdır savaş. Dünya üzerinde birçok devletin kendi bekasını inşa edebilmesi için başvurduğu en güçlü hatta belki de tek geçerli yoldur. Bu bağlamda bilinir ki tarih ancak savaşlarla tarih olmak üzere başlar ve kendi hikâyesini tamamlamak üzere devam eder. 
Bunlardan biri de Bosna'da yaşananları anlatır. 
Hatırlanacağı üzere 1992 - 1995 yılları arasında Bosna'da yaşanan soykırımın üzerinden yıllar geçmesine rağmen hala kazılan her topraktan katledilen insanların cesetleri çıkmaya devam ediyor. 
Toplu mezarlara diri diri gömülen insanların dışarıya seslenişleri, çığlıkları hala kulaklarda. 
"Biz mezarlık sakinleri, sizler gibiydik önceleri. Koşar, oynar, yorulurduk, sevgililerimiz vardı, ince belli, inanmıştık hiç ölmeyiz diye. 
Evimiz vardı, eşimiz vardı, cıvıl cıvıl çevremizde mutlulukla koşuşturan çocuklarımız ama burada zaman ve mekan yok. Şimdi ayrı yerlerdeyiz. Bizler burada, sizler dünyada. Ama özlemlerimiz vardı, aklımız oralarda kaldı. Çiçeklerimiz, sarılamadığımız çocuuklarımı, artık dönüş yok buradan. Sessiz bir gemideyiz. Kaptanı yok, yolcusu çok. 
Bizler eski sizler, kapı komşunuz, kimi zaman özlenen, kimi zaman iyi ki ölmüş denen. Belki hala gönüllerde, belki de silinen. Biz mezarlık sakinleri. Sessiz gemi yolcuları" 
Onlar kalleşçe öldürülüp, alçakça toplu mezarlara gömüldüler. Suçları sadece insanca yaşamaktı. Suçları barış demekti, suçları sevgi demekti, suçları aşk demekti...
Biliyorsunuz bu soykırımdan sonra tüm dünyanın ilgisini çeken bir olay gerçekleşmişti. Mavi renkteki kelebeklerin bazı noktalar üzerinde uçtuğu ve oradan ayrılmadığı... 
İşte bugünkü yazımızın bildiğiniz üzere konusu "Mavi Kelebekler"
Ben sadece bunları tekrar hatırlatmak istedim... 
Mavi kelebek anlamı ve yüreklere dokunan hikâyesi ile biliniyor. Bu kelebekler mezarlarda bulunan ölüm çiçekleriyle beslenmektedir, kanatları ise mavi renktedir. Yıllar önce yaşanan katliamın ardından mavi kelebekler Boşnak halkının acılarının simgesi oldu. Bugün sizlerle bu mavi kelebeğin hikâyesini, yaşanan katliamı ve özgürlük yolunda ödenen ağır bedelleri kaleme alıyoruz…
Bilirsiniz, kelebekler narinliği, zarafeti ve özgürlüğü simgeler. Mavi ise sonsuzluğu, denizi, gökyüzünü... Fakat ikisi birleşince ortaya çıkan mavi kelebek anlamı bambaşka hale dönüşüyor. Mavi kelebek kocaman bir acının tarifi demektir. Peki, neden?
Sırplar 1992-95 yıllarında Bosna savaşındayken toplu katliam yaparak Boşnak cesetlerini kimse bulamasın diye derin mezarlara gömmüştü. 2007 senesinde Bosna-Hersek Sırbistan'a karşı "soykırım" davası açmış ve bunun için "Uluslararası Adalet Divanı" kurulmuştur. 
Fakat bu divan soykırım ile alakalı kanıt bulamadığını söyleyerek kararını vermiş ve ardından da bunun üzerine Bosna devleti toplu mezarların ortaya çıkarılması için komisyon kurulmasını sağlamıştı. 
Geçen süreçte bölgedeki yapı değişmiş ve mavi kelebekler bazı bölgelerde yaygınlaşmıştı. Mavi kelebeklerin bu hareketi komisyonun dikkatini çekmiş ve kelebeklerin toplandığı bölgeler kazılmaya başlandı. İşte insanlık bu kazıların sonunda bir acı gerçeğe daha şahit oldu. 
Bilirsiniz, doğa, insana yaptığı sürprizlerden birini gerçekleştirmenin farklı bir yolunu tutar. Gömülü cesetler, muhafaza edildikleri gizli bölgede Artemis adında çiçekleri beslemeye çoktan başlamıştır. 
Çiçeklerin günden güne yetişmesi ve artması sonucunda ise sadece Artemis kokusuna gelen ve bundan beslenen mavi kelebeklerin bölgede birikmesi dikkat çeker. Bu önce farklı bir doğa olayı gibi algılanır. 
Kaynağını anlamak isteyen araştırmacılar ise bölgede toplanarak çalışmalarına başlar. Gerçek çok zaman geçmeden anlaşılır. Toplu Mezar Enstitüsü’nün yaptığı bu çalışma neticesinde bölgede yirmi binden fazla cesedin olduğu tespit edilmiştir. Bunun sonucunda ise Srebrenica, artık hüzünlü hikâyesini bir kelebeğin kanadına sığdırarak tarih sahnesinde varlığını koruyacaktır... 
Tam tamına Bosna savaşına ait 500 tane toplu mezar bulunmuştur.
Evet, Mavi kelebek anlamı bu sayede katliam ve acı olmaya başladı. Çünkü Avrupa'nın ortasında yaşanan bu soykırım görmezden gelinmişti. Hatta katliam sırasında Boşnak Müslümanlar katledilirken kadeh tokuşturularak kutlamalar yapılıyordu. 
Mavi kelebek hikayesi Srebrenitsa kentinde yazıldı... Özgürlük, sonsuzluk, acı ve gözyaşının adı artık mavi kelebek oldu...
Bu savaşta 312 bin kişi hayatını kaybetti. 35 bini küçücük çocuklardan oluşuyordu. İnsanların ruhunda tamiri olmayan yaralar bıraktı. Ölenler toplu mezarlara atıldı. Ortaya çıkarılan 500 toplu mezarın 300 tanesi mavi kelebekler sayesinde bulundu.
O günden sonra bu kelebekler Bosna’nın simgesi haline geldi…
Ve yine o günden sonra, Mavi kelebekler, Bosna – Hersek coğrafyasında, masum ölülerin ruhlarını temsil eden özel bir yere sahip olmuştur. Bu dokunulması artık güç insanlar, kelebeklerin kanatlarında var olarak dünya tarihine büyük dersler vermek için çırpmaya devam ederler.