İT

Onlar, sezgilerinin güçlü oluşu, en hassas zeminlerde bile yürüme yetenekleri, duyarlı burunları ile insanların sadık dostları olarak bu yıkıcı depremde de yine görev başındalar.

Uzmanların belirttiğine göre hemen hemen her köpek arama kurtarma ekibinde yer alabilir. Fakat başarı oranları türüne göre değişiklik gösteriyor. Aldıkları eğitim doğrultusunda ekibin bir parçası olduklarının farkında olarak tek başına hareket etmiyorlar. Canlı ve cansız insan bedeninin kokularına karşı fazlasıyla duyarlılar. Eğitimli bir arama köpeği yaklaşık 200 metreye kadar kokuyu algılayabiliyor. Bu sayede teknolojinin bile ulaşamadığı noktalarda onların duyarlı burunları devreye giriyor. Ayrıca hassas zemin üzerinde dengede dikkatli hareket edebilme yetenekleri ile arama kurtarmadaki üstünlükleri artıyor.

İşte deprem bölgesinde 100 civarında görev alan ama birtakım densizlerin küçümsediği ve it diye hor gördüğü bazı dört ayaklı kahramanlar; 

ŞİLAN, 

Sarıyer Belediyesinin bir üyesi. K9 canlı arama kurtarma köpeği.. Özellikle arama kurtarmada çocuk sesine duyarlı olarak eğitildi. Ona güvenenleri yanıltmadı; 6 Şubat sabahı yıkıcı depremin ardından bölgeye gidenlerin arasında eğitmeni Halit Canbaş ile Şilan’da vardı. 9 Şubat günü akşam saatlerinde Şilan ve Halit beyin güzel bir fotoğrafı sosyal medyada karşıladı bizi “Ekip üç kişinin yerini tespit edip kurtardı” yazıyordu. 

KÖPÜK,

'Köpük, Van'dan gelen bir AFAD arama köpeği.  2 gün boyunca aynı enkazda görev yapan Köpük, toplamda 6 kişinin canlı olarak kurtarılmasında rol oynadı.

Köpük, Golden Retreiver cinsi ve 4 yaşında.. 

SILA,

TSK İnsani Yardım Tugayı Arama Kurtarma Taburu’nda yer alan 'Sıla...'

7 yaşındaki arama-kurtarma köpeği, depremin ilk gününden beri enkaz çevresinde dört dönüyor. En ufak bir canlı belirtisine karşı hemen tepki veren 'Sıla' Malatya'daki enkazlardan 12 kişinin kurtarılmasını sağladı.

ATEŞ, 

Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Yıldız Arama Kurtarma Birliği'nden Ateş adlı kurtarma köpeği ise nokta atışı yeteneği ile bölgede büyük rol aldı.

Ateş, uluslararası tescilli bir labrador cinsi.. 

JULIA, ECKO, ORLY, TIMBA, PROTEO, REX ve JULY..

Meksika'dan geldiler. 

Belçika Malinoisi, Avustralya çoban köpeği ve labrador gibi farklı cinslerden özel eğitimli bu köpeklerin bulunduğu ekip 2017’de Meksiko’da meydana gelen depremde kahraman ilan edilmişlerdi.

Bu arada enkaz altından iki kişiyi kurtaran ancak hayatını kaybeden Proteo için tören düzenlenirken, yapılan açıklamada, "Kahramanca çalışman için teşekkür ederiz." ifadelerine yer verildi. 

Proteo, 2017'de Meksiko'da meydana gelen deprem sonrası ülkesinde "kahraman" ilan edilmişti.

Meksika Savunma Bakanlığı’nın paylaşımında ise şunlar kaydedildi: “Yol arkadaşımız Proteo’yu kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyoruz. Türkiye’deki kardeşlerimizin aranması ve kurtarılmasında Meksika ekibinin bir üyesi olarak görevini yerine getirdin. Kahramanca çalışman için teşekkür ederiz.”

Evet, 

Toplamda 100'e yakın eğitimli köpek... 

Ayrıca geçmişte görev yapan ve bugün hayatta olmayan iki köpeğimiz daha var. Onları da hatırlatmakta fayda var diye düşünüyorum...

FRIDA...

Meksika donanmasının bir parçası olan ve 2022’de yaşamını yitiren sarı labrador Frida, gözlükleri ve ayakkabıları ile ülkenin sembolü olmuş ve 2010-2019 yılları arasında 43 kişiyi kurtarmıştı.

Geçen yıl yaşama veda eden Frida, görev yaptığı süre içinde 45 kişiyi enkaz altından kurtarmıştı.

MANCS...

Macaristan’ın Miskolc şehrinde bir Alman çoban köpeği olarak dünyaya geldi. 1996 yılından itibaren Miskolc Spider Arama-Kurtarma ekibinin bir üyesi oldu. Mancs, çok özel yeteneğe sahipti. Deprem enkazının altında sıkışıp kalmış depremzedeleri buluyordu. Hissettiği kişi eğer canlı ise ayağa kalkıyor, kuyruğunu sallıyor ve havlıyordu, hayatını kaybetmişse sadece yere uzanıyordu. Marmara bölgesinde 17 Ağustos 1999 tarihinde Miskolc Spider Arama Kurtarma ekibi de yardıma gelenlerin arasındaydı. 

İzmit’in Bekirpaşa beldesinde dört katlı bir evin enkazı altında üç yaşındaki Hatıra Kaplan’ın olduğu söylendi. Mancs yorganını koklayarak aramaya başladı ve bir süre sonra heyecanla zıplayıp çocuğun yerini hemen gösterdi. Kuyruğunu sallaması ve neşelenmesi hayatta olduğunun işaretiydi. Ekip tarafından küçük Hatıra’nın hala canlı olduğu tespit edildi. Çocuk, ulaşılması zor bir yerde sıkışıp kalmış olduğu için kurtarma çalışmaları uzadı. Mancs, daracık bir yerden geçerek ona su, yiyecek taşıdı ve 82 saat hayatta kalmasına yardım etti. Macar kurtarma ekibi ve Mancs, Hatıra Kaplan’ı enkaz altından canlı çıkarmayı başardılar.

18 Aralık 2004 tarihinde Miskolc şehir merkezinde, heykeltıraş Borbála Szanyi tarafından yapılan heykeli dikildi. “Spider Kurtarma Ekibi” üyesi Mancs, 22 Ekim 2006 dünyanın birçok ülkesinde yüzden fazla insanı enkaz altından kurtaran kahraman köpek 12 yaşında zatürreden öldü. 2013 yılında çekilen “Mancs” filmi 2015 yılında vizyona girdi.

Onlara hoşt diyen, it diyen, tekmeleyen, sopalarla döven, işkence eden, köpek kelimesini hakaret, küfür olarak kullananların pek sanmıyorum ama belki bu yazıdan sonra biraz yüzleri kızarır... 

macit.soydan@gmail.com