Zamanında merhum gazeteci Uğur Mumcu'nun söylediği bir söz vardı; 

"Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmak"

Bu tür tiplere günümüzde her ortamda rastlayabilirsiniz. 

Yolda, çevrenizde, sosyal medyada, mahallenizde, televizyon kanallarında gibi... 

Misal iki satırla sosyal medyayı ele alalım, 

Sahte nick ile yazan troller, her muhabbete balıklama dalıp, bilmediği konuda ahkam kesenler, bilen kişileri, bilmediği halde eleştiren tipler.

Bu kişiler ayrıca cahildir... 

Mesela ne demiş Mevlana, "Cahille girme münakaşaya. Ya sinirini zıplatır tavana ya da yazık olur adabına", ya da Gazi Mustafa Kemal; "Cehalet yenilmesi gereken en büyük düşmandır"

Yıllar önce birlikte çalıştığım bir gazeteci arkadaşım bu tür karakterlere "Herbokolog" ismini takmıştı. Yani cahilliğine bakmadan her halta maydanoz olan ve "Sadece ben bilirim" diye kendini dev aynasında gören ama bana göre de sadece etrafında topladığı yalaka ya da saftirik tipleri kandırabilen kişiler... 

Biraz bu "Herbokolog" ya da "Cahil" kişileri irdeleyelim isterseniz; 

Cahiller başkalarını aşağılar. Farklılıklara karşı olan, hoşgörüsüz, bencil insanlar bu ahlaka sahiptir. Aşağıladıkları için aşağılanırlar. Cahilliğin bir anlamı da başkasını cahil görmektir diyebiliriz. Evrensel bir cahil tanımı olmasa da genel bir çerçeve çizebiliriz.

Başkasının fikrine saygı duymayan, sadece kendisi için yaşayan insan cahildir. 

Hani hepimizin aşikar olduğu bir atasözü daha vardır. “Cahile laf anlatmak, deveye hendek atlatmaktan zordur.” Deve, hendeği nasıl sevmezse cahil de yeni bir sözü dinlemeye, anlamaya kapalıdır. Kulaktan dolma öğrendikleriyle bir ömür geçirir ama çevresine akıl vermekten de geri kalmaz. Başka bir ömür bağışlansa o ömrü de çarçur eder. Öğrenmeye, değişmeye kulağı sağır, gözü kördür.

Kitap ya da gazete okumayı sevmez mesela. Okuyanı da. Bir konuyu örnekleriyle anlatmaya çalışırsın ama o yine bildiğini yapar. Teknolojiyi iyi takip eder. Özellikle de cep telefonlarını pek sever ama ihtiyaç için kullanmak değildir amacı. Saçma sapan sitelerde yapılan beşinci sınıf espriler, birtakım sitelerde yayınlanan fotoğraflar ilgi alanıdır. En sevdiklerinden biri de belden aşağı küfür edip bunun komik olduğunu sanmalarıdır. 

Gözü kulağı azıcık açık insana, zırcahilden daha fazla şey öğretmek mümkündür elbette. Ama yine de yarı cahile bir şeyler anlatmak çok çetindir. Önce yarım yamalak bildiklerini, oradan buradan duyduklarını unutturmanız gerekir. Boşa demeyelim de zorlu ve sürekli bir uğraştır bu. 

Cahilin cahile bir şey öğretmesi, kaldırım taşıyla kuluçkaya yatan bir tavuktan çifte yumurta beklemeye benzer. Erdem, onlar için boş çuval, delik kovadır. Akıp gider her şey. İşlerine gelen de budur. Cahilin cahile öğretmesi güçtür ama cahilin cahili yönetmesi hiç de yorucu değildir. 

 Bu tür bir kitleye ‘Yuh’ da yetmez,  ‘Yazıklar olsun’ da…

Öyle ama gerçek de şu ki; cahillik maalesef sari; bulaşıyor; en beter mikrop; önce beyne, sonra ruha ve tüm karaktere sirayet ediyor…

"Söylesem tesiri yok, sussam, gönül razı değil" demiş ya Fuzuli. 

Bence doğrusu anlayamayacakları için birşey söylememek. O zaman da içiniz de, gönlünüz de rahat eder. 

Bu arada stres atmak veya kafa dağıtmak amacıyla canınız sıkılıyorsa ve biraz yaptığım işe mola verip eğleneyim diyorsanız ara sıra oturun dinleyin. Eminim bol bol eğlenirsiniz... 

Bu arada olmamış şeyleri de gerçek gibi anlatmayı severler. Yani palavracıdırlar aynı zamanda... 

Yok arkadaş katlanamam ben bu kadar salaklığa diyorsanız,
yukarıda da dediğim gibi bu "Herbokolog" ve "CAHAL:))" tayfasından uzak durun.

Ben bugüne kadar pek yapmadım ama artık deneyeceğim... 

Nota ve Tınıyla... 

macit.soydan@gmail.com