Dijital Flört Şiddetinin Basamakları
Pek çok insanın özellikle duygusal ilişkilerinde partnerleri tarafından maruz bırakıldığı bazı terimler var. Son dönemde popüler olan bu terimler, kişilerin adını koyamadıkları bazı durum ve duyguları anlatabilmek adına kullanılıyor.
Love bombing, gaslighting, ghosting, özellikle son dönemlerde sosyal medyada fazlasıyla karşılaşmaktayız.
Bu üç kelimeyi kısaca "Dijital Flört Şiddetinin Basamakları" olarak nitelendirebiliriz.
Öncelikle Love Bombing ile başlayalım..
"Love-bombing", yani Türkçe karşılığı ile "aşk bombardımanı", narsistik partnerin uyguladığı flört şiddetidir. Yabancı literatürde çoğunlukla psikologlar ve sosyologlar, bu kavram üzerine yoğunlaşarak günümüz flört ilişkilerini çözümlemeyi amaçlamıştır. Narsistik bireyler, genellikle ihtiyaçları karşılanmamış çocuklar olarak büyümelerinden ötürü, doldurulamayan boşluklarını doldurabilmek için her daim arayış içerisinde olurlar. Bu kapsamda, gerek sosyal yaşam gerek sanal ortamda partner arayışına girmeleri ve bu partnerden sürekli onay beklemeleri oldukça yaygın bir örnektir.
Aşk bombardımanını uygulayan narsistik özne, flört etmek istediği kişiye mesaj, arama ve sosyal medyada "beğeni" yağmurunda bulunur. Böylelikle, partner ağına çekmek istediği kişinin ilgisini kazanır. Bunu yapmasındaki temel sebep ise, bir öteki (partner) üzerinden kendisini görebilmektir. Karşı tarafı boğduğu her aşk mesajı, her güzel söz, aslında kendisine yansıyan bir ışık gibidir. Narsistik partnerin tek amacı, kendisini her daim onaylayan ve üzerinde duygusal egemenlik kurabileceği bir öteki bulmaktır. Partner, kendisine gösterilen ilginin, "kendisinin özel ve değerli biri olduğu" düşüncesi sonucunda olduğu hayaline kapılarak, narsistik bireyden etkilenmeye başlamaktadır.
Literatürde flört şiddeti ile alakalı yapılan araştırmaların sonucunda, flört şiddetine en çok maruz kalanların kadınlar olduğu bulgusu, toplumsal cinsiyet kodlarını anlamak bakımından dikkate değerdir. Özellikle travmatik yaşantılara sahip insanların bu tip ilişkilere çekilmesi ve ardından madde bağımlılığı, riskli davranışlarda bulunma ve partner şiddetinin öznesi haline gelme potansiyelinin de arttığı gözlenmiştir. Flört şiddetinin psikolojik alt yapısında, güç ve kontrol aracılığı ile partner üzerinde iktidar kurma, esasında karşı tarafı zihinsel, duygusal ve fiziki manada yönetme isteği yatmaktadır. Tüm bunların bir çeşit istismar türü olduğu anlaşılmalıdır.
Ghosting: Hayalete Dönüşen Narsistler
"Hayaletleme" olarak çevrilebilecek olan "ghosting", bir görünüp bir ortadan kaybolma anlamında kullanılır. Bu durum, flört döneminin başlangıcı boyunca atılan mesaj, arama ve ilgi gösterilerinin sona ermesi demektir. Hayaletleme sonucunda, karşı taraf ne olduğunu anlayamadığı için, kendisinde bir sorun olduğu kanısından hareketle narsistik partnerin kendisini terk ettiğini düşünmektedir. Narsistik partner, öteki üzerinden yeterince beğenildiğini ve önemsendiğini göremezse, ötekinin bakışından bertaraf ederek bir başka "öteki" arayışına girer. Bir görünüp bir kaybolmak, böyle durumlarda hayaletlemeye maruz kalan partnerin yaşadığı "psikolojik" flört şiddetini göstermektedir. Narsistik partnerin zor karakterine maruz kalan birey, ilişkinin gidişatını konuşmak istediğinde ise sanrıya zorlamaya ("gaslighting"), yani karşı tarafın manipülasyonuna maruz kalmaktadır.
Gaslighting: Sanrıya Zorlama Yoluyla Manipülasyon
Türkçe’de "gaz lambası" anlamına gelen "gaslight" sözcüğünden türetilen "gaslighting" kavramı, 1938 yapımı Gas Light adlı bir tiyatro oyunu vasıtasıyla literatüre girmiştir. Bu tanımlama, ikili ilişkilerde bir tarafın diğer tarafa karşı, yürüttüğü yıldırma ve algı yönetimi stratejisini ifade etmek için kullanılır. Türkçede "sanrıya zorlama" veya kısaca "manipülasyon" olarak kullanılabilir.
Psikoloji menşeili bir kavram olan sanrıya zorlama , birine yapmadığı bir şeyi, farkında olmadan üretilen bir rıza sonucunda "yapmış" gibi ikna etme yöntemidir. Bu durum, flört ilişkileri içerisinde uygulandığı zaman bir psikolojik şiddet/istismar türüne girer. Karşı tarafı manipüle eden kişi, o kişinin gözünde "masum" görünebilmek için, kendisini "yanlış anladığı" çerçevesinde bir söylem tekniği geliştirir.
Gashlighting’e maruz kalan birey, partnerinin duygusal ve zihinsel istismarına uğradığı için bir süre sonra partnerine bağımlılık geliştirebilir. Bağımlılığın ortaya çıkması, sürekli manipüle edilen bir zihinden dolayı istismar edilen bireyi bir müddet sonra kendinden sürekli şüphe duyan birine dönüşmenin sonucudur.
Sürekli olarak bu üç kelimeyi sosyal medyada görünce biraz da gazeteci merakıyla aşatırayım dedim ve yukarıdaki sonuçlar ortaya çıktı. Sizlerle paylaşmak istedim.
Netice itibarıyla bir digital flörtümüz eksikti onu da tamamlamış olduk...
macit.soydan@gmail.com