İstanbul, 19. yüzyılın ikinci yarısında İtalya’dan gelen opera ve tiyatro toplulukları sayesinde Batılı anlamda sahne ve gösteri sanatlarıyla tanışmış, 1850’den sonra tiyatro binalarında ilk Türkçe telif oyunlar, müzikli oyunlar ve Rumların, Ermenilerin öncülük ettiği opera ve tiyatro topluluklarının gösterileri bir bir ortaya çıkmıştı.

 

Başlangıçta bu tiyatroların tamamlayıcı bir unsuru olarak ortaya çıkan kanto ise sonradan kendine has bir tür haline geldi. İlk olarak tuluat tiyatrolarında, oyundan önce, genellikle kadın sanatçıların şarkı söyleyip dans ederek yaptığı gösteri ve bu gösteri sırasında söylenen coşkulu şarkılar olarak tanınıp benimsendi. 

 

Kelime kökeni olarak ise İtalyanca “şarkı söylemek” anlamına gelen “cantare” fiilinden türediği belirtilen kanto kelimesinin ayrıca Latince şarkı anlamındaki “cantus”tan geldiği de bilinmektedir.  

 

 

Tabii ki, oldukça hareketli ve coşturucu bir şarkı ve dans türü olan kantonun en tanınmış siması olarak bilinen ve geçtiğimiz gün hayata gözlerini yuman Nurhan Damcıoğlu... 

 

Eski kuşaklar kendisini çok iyi bilir ama ben yine de yeniler için kısa bir özgeçmişini paylaşayım dedim.

 

1 Mayıs 1941 tarihinde Adana'da 9 çocuklu bir ailede doğan sanatçı, devlet operalarında terzilik yapan annesinin girişimleriyle Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü çocuk bölümüne 9 yaşında başladı ve böylece çok küçük çağlarda tiyatro eğitimi ile birlikte bale dersleri aldı. 

 

Radyo Çocuk Kulübünde dokuz yıl çalıştı. 16 yaşından itibaren de Devlet Tiyatrosu'nda oynadı. Büyük usta Cüneyt Gökçer'in yönlendirmesiyle 1965 yılında İstanbul’a gelen Damcıoğlu, İstanbul Tiyatrosu, Ayfer Feray Tiyatrosu, Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosu, Muammer Karaca Tiyatrosu, Mücap Ofluoğlu Topluluğu ile çalıştı. 

 

Kanto'yu ilk olarak Toto Karaca'dan dinledi. Mücap Ofluoğlu’nun teşviki ile 1969’da ilk olarak kanto türü şarkı söyledi. Ardından tiyatroyu tamamen bırakarak kendisini tümüyle kantoya verdi. Böylece Türkiye'nin ilk kadın Müslüman kantocusu oldu. 

 

Daha sonra Maksim Gazinosu'nda sahneye çıkmaya başladı. Burada Zeki Müren, Sevim Tuna ve Behiye Aksoy gibi isimlerle çalışma fırsatı buldu. 12 Eylül Darbesi'nden sonra denetime takılan isimlerden oldu. Doksanlarda özel kanalların çıkmasıyla yeniden televizyonda çalışma fırsatı buldu.

 

Şen şakrak ve neşeli kişiliğine eklediği hareketli dansı ile Türk halkının kalbini fethetti. 

 

Türkiye'ye kantoyu sevdiren Damcıoğlu, 5 Haziran 2023 tarihinde, kalp yetmezliğinden dolayı İzmir'in Karşıyaka ilçesinde hayata gözlerini yumdu. 

 

Yaşar Kemal'in deyimiyle, Damcıoğlu da "O güzel atlara binip çekip giden o güzel insanlara" kavuştu. 

 

Işıklar içinde uyusun... 

 

Nota ve Tınıyla... 

macit.soydan@gmail.com