Dün konuyu iyilikten açmıştım. Bugün de devam edeyim dedim...
Tabii bu yazı başka bir bakış açısı onu da baştan belirteyim...
O zaman bir soru ile başlayayım...
İyilik yaptığımız insanları mı severiz, sevdiğimiz insanlara mı iyilik yaparız?
İyilik yaptığımız kişilere daha çok bağlanıyoruz. Buna, bu fenomeni keşfeden ilk kişi Benjamin Franklin olduğu için Benjamin Franklin Etkisi deniyor.
On sekizinci yüzyılda, Amerikalı bilim insanı ve siyasetçi Benjamin Franklin, Pennsylvania eyalet meclisinin ikna edilmesi güç ve inatçı bir üyesinin işbirliğini kazanmak istedi.
Adama yalvarmak yerine, tamamen farklı bir yol izlemeye karar verdi.
Adamın kütüphanesinde nadir bulunan ilginç bir kitabın nüshası olduğunu biliyordu ve kitabı birkaç günlüğüne ödünç alıp alamayacağını sordu.
Adam bunu kabul etti ve Franklin bu davranış karşısında, “Bir sonraki görüşmemizde benimle konuştu (ki daha önce bunu hiç yapmamıştı), üstelik büyük bir kibarlıkla ve takip eden dönemde her konuda beni desteklemekten kaçınmadı.” ifadesini kullandı.
Franklin, kitap ödünç alma tekniğinin başarısını basit bir kurala dayandırmaktaydı:
“Size bir kez iyilik yapan, onu bir daha hiç zorlamanıza gerek kalmadan bir kez daha yapmaya hazır olacaktır.”
Başka bir deyişle, bir kişinin sizi sevme olasılığını artırmak için size bir iyilik yapmasını sağlayın.
Yüz yıl sonra, Rus roman yazarı Leo Tolstoy da aynı fikri şu cümlelerle dile getirdi:
“İnsanları bize yaptıkları iyiliklerden dolayı değil, biz onlara iyilik yaptığımızda daha çok severiz.”
1960’lı yıllarda, psikologlar Jon Jecker ve David Landy, bu 200 yıllık tekniğin yirminci yüzyılda hâlâ işe yarayıp yaramadığını keşfetmeye karar verdiler...
Bir deneyde, katılımcılara bir miktar para kazandırıldı. Laboratuvardan ayrılmalarının ardından, bir araştırmacı bazı katılımcıları yakaladı ve para sıkıntısı çektiğini söyleyerek onlara parayı geri verip veremeyeceklerini sordu.
Bölüm sekreterliği yapan ikinci bir araştırmacı ise diğer katılımcılara giderek aynı talepte bulundu ama bu sefer psikoloji bölümünün deneyin masraflarını karşıladığını ve bölümün para sıkıntısı çektiğini söyledi.
Daha sonra, katılımcıların hepsinden her bir araştırmacıyı ne kadar sevdiklerini değerlendirmeleri istendi.
Franklin ve Tolstoy’un onca yıl önce öngörmüş olduğu gibi, katılımcılar kişisel olarak yardım ettiklerini düşündükleri araştırmacıyı daha çok sevmişlerdi.
Kulağa tuhaf gelse de “Franklin Etkisi” denen bu ilginç olgu teorik açıdan doğrudur. Çoğu zaman, insanların davranışları duygu ve düşüncelerinden kaynaklanır.
Özetle, insanları sizi sevmeye teşvik etmek için onlardan yardım isteyin.
Şu durumda, Balzac’ın: “İnsanlara, onları size nankörlük yapmaya mecbur bırakacak kadar büyük iyiliklerde bulunmayın.” sözü de, yerine oturuyor sanırım.
İyilik dürtünüzü, kendi çıkarları için kullanmak isteyen insanlara karşı bilinçli olmanız dileğiyle…
Nota ve Tınıyla...
macit.soydan@gmail.com
.........
Görsellerinde üstü meyvelele dolu, çiçeklerle bezeli bitkiler, eve geldiğinde ya..
.........
Otellerde yaz fırsatları! İndirim yüzde 66’yı buluyor
Craftgate ve TURKONAY Arasında Stratejik İş Birliği
.........
.........
İkinci El Araç Satışında Yapay Zeka Dönemi Başladı
.........
Türkiye’nin lider BT altyapı ve bulut hizmetleri sağlayıcısı GlassHouse, Bursa’d..
.........
.........
İnsan sağlığının hiçe sayılmasıda dünyanın en önde gelen ülkelerinden biri ola..