Stratejik bakımdan oldukça önemli bir bölge olan ve yaklaşık beş asır boyunca Türk hâkimiyetinde kalan Balkan coğrafyasında yaşanan karışıklık ve kargaşaların hiçbiri “Balkan Faciası” olarak tarihe geçen dönem kadar etkili olmamıştır. 

Balkan Savaşları sonunda değişen siyasal şartlar, yeni oluşumları ve olguları da beraberinde getirmiştir. Bu bölgede bağımsızlıklarını ilan eden devletler, kendi egemenlikleri altında kalan Müslüman Türk nüfusuna karşı büyük bir kıyım ve asimilasyon hareketine girişmişlerdir.

Bölgede yapılan savaşlar ve neticesinde elde edilen kahramanlıklar saymakla bitmez. Bu gelişmeleri, doğrudan veya dolaylı olarak konu edinen romanların önemli bir kısmı, savaşların insanların hayatlarını nasıl değiştirdiğini, değişen hayatların insanda ne gibi etkiler bıraktığını ele almaktadır. 

Bir taraftan bu savaşta yer alan ve kendisinden bir daha haber alınamayan askerlerin geride bıraktığı yakınlarının çektiği acılar, diğer taraftan bu savaşın ortasında kalan ailelerin yaşadıkları acılar…

Özellikle Balkan savaşları birçok sanat eserine konu olmuş, bu önemli tarihsel dönem romanlara da yansımıştır. Bu romanların önemli bir kısmının, savaşı ana konu olarak seçmesinin yanında, savaşın getirdiği sonuçlarla birlikte, daha sonraki dönemlere de atıfta bulunmuşlardır. 

Dolayısıyla aşkın ve gözyaşının harmanlandığı bir coğrafyadır Balkanlar...

Ve her zaman Türk kamuoyunun da yakın ilgisini üzerinde toplamış kitapların yazıldığı, sinema filmi ve dizilerin çekildiği bir bölge olmuştur. 

Faik Baysal'ın "drina'da son gün", Yılmaz Çetiner'in "şu bizim rumeli", Ayşe Kulin'in "sevdalinka"sı gibi kaleme alınmış birçok eser, Elveda Rumeli, Son Yaz Balkanlar 1012, Balkan Ninnisi dizileri ve  Göç yol (Elveda Balkanlar), Bal kaymak, Balkan balkan sinema filmlerİni kim bilmez ki... . 

Tabii bunlar benim ilk aklıma gelenler... 

Şimdi diyeceksiniz ki bu kadar uzun uzun yazmışsın da hale sadede gelemedin. Fazla uzatmanın da bir anlamı yok tabii ki. 

Evet konumuz Balkan müzikleri... 

Bayram'da...  

Nota ve Tınıyla... 
macit.soydan@gmail.com