- Sevdalinka Şarkıları- 

Sevdalinka, Boşnakça’da “sevda şarkısı” veya “sevda türküsü”anlamına gelmekte ve

Bosna Hersek’te oldukça köklü bir geleneğe sahip ve yerel enstrumanlarla icrâ edilmektedir.
 Sevdalinkalarda akordeon en temel enstruman olmakla birlikte, Bosna Hersek’in diğer yerel enstrumanları da Sevdalinka icrâlarında kullanılır. Birçok Sevdalinka şarkısının gerçek bestecisi bilinmemektedir.

Türkçe’de “sevda” demek olan “Sevdah” kelimesi genelde (Boşnak geleneği ve folkloru için kullanılır, çoğunlukla aşk duygularının veya derin, dindirilemeyen (bir kişiye, şehre ya da yöreye karşı duyulan) tutkunun yarattığı ağır ve melankolik duyguları anlatır.

Sevdalinkalar  ve genç sanatçılar modern müzikten etkilenmesine rağmen geleneğini ve aslını korumaya devam etmektedir. Boşnakların müthiş zengin bir sevdalinka repertuarı vardır. Bosna Hersek Sevdalinkaların ülkesidir ama, diğer Balkan ülkelerinde ve Türkiye’de de çok sevilir.

Boşnakların İstanbul’a olan sevdasını anlatan bazı Sevdalinkalar da var. Hatta asıl sevda İstanbul’adır dersem yanlış bir şey söylemiş olmam. 

Meselâ “U Stambolu na bosforu” adlı sevdalinka bu sevdayı, tutkuyu çok güzel anlatıyor. Hemen hemen bütün sevdalinka sanatçıları bu şarkıyı seslendirmiş ve hepsi de birbirinden güzel okumuştur ama herhalde en güzeli, birkaç yıl önce kaybettiğimiz merhum sevdalinka sanatçısı Saffet Isoviç'e ait olandır. 

Saffet Isovic’ten başka; Himzo Polovina, Zaim İmamovic, Zora Dubljevic, Hanka Paldum, Selver Basic, Subhija Sehovic, Beba Selimovic, Vesna Hadzic, Nevzad Salkovic, Zehra Deovic, Zekerija Dzejic, Silvana Armenulic, Alma Subasic, Dino Merlin, Leyla Jusic, Alma Hadzic, Ilja Karaahmed gibi sevdalinka sanatçılarının başlıcalarıdır.

Bütün sevdalinka sanatçıları içinde Zaim İmamovic’e ayrı bir yer açmak gerekir. Zaim İmamovic bir sevdalinka sanatçısı ama aynı zamanda bir asker. Sırplar’ın Gorajde’yi kuşattıkları sırada kuşatmanın sona ermesinden bir gün önce emrindeki birlik ile bu kuşatmayı yarmak ve İgman dağı’ndan bir yol açmak için karşı saldırıya geçtiğinde şehit düşmüştür.

Birbirinden güzel sevdalinkaların içinde, Boşnak şehitlerin hikâyesini anlatan müthiş güzel ve hüzünlü bir şarkı var ki bunu da yine merhum Safet Isovic’ten dinlemek gerekiyor: Sehidski rastanak (Şehidin vedası)... 

Ayrıca, Dino Merlin’in de “Da te nije Alija”sını da ihmal etmemek lâzım. Bütün bu birbirinden güzel sevdalinkalar, taş gibi yürekleri bile yumuşatmaya, kurumuş göz pınarlarını gözyaşı ile doldurmaya yeter.

Devam edecek... 

Nota ve Tınıyla... 
macit.soydan@gmail.com