Avrupa’nın güneydoğu cephesinde yer alan Balkanlar tarihi boyunca birçok kültüre ve dine ev sahipliği yapmıştır.
Hepimiz biliyoruz ki müzik doğduğu yerin tarihinden ve kültüründen etkilenir.
Balkanlar müzikal anlamda dünyanın en güçlü bölgelerinden biridir ve ayrıca hareketli, sarsıntılı ve renkli bir kültüre sahip olmasıyla bilinir.
Balkan müziğinin karakteristik yapısını, uzun bir tarihsel serüvenle birlikte her daim etkileşime açık havası ve senteze müsait iklimiyle tanımlayabiliriz.
Ait olduğu coğrafya üzerinden baktığımızda, çok dilli, çok enstrümanlı ve çok makamlı bir ekol olarak, derinlemesine bir kültürel çeşitliliğin içinden yeşerdiğini, ayrıca hem sosyolojik hem de müzikal açıdan "zengin" sıfatını üstünde bir elbise gibi taşıyarak tarihsel anlamını bulduğunu söyleyebiliriz.
Dolayısıyla birçok farklı ulusun yaşam alanı olan bölgenin müziği de bu çeşitlilikten etkilenmiştir.
Balkan müziği uluslararası bir etkileşimin etkisinde kalarak ortaya çıkmıştır. Binlerce yıldır doğudan batıya, batıdan doğuya göçlerin yaşandığı bu coğrafyada, çeşitli halklar bir arada yaşamış ve dolayısıyla çeşitli müzikal manzaralar oluşmuştur.
Balkanlar’ın hemen hemen tüm ülkelerinde kulağa hitap eden melodiler çok benzer ve coşkuları da aynıdır.
Balkan müziğinin ezgilerini Orta Avrupa’dan, Orta Anadolu’ya ve hatta Batı Karadeniz’e kadar duyabiliriz. Türk müziğinin etkisini taşıdığı gibi başka birçok etnik müziğin etkilerini de taşır.
Müziklerinin en önemli bir diğer özelliği de armoni zenginliğine sahip olmasıdır.
Kültürdeki çeşitlilikleri notalarına kadar işleyen Balkanlar armoni bakımından oldukça zengindir.
Kendisini kolayca hissettiren, güçlü ayırt edici özellikleri olan bir müzik türüdür.
Balkan müziğinde trompet, akordeon, klarnet, gitar, mandolin, gusla ve gayda enstrümanları kullanılır.
Ayrıca, birçok enstrümanı bünyesinde barındırsa da başlangıcı trompet, akordeon ile olmuştur. Bu ikiliye daha sonra klarnet, gitar ve perküsyon eşlik etmeye başlamıştır ve daha sonra eklenen enstrümanlarla birlikte günümüzdeki halini almıştır.
Devam edecek...
Nota veTınıyla...
macit.soydan@gmail.com