Mutfaktı, yemekti, tarifti, yöresel lezzetti derken; gastronomi ile ilgili periyodik yazılar yazmaya başlayalı beri, Nevşehirli kadim dostlarım, hiç abartmıyorum; üç günde bir e-posta adresimi ya da bulmuşlarsa, What’s App hattımı mesaj bombardımanına tutuyorlar…

‘Birçok kentten, birçok yöresel lezzeti yazdın, ne zaman bizi yazacaksın?’ diyen mi dersin, ‘Söz konusu Avanos Şarapları olsa, hemen yazarsın, şu Nevşehir yemekleri ne zaman satırlarına taşınacak kardeşim’ diyen mi?

Yazayım o halde…

******************

Gizli kalmış bir mutfak cennetidir Nevşehir; Türkiye’de gastronomi turizmi yerlerde süründüğü için, İç Anadolu’nun en çok turist çeken yöresi olan Nevşehir’in olağanüstü lezzetlerini tanıtamıyoruz, zira gastronomi turizmini yönetttiğini öne süren sahtekârlar, hiçbir lezzeti tanıtmadığı için, Nevşehir zaten tanıtılmıyor…

***************

Oysa şirin Nevşehir, tarihi ve kültürel zenginliği kadar, yöresel ve çok klezzetli mutfak kültürüyle de dikkat çeken bir cennet…

Kapadokya bölgesinin kalbinde yer alan bu tarihi kent, kendine has coğrafi özellikleri ve tarihi geçmişiyle, Türk mutfağının en özgün lezzetlerini barındırıyor…

Bazı kaynaklarda gördüm, adı ile olmasa da, Anadolu tarihinin ilk kumpiri, Nevşehir’de yapılmış asırlar önce…

Kabuğuyla püre haline gelmiş patatese, salçalı sos ve turşu konularak, ilginç bir yemek üretilmiş; kaynaklarda var…

Nevşehir mutfağı, zengin tarım ürünleri, yerel baharatlar ve geleneksel pişirme tekniklerinin birleşimiyle benzersiz tatlara sahip.

Misâl, toprak kaplarda üretilen gerçek güveç ve testi kebapları bu ilde doğmuş ilk…

Sonra komşu iller kapmış ve kendine mâl etmiş…

Testi Kebabı ile başlayayım…

Bu tarihi ve geleneksel yemek, yerel baharatlarla marine edilmiş kuzu ya da süt danası etinin; sebzelerle birlikte özel bir toprak testide pişirilmesiyle hazırlanır. 

Doğal bir yöntemle kor ateşte pişer…

Testi, servis edilmeden önce ya tezgâhta ya da masada kırılır, bu da yemeğe eşsiz bir aroma ve sunum zenginliği katar…

Masada kırmasını bilen varsa, masada kırılır, yoksa usta garson dha doğrusu ef usta garsonu kırar ve getirir…

Tabii her il ya da ilçenin tavası olur da Nevşehir’in tavası olmaz mı?

Bence uydurmuşlar ama iyi de uymuş; bu yemek tarihi değil ama Nevşehirli gastronomlar çıkarmış, bakalım nasıl çıkarmışlar?

Kuzu veya süt danası eti temelinde, domates, özellikle çzarliston biber ve soğan gibi klasik sebzelerle hazırlanır. 

Bir nevi az sulu sote de sayabileceğim bu yemek, genellikle büyük döküm tavalar içinde pişirilir ve yoğun bir lezzete sahiptir. 

Zirka çok harlı ateşte başlanır ama sonra en az bir saat kısık ateşte resmen demlendirilir…

Ege’den sonra en iyi Kabak Çiçeği Dolması nerede yapılır derseniz, yanıt tabii ki Nevşehir’dir…

Zor zanaattır ama hem çok şifalı, hem de çok lezzizdir…

Kabak çiçekleri, iri pirinç, soğan, kuş üzümü, dolma fıstığı, tarçın, tarhun, karabiber, toz kırmızı biber, tuz ve yine başka bazı baharatlarla doldurulduktan sonra zeytinyağında buharda ve kısık ateşte pişirilir. 

Bir başka ilginç ve yöreye ait yemek de çömlekte pişmiş fasulye…

Onu da herkes kendine mâl etmiş ama menşeii Nevşehir…

Kuru fasulyenin toprak çömleklerde pişirilmesiyle elde edilen bu yemek, derin bir aroma ve zengin bir lezzete sahiptir. Yavaş pişirme yöntemi, fasulyenin tüm lezzetlerini ortaya çıkarır. Çömlek fasulye, Nevşehir’in geleneksel mutfağının bir temsilcisidir.

Bir de Çullamaları var Nevşehirlilerin. Bu yemek, genellikle kuzu eti ve sebzelerle hazırlanır ve sıkça pilav eşliğinde sunulur. Çullama, Nevşehir’in et yemekleri arasında özel bir yere sahiptir ve lezzetiyle bilinir.

Geleleilm, şarapla da güzel gidebilecek bir peynire…

Divli ya da Divle Obruk Peyniri de denilir…

Yerel mağaralarda olgunlaştırılan bu özel peynir, bölgenin peynircilik geleneğini yansıtır. Kendine has aroması ve dokusuyla Divle Obruk Peyniri, peynir severler için kaçırılmaması gereken bir lezzettir.

Nevşehir’in etli ya da cevizli Ayva Dolması da çok meşhurdur ama ona ayrıca bir başlık atacağım söz olsun…

Bir de bol sulu keşkekleri var onu da ayrıca yazarım…

*****************

Afiyetler olsun…

GASTRONOMİ&GASTRONOMİ TURİZMİ UZMANI
GURBE BOĞAÇ YÜZGÜL