‘Crépe’…

Eski Yunanca’da ya da Klasik Latince’de; ‘Craeppohonie’, yani inceci,şekil alabilen, kıvralıp bükülebilen anlamlarındaki kelimeden türetilmiş bir yiyecek adı…

Biz onu; ‘Krep’ olarak biliyoruz…

‘Sussette’ ya da ‘Süzette’ versiyonu; lüks lokantalarda; bir işçinin neredeyse dörtte bir maaşından fazla…

Sebebini birazdan yazarım…

Ama sıkı durun; birçok ‘Sözde Gastronomi Yazarı’nın yazdıklarının aksine; ‘Krep’in, bir Orta Asya Kutlama Tatlısı olduğunu anlatanla az sonra ilk olarak…

********************

Bazı araştırma bilmez araştırmacılar; krep için; ‘Krep; Fransa’nın kuzeyindeki Breton Bölgesinden dünyaya yayılan kahvaltılık bir yiyecek türüdür’ diye yazmaktan hiç erinmezler…

Oysa gerçek başkadır; haydi yazalım…

Orta Asya otağlarında; kutlamalar;en az bir ay sürerdi…

Et boldu ama kahvaltılık ürün olarak çok bir seçenek yoktu. Kahvaltı olarak,genelgene çorba-peksimet ve reçelli çörekler yenilirdi,bir de bazen taze peynir…

Peçenek Türkleri, o dönemde sütten çok farklı ttalılar yapma konusunda ustalaşmışlardı.

Bugünkü ‘Kek’ mantığında ‘Cokkali’ çöreği de, modern kekin atası olarak bilinir…

Yine bir kutlama törenleri esnasında,  Peçenekli kadınların; bazı malzemelerin olmaması ama bir şeyler pişirmesi mecburiyetinden kaynaklı olarak; ‘Kurraphiien’ yani şekil şekil adını verdikleri ki yine ‘Crépe’ sözünden, ‘Kurabiye’ye dönüşme sürecini de bize verir; yumuşak bir tür kurabiye yapmışlardır.

Ancak öyle yumuşaktır ki, buna çörek, kurabiye demeye bin şahit ister, zira mecburen tavada pişirilmiştir, ama çok  akışkandır.

İçine kıvamlı reçel  ya da çökelek benzeri bir peynir sarıp, öyle sunarlar avaneye…

Çok sevilir, giderek yaygınlaşır; göçlerle de önce Karadeniz ve İç Anadolu’ya, sonra Balkanlar’a ve en son da Albanlarca Doğu Avrupa ve tabii Fransa’ya gelir…

***************************

Biz ‘Kreap’i ‘Türk Mutfağı’ çeşitlerinden saymayız am abu bence büyük bir aymazlık ve cehalet…

Zira Karadeniz’de ‘Kaygana’ ya da ‘Lalanga’; göçmen kültüründe ‘Cızlama’ ya da ‘Cızdırma’, Trakya ve Ege’de ‘Akıtma’,  Kastamonu, Çankırı, Tokat, Amasya ve Çorum bölgelerinde ise ‘Cızlak’ şeklinde bilinen kahvaltılık yiecek; ‘Krep’in ta kendisidir..

***************************

Akaştırdım; Türkiye genelinde bir tane ismi ‘Akıtmacı’, ‘Cızlakçı’, ‘Cızdırmacı’, ‘Cızlakçı’, ‘Çizdirmeci’, ‘Lalangacı’, ‘Kayganacı’ yok…

Hatta yukarıda yazdığım illerde de yine yok ama o illerdeki hemen tüm lüks otellerde, özel mönülerde ‘Krep’ var…

Yuhlama zamanı…

**************************

Dünyanın en basit kahvaltılık çeşididir akıtma…

Üç yumurtaya, bir buçuk bardak soğuk süt koyup iyice çırpın; en son altı kaşık un ilave edip boza kıvamına getirin; içine bir büyük çimdik tuz ve isteseniz iki paket vanilya koyup, kızgnı ve yağlı tavada; bir kepçe ile ince bir katman olarak 20 saniyeyi geçmeyecek sürede, arkalı önlü tabağa alın; içine artık ne koyarsanız…

**************************

Hattâ, içine vanilya koymaz ve soğuk kıymalı iç, soğuk ıspanaklı kaşarlı karışım,ince kıyım mantarlı ve veay tavuklu harç koyup, domates sosu ile 140 derece fırında, beş dakika daha pişirin;alın size bir ara öğün yemeği…

**************************

Fransızlar, iiy bir reklamla krepe adını vermiş olsun; size son olarak, ‘Crépe Sussette’nin niye astronomik fiyatlarla satıldığnı anlatan…

Normal vanilyalı kerp yapıldıktan sonra iki-üç aşamada su böreği gibi;portakallı soslarla yeniden pişiriliyor ve en son portakal likörlü bir karışımla tavada parçalanmasına az kala alınıp, portakla sosla ikram edilior…

Tek kişilik porsiyonun  bile yapımı;  en ii ustanın dahi elinde;  en az 6-8 dakika…

10-12 dakikaya kadar da çıkabilir…

**************************

Size bugün de akıtma ya da cizdirma ile ilgili bir şeyler yazdım…

Ben vanilyasız haline ince kıyım jambon ve rende kaşar ile seviyorum.

Bazen de ttuturabilirsem evde aynı boy beş tane yapıp;arasına ahududu reçeli ve Bergama Tulumu rendesi koyup, bozdolabında yarım saat beklettikten sonra; pasta gibi keserek yemeyi çok seviyorum…

Dışının tarifi enden; içini ya da harcını tercih etmek sizden…

Afieyt olsun…