O gün, o kutlu gün; en güzel kıyafetlerini giyip, en yakın arkadaşlarınla buluşup; çantana koyduğun, hattâ sırf o gün için birkaç gün önceden çıkardığın en renkli kredi kartlarınla tutacaksın yolunu ulaşmak istediğin menzile…
O menzilinse üç harfi var:
A.V.M…
******************
Asırlardır, hattâ; adına ‘Kapitalizm’ bile denilmeden önce dahi; faşizm ve fundamantalizmden beslenen kapitalizmin en yüce öğretilerinden birisidir ‘Kara Cuma’…
20 küsur yıllık bir geçmişi var Türkiye’de…
Dünyada da belik öyle ama, cemiyetinden sosyetesine, zengininden fakirine ‘Görgüsüz’ ve ‘özenti’ sıfatını taşıyanların daha yoğunlukta olduğu bir kitlee de sahip olduğumuzdan, o günü size biraz resmedeyim…
*************************
Son birkaç gündür olduğu gibi, başta AVM dükkânları olmak üzere, birçok mağaza, günler öncesinden afişlerle, dövizlerle, pankartlarla, ilânlarla donatılır…
‘Kara Cuma’ya az kaldı, muhteşem indirimlerle hizmetinizdeyiz; gece 23:59’a kadar açığız…’
Tabii sloganlar yaratıcılık çerçevesinde değişir ama ana fikir aynı şeyi anlatır…
Tüketici, zaten bir ay öncesinden tetiklenmiştir o gün alışveriş yapsın diye…
Bu motivasyon öyle bir içerikle pompalanır ki; sanki ‘Ey Tüketici ‘Kara Cuma’ günü alışveriş yapmazsan, adam değilsindir, günahkârsın’dan farkı yoktur…
Kaldı ki zaten, o gün alışverişe karar vermiş tüketici; olur ya bir mağazada ‘Dışkı’ çeşitleri satılsa; inanın çeşit çeşit ‘Bok’ almaktan kaçınmayacak moddadır…
‘Niye aldın arkadaş, neticede bu bildiğin bok?...’
‘Ya indirimdeydi; elimde bulunsun diye aldım…’
Modunuzz, modunuz; gerçekten bu yöndedir işte…
İhtiyaç olsun olmasın; o gün mağazalara giidlecek, sidik yarışı yaparcasına aynı kıyafetten bile en az üç çeşit, hele bir de arkadaşlarla gidilmişse; en çok kim satın alacak yarışına girilir, saatler 23:59’u vurana kadar…
Zira işin bir de ertesi gün; alışveriş yapma kritiği telefonları vardır; ‘Şekerim ben şu kadar aldım, Canan bu kadar aldı, Şükran bu kadar aldı…’
Hiç kimse de sormaz; bu indirim gerçekten indirim mi?
Değildir, üç gün önce fiyatlara zam yapılıp, o gün o kara gün üç gün önceki fiyatlara dönüldüğünün kimse farkında değildir…’
**************************
Peki ya emek hırsızlığı…
‘Kara Cuma’ aslında emek hırsızlığı adına ‘Kara’ bir gündür…
Hemen hemen tüm mağazalarda ki, içlerinde vardiye sistemi ile çalışanlar dahil; izinler kaldırılır; o gün herkes 09:00-23:59 çalışacaktır; yine kaldı ki; hiçbir çalışan 23:59’da da çıkamaz; ertesi gün için, ortalığın toparlanması, kasanın muhasebeye teslimi filân; taş çatlasa 02:30’da çıkılır, çoğu yer servis de ayarlamaz, çalışanlara da ertesi sabah normal mesai satinde işte olması emredilir…
Çoğu da, satış başı prim ile kandırılıp, fazal mesai de verilmez; verilse dahi o fazal mesai parası zaten geç saatte eve taksi ile dönme parasını dahi karşılamayacağından; olan çalışana emekçiye olur…
Kazanan patrondur; ertesi sabah kölelerine, pardon çalışanlarına kuru bir teşekkür metni yayınlar; gönüllerini alır, o kadar…
************************
‘Kara Cuma’ işte budur…
**********************
Gözünüzü seveyim, o gün ihtiyacınız olmayan bir şeyi almayın…
Kredi kartı ile alsanız da, bir ay sonra onu ödeyecek yine sizlersiniz…
Bir ay sonra karalar abğlayacağınıza; ‘Kara Cuma’yı ‘Pas’ geçin bence…