Dünyanın neresine giderseniz gidin, her yrde karşınıza muhakkak suretti bir Türk Lokantası çıkar, gurur vericidir, benim gibi içecek ve yiyeceklerde; ‘O günah bu sevap’ ayrımı yapmayanlar dışında; sanki sığınılacak bir liman garantisi hissi uyandırır; seviniriz görür görmez…

Sahipleri de Türk’tür, ya da Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı kökenlidir…

Yine dünyada sahibi İtalyan olmadığı halde, en çok İtalyan Lokantası’na  sahip ki, çoğunun içeriksel olarak İtalyan Lokantası olduğu tartışılır; sahibi İtalyan olmayan en çok İtalyan Lokantası Türkiye’de vardır.

Oysa bu coğrafyada 99 yıldır İtalyan Lokanatsı kültüür var ve bu ilk lokantanın sahibi İtalyan’dı…

Oraya gelmeden önce size birazcık tarihi araştırmalarımdan anektotlar aktarayım…

***************************

Fatih Sultan Mehmet, İstanbul’u fethettikten sonra, muhteşem bir  kitap külliyatı oluşturmaya karar verdi…

Matematikten astronomiye, gıdalardan ziraaate, felsefeye kadar  binlerce kitaplık bir kütüphaneye sahipti Fatih…

İyi derecede İtalyanca da bildiği için, İtalya’dan a yüzlerce kitap geldi ve çoğunu ilk kez de Fatih Sultan Mehmet okudu…

Yeme-içmeye de çok meraklı olduğu için; geen kitaplar arasında yer alan ve orijinal adı ‘LE PAROLE PIÙ DELIZIOSE’, anlamı ise ‘En Lezzetli Kelimeler’ olan bir yemek kitabını okumayı da ihmâl etmedi.

Kitapta 300’den fazla İtalyan Yemeği tarifi vardı; ancak Fatih; bunların daha çok deniz ürünleri ve sakatat ile ilgili olanlarını tercih etti, birçoğunu da saray mutfak ekibine pişirttirdi…

Kitapta, 75’e yakın makarna tarifi de vardı ama Fatih, etçil olduğu ve hamur işi sevmediği için; bunlarla ilgilenmedi…

II. Bayezid ve Yavuz Sultan Selim de, bu kitabın kapağını dahi açmadı. Keza Kanuni Sultan Süleyman da, kitapta yer alan birkaç sütlü tatlı dışında; kitabın içeriği ile ilgilenmedi…

Ancak II. Selim, içkiye de olan düşkünlüğü sebebiyle; İtalyan şaraplarını da çok sevdiği için, kütüphanede yer aldığını bildiği bu kitabı geniş geniş inceledi…

En çok da ‘Spagetti’ tarifleriyle ilgilendi; kitapta anlatıldığına göre, yakinen bildiği eriştenin daha kalın ve çok daha uzun halinden söz ediyordu kitapta bu yemekle ilgili olarak, çok çeşitli İtalyan Peynirleri de kitapta hatırı sayılır oranda yer alıyordu…

Şehzadelik döneminden bildiği üzere, Tophane’de fazla sayıda İtalyan tüccar vardı ama; bunların ithalât kaleminde İtalyan makarnası ya da peynirleri yok denecek seviyedeydi…

Bu nedenle saray erkanı tedarikçilerinden de olan Adrianne Sevyariane’ye özellikle ‘Spagetti’ ve ‘Peynir’ siparişi verdi; bu yolla da Osmanlı Sarayı’nda ilk İtalyan yemeği, II. Selim için pişirilen ‘Spagetti della noce’ oldu…

Yani ‘Cevizli Uzun Çubuk Makarna…’

II. Ahmet, II. Selim ve II. Mahmud dönemlerinde de İtalyan sefir ya ad konukların ağırlanması esnasında, çok sayıda İtalyan yemeği pişmiştir…

Ancak Osmanlı hanedanında İtalyan Mutfağı’na en hak im kişi son halife II. Abdülmecid’tir; kendisinin hazırlattığı en az yirmi ayrı çeşit mönü olduğu bilinmektedir…

**************************

İtalyan lokantası olarak İstanbul’un ilk İtalyan Restaurantı ise ‘Deggüstireassette Da Marino’dur, her ne kadar 1993’te aynı adla açılsa da, İstanbul doğumlu ve tüm eğitimini Roma ve Venedik’te alan Eduwardo Morıaano’nun 1925’te açtığı bu mekân ilktir…

O tarihte bile en az 250 çeşit İtalyan yemeği ve en az 50 çeşit İtalyan şarabı vardı mönüsünde…

1990lı yıllara kadar toplamda 18 İtalyan lokantası daha açıldı Türkiye’de, 15’i İstanbul’da, biri Adana’da, biri Ankara’da, biri ise İzmir’de…

*************************

Şu anda Türkiye’de tam bir İtalyan Lokantası garabeti yaşanıyor; isimler  afilli, hakkını yemeyelim mekânlar da şık ama, altın semer vurulmuş eşek misali, hizmette iş yok…

Tavsiye olarak İse Ankara Ata Kule’dekini önerebilirim, ama inanın İstanbul’da lezzetine de, hizmetine de kefil olabileceğim bir İtalyan Lokantası yok maalesef…

GASTROONMİ&GASTRONOMİ TURİZMİ UZMANI

GURME BOĞAÇ YÜZGÜL