Sudan sonra dünyada en çok tüketilen ikinci içecek

olan çay gerçekten birçok faydalar içeriyor...

Türkiye'de belki 200 yıllık bir geçmişi yok ama insanlığın 5.000 yıldır tükettiği bir içecektir çay...

Kahve için '40 yıllık hatır' için bir söz söylenmişse; 'Çay'  için bu hatrın asırlık olması işten bile değil...

Siyah çay, dünya çapında en popüler çay türüdür. 

Uzmanlar, 'Psiko-Damak Tadı' ile en çok bağdaşan içeceklerden biri olduğunu öngörüyor çayın. 

Zira birçok kişi, güne belki sudan önce çayla başlıyor. 

Camellia sinensis bitkisinin yaprakları kullanılarak yapılan dört çay türünden birisi siyah çay...

Dünyanın neresine giderseniz gidin; 'Çay rica ediyorum' dediğinizde; 'Peki efendim, yeşil mi; beyaz mı, coloıgnı mı, yoksa siyah mı?' diye sorulmaz, direkt siyah çay gelir...

Sosyal paylaşım videolarında; jineklogdan kardiyoloğa, ortopedistten psikiyatra kadar ipini koparan doktor, alanı dışında, 'Şu yenmez zararlı, bu  içilmez kötü' diyor ama, bu reytingci hocalar yerine, bilime kulak verin...

Gerçek bilime...

Siyah çay yaprakları kapsamlı bir oksidasyon sürecinden geçerek yaprakların içindeki hücreleri oksijene maruz bırakır. 

Uzmanlar, bu oksidasyonun siyah çaya yeşil çaydan farklı faydalar sağlayabileceğine dair deliler sunuyor; tabii gerçek uzmanlar...

Çoğu çayla ilişkilendirilen faydalar polifenollerden gelir. 

Çeşitli kronik hastalıklara karşı koruma sağlayan antioksidanlar. Ancak siyah çay, diğer hiçbir çay türünde bulunmayan theaflavinler adı verilen bir polifenol grubu içerir. Theaflavinler oksidasyon sırasında oluşur ve siyah çaydaki polifenollerin %3 ila %6'sını teşkil eder. Bu nedenle siyah çay, diğer çay türleriyle aynı faydaların bazılarını sunarken aynı zamanda başka avantajlar da sağlar.

Yapılan araştırmalara göre siyah çay içmenin faydaları şunlardır:

Zindelik sağlar...

Yorgunluk alıcı özelliğiyle kasları dinlendirir...

Kalp sağlığını destekler...

Sinir sistemini olumklu yönde geliştirir...

Kemik sağlığını korur...

Biraz daha detaylandıralım:

Siyah çay, kalp sağlığı söz konusu olduğunda bir adım öne çıkar. Bunun nedeni içeriğindeki theaflavinlerin kan kolesterolünü düşürmeye yardımcı olmasıdır. Ve flavonoidler; bitter çikolata ve kuruyemişlerde bulunan aynı antioksidanlardır ve kalp hastalığı riskini %8 oranında azaltır. Çalışmalar, günlük içtiğiniz her fincan çayla kan basıncınızı, büyük kardiyovasküler olaylar (kalp krizi ve felç gibi) riskini ve kalp hastalığından ölüm tehdidini azaltabileceğinizi göstermektedir.

İnme, beyne kan taşıyan kan damarlarında tıkanıklık olmasıdır ve küresel çapta ikinci önde gelen ölüm nedenidir. Siyah çay içmek, inme riskinizi azaltmanın bir yolu olabilir. Çalışmalar, günde en az iki fincan çay içmenin, çay içmeyen kişilere kıyasla inme riskini %16 oranında azaltabileceğini göstermektedir.

Diğer bazı çay türlerinin aksine, siyah çayda kafein bulunur, ayrıca L-theanine adlı bir amino asit içerir. Bu kombinasyon uyanıklık ve odaklanmaya yardımcı olur. Kafein tek başına daha stresli bir enerjiye neden olabilirken, siyah çaya L-theanine eklenmesi istikrarlı ve dengeli bir enerji sağlar. Yapılan bir çalışma, siyah çay içmenin su içmeye kıyasla bilişsel performansta daha iyi performans gösterdiğini bulmuştur.

Herhangi bir tatlandırıcı olmadan siyah çay içmek kan glikozunu düşürebilir ve vücudunuzun şekeri yönetme yeteneğini iyileştirebilir. Araştırmalar ayrıca siyah çayın normal ve diyabet öncesi yetişkinlerde yemeklerden hemen sonra kan şekeri seviyelerini iyileştirdiğini göstermektedir.

Araştırmacılar uzun yıllardır çayın kanser üzerindeki etkilerini inceliyorlar. Çaydaki polifenollerin belirli kanser türleriyle savaşmada rol oynadığını buldular. Bir çalışma, siyah çayın skuamöz hücreli karsinom cilt kanseri riskini azalttığını buldu. Ayrıca çok sayıdaki çalışmanın sonuçları; tüm çayların ağız kanserini önlemeye yardımcı olabileceği sonucunu gösterdi. İncelenen diğer kanserler arasında meme, jinekolojik, akciğer ve tiroid kanserleri bulunuyor, ancak hala daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.

Son yapılan bir araştırmaya göre, günde en az iki fincan siyah çay içmek, çay içmeyen insanlara kıyasla herhangi bir nedenden kaynaklanan ölüm riskini neredeyse %13 oranında azaltıyor. Araştırmalardan elde edilen diğer bulgulara göre; katılımcılar ne kadar çok çay içerse, kalp damar hastalığı, kalp rahatsızlığı ve felç geçirme riskleri o kadar düşük oluyor.

Bir de, genellikle Ege Kültürü menşeiili bir alışkanlık var ki, o  da çaya bir   dilim limon atmak, öyle tüketmek...

Siz bunu elbette, yeşil  olsun, kırmızı olsun; bir  ince dilim elma kabuğu, armut kabuğu ya da bir tek tane çekirdeksiz taze  vişne ile de deneyebilirsiniz...

Ama genelde limon iyidir!!!

Çayı limonlu içmek, sindirimden bağışıklık sistemine, cilt sağlığından kilo kontrolüne kadar bir dizi sağlık faydası sunar. 

Tabii ultra dinlendirici özelliğini de  unutmayalım ama başkaca yararları da var:

Yağ yakımını hızlandırarak kilo vermeye yardımcı olabilir.

Vücudun enerjik olmasına katkı yapar.

Kan şekerini düzenler.

Sindirim fonksiyonlarını artırır.

Cilt sağlığını korumaya yardımcıdır.

Stres seviyelerini düşürebilir. Bazı uzmanlar, 'Keşke minmize ankisiyeti bozuklukları için kullanılan haplar yerine, limonlu çayhapı üretilse' ortak görüşünde dahi birleşmiştir...

O kadar ki, migren  kaynaklı ağrıları hafifletir.

Böbrek taşı oluşumunu önlemeye yardımcıdır. Zira yoğun toprak alkali metallerini  eritme  özelliği vardır. 

Tabii çayda da aşırılıktan kaçmak en güzeli...

Aşırı derecede çay tüketmek, kafein içeriği nedeniyle yan etkilere neden olabilir. Bu yan etkiler hafiften ciddiye kadar değişebilir ve baş ağrısı ve düzensiz kalp atışı içerir.

Aşırı tüketildiğnide, bazı  yan etki ya da zararlar da ortaya çıkabilir...

Siyah çayı orta miktarda içmek çoğu insan için genellikle güvenlidir ancak hangi miktarın doğru olduğu konusunda belirsizlikler vardır. Takviye içerikleri ve kalitesi büyük ölçüde değişebilir. Bu, standart bir doz belirlemeyi zorlaştırır.

Aşırı şekilde siyah çay içmek sağlık sorunlarına yol açabilir. 

Her ne kadar sinir sistemini iyileştirme özelliği öne çıksa da; günde 6-8 ince belli ya da 4-5 fincan  çaydan fazlası; endişe ve uyku zorluğu ortaya çıkabilir...

Tüm sıcak  içeceklerde olduğu gibi, çayın şekersiz tüketimi de en tavsiye edilen içme şekli, lâkin illa şeker  atacaksanız da; ya demlerken içine karanfil atın, ya da çaydan hemen önce bir çay kaşağı taçın tüketin...