“Doğruyu söylemek, dostluğun sonu değil; sahte dostluğun maskesinin düşmesidir.”

Tarihin derinliklerinden gelen bir söz hâlâ bize ışık tutuyor:

“Vallahi doğruyu söylemekten dostum kalmadı.”

Bu söz, adaletin sembolü, hakkın savunucusu olarak bilinen Hz. Ömer’e ait. Onun gibi güçlü, cesur ve doğru sözlü bir insanın bile böyle bir cümle kurmuş olması, hepimiz için düşündürücü bir işarettir.

Doğruyu söylemek, çoğu insanın sandığı kadar kolay değildir. Çünkü doğruların, yalanlar gibi yumuşak ve cilalı bir yüzü yoktur. Doğrular, bazen serttir, bazen yakıcı… Ve her zaman rahatlatıcı olmaz.

Birine yanlışını söylemek, onun hoşuna gitmeyebilir. Hele ki bu kişi, kendi doğrularına saplanmışsa, siz hakikati ne kadar iyi niyetle dile getirirseniz getirin, bunu bir saldırı olarak görebilir.

İnsan doğası, ne yazık ki tatlı sözlere daha çok meyleder. Birine “Harikasın!” dediğinizde size gülümser. Ama “Burada hata yaptın” dediğinizde yüzü asılır. İşte bu yüzden, hakikati söyleyenler çoğu zaman yalnız kalır.

Bir Hikâye…

Bir köyde, yaşlı bir bilge varmış. Yıllarca köy halkına yardım etmiş, dertlerini dinlemiş, yol göstermiş. Bir gün, köydeki gençlerden biri büyük bir hata yapmış. Bilge, yanına gidip onu uyarmış:

“Evladım, bu yaptığın sana da köyümüze de zarar verir. Bundan dön.”

Genç, öfkeyle: “Sen de herkes gibisin! Hep beni eleştiriyorsun!” demiş.

O günden sonra bilgeye selam vermemiş, çevresine de onun kötü biri olduğunu söylemiş.

Bir süre sonra başka bir genç, aynı hatayı yapmış. Bilge, bu kez sessiz kalmış. Genç, hatasının farkına varmamış ve köy halkı zarar görmeye devam etmiş.

Köylüler, bilgeye sormuş:

“Neden bu defa sustun?”

Bilge gülümsemiş:

“Çünkü doğruları söylediğimde dostlarım azaldı, hatta beni düşman bellediler. Ama sustuğumda, herkes dost kaldı… Yalnızca hakikat kayboldu.”

İşte Hz. Ömer’in sözünde yatan anlam tam olarak budur:

Doğruyu söylemek, dost kaybettirir ama hakikatin yanında tutar. Susmak ise dost kazandırır gibi görünür ama gerçeği öldürür.

Bugün de Farklı Değil

Günümüzde de durum değişmedi. Sosyal medyada, iş yerinde, aile içinde… İnsanlar gerçeği değil; duymak istediklerini duymak istiyor. Yüzünüze gülen, sizi alkışlayan kalabalıklar, aslında çoğu zaman sahte bir dostluk sunuyor. Gerçek dost, sizi kırılma ihtimaline rağmen uyarandır.

Ama ne yazık ki toplum, “iyi dost” tanımını yanlış yaptı. Çoğu insan, kendisine sürekli onay veren, “haklısın” diyen kişiyi dost bellemiş durumda. Oysa haklı olmadığınızda bile “haklısın” diyen kişi, en büyük kötülüğü yapandır.

Hz. Ömer, bu yüzden yalnız kaldı. Çünkü doğruyu söylemek, güçlü bir kalp ister. Ve o kalbi taşıyanların sayısı, dün de azdı, bugün de az.

Son Söz

Gerçek dost, size gerçeği söyleyendir. Onu kaybetmemek için yalana sarılmak, dostluğu değil; sadece çıkar ilişkisini korur.

Belki de mesele, dost kaybetmek değil… Gerçeği taşıyabilecek yüreklere sahip insanları bulabilmektir.

“Hakikati söyleyen, önce dostlarını kaybeder; ama en sonunda vicdanını kazanır.”

Nota ve Tınıyla... 

macit.soydan@gmail.com