Ünlü tiyatro oyuncusu merhum Savaş Başar, bundan yıllar önce bir röportajında şunu söylemişti:

“Ben boş zamanlarımda ne kitap okurum, ne müzik dinlerim, ne de benzeri işler yaparım. Bunlar kanımca boş zamanların işi değildir. Yapılması her zaman zorunlu olan uğraşlardır.”

Başar’ın bu sözü, boş zamanın anlamını sorgulamak için ilginç bir pencere açıyor.

Geleneksel algı, boş zamanı dinlenme, eğlenme ve hobilerle değerlendirme olarak tanımlar.

Kitap okumak, müzik dinlemek, film izlemek ya da kişisel ilgi alanlarıyla uğraşmak hep bu tanıma girer.

Ancak Başar’a göre boş zaman, “zorunlu olmayan ama ruhu besleyen uğraşlar” değildir; aksine insanın kendini dinleyip, nefes alabildiği, tamamen özgür anların toplamıdır.

Modern insanın en büyük yanılgısı, boş zamanı üretkenlikle ölçmeye çalışmasıdır.

Hepimiz boş zamanımızda bir şeyler üretmek, bir kursa gitmek, bir hobiyle uğraşmak gibi zorunlulukları kendimize yükleriz.

Başar, bunun tersini savunur:

Boş zaman, hiçbir şeyi yapmamak, zihni ve ruhu serbest bırakmak demektir. Boş zamanın esas değeri, bu özgürlükte ve dinginlikte saklıdır.

Günümüz dijital dünyasında, boş zaman algısı daha da karmaşık hâle geldi.

Sosyal medya, sürekli üretme ve paylaşma baskısı yaratıyor.

İnsanlar dinlenmek yerine ekran başında vakit geçiriyor, kendilerini sürekli başkalarıyla kıyaslıyor.

Böyle bir ortamda Başar’ın sözleri daha da anlam kazanıyor: Boş zaman, başkalarının algısına hizmet etmek değil, kendi iç dünyamızı dinleyebildiğimiz zaman dilimidir.

Boş zamanın gerçek anlamı, modern hayatın hızlı temposunda çoğu zaman göz ardı edilir.

İnsanlar genellikle bunu baştan savar veya küçümser; sanki boş zaman boşa harcanacak bir an gibi görülür.

Oysa Başar’ın dediği gibi, boş zaman her zaman “zorunlu işlerin” karşıtı değil, tam tersine ruhun en değerli alanıdır. Bu alanı doğru kullanmak, insanın kendine ve yaşamına dair farkındalığını artırır, stres ve baskıyı azaltır.

Kısacası, boş zaman üretkenlik ölçütü değil, içsel denge ve özgürlük alanıdır.

Kitaplar, müzik, hobiler elbette değerlidir ama bir zorunluluk gibi algılanırsa boş zamanın özünü bozar.

Başar’ın yaklaşımı, modern insan için bir hatırlatma:

Boş zaman, yalnızca kendinle baş başa kalabilmek, zihni ve ruhu dinlendirebilmek demektir. Ve belki de çağımızın en büyük sınavı, bu boşluğu kabullenmek ve kendimize izin vermektir.

Nota ve Tınıyla..