Bir kadın için sosyal medyada var olmak, sandığınızdan çok daha karmaşık bir denklemdir.

Bir yandan kendini ifade etme, hayatını paylaşma, sevdikleriyle bağ kurma isteği…
Diğer yandan, tanımadığı erkeklerin istenmeyen ilgisi, ağır sözler, tehditler, takip edilme korkusu…

Erkekler için çoğu zaman sıradan olan bir “fotoğraf paylaşma” eylemi, kadınlar için farklı bir anlam taşır. Çünkü onlar bilir ki bir gülüş, bir el hareketi, bir omuz dekoltesi ya da sadece yüzlerini gösterdikleri bir selfie bile, yanlış ellerde başka bir anlama bürünebilir.

Görünür Olmak = Hedef Olmak
Kadın, sosyal medyada yalnızca bir kullanıcı değil; istemeden bir “hedef”tir.

Bir tatil fotoğrafı paylaştığında “nerede” olduğunu bilenler çıkar.

Bir kahve pozu attığında, “hangi kafede” olduğunu öğrenenler olur.

Bu bilgiler, yanlış kişilerin eline geçtiğinde tehlike kapıyı çalabilir.

Kimi kadınlar, bu yüzden konum bilgisini kapatır. Kimi, fotoğraflarını sadece yakın çevresine açar. Ama her önlem, dijital dünyada “yüzde yüz güvenlik” sağlamaz. Çünkü bir kere görünür oldunuz mu, o görünürlüğü tamamen silmek neredeyse imkânsızdır.

İstenmeyen Mesajların Sessiz Şiddeti
Taciz, her zaman sokakta ıslık çalmakla ya da laf atmakla olmaz.

Günümüzde en yaygın taciz biçimlerinden biri, özel mesaj kutularında sessizce yaşanır.

“Merhaba” diye başlayıp küfürle biten mesajlar, açık fotoğraf talepleri, uygunsuz fotoğraf gönderimleri… Kadınlar, her gün bu sessiz şiddete maruz kalır.

Birçoğu bu mesajları görmezden gelir, siler. Ama görmezden gelmek, yaşanan duygusal yükü ortadan kaldırmaz. Çünkü her taciz, kadının dijital dünyadaki güven hissini biraz daha çürütür.

Toplumsal Algı ve Çifte Standart
Sosyal medyada bir kadın fotoğraf paylaştığında, toplumun bazı kesimleri hemen “etiket” yapıştırmaya başlar:

“Bu kadar açık poz verirse başına geleni hak eder.”

“Çok dikkat çekmeye çalışıyor.”

“Kendini teşhir ediyor.”

Oysa aynı pozu bir erkek verdiğinde kimse böyle konuşmaz. İşte bu, en derin çifte standartlardan biridir. Kadınlar, kendilerini ifade ettikleri için yargılanırken, erkekler çoğu zaman aynı özgürlüğü sorgusuz yaşar.

Bu yargılar yüzünden birçok kadın, istediği gibi giyinemediği, istediği gibi poz veremediği, istediği gibi gülemediği bir dijital hapishanede yaşamaya başlar.

Psikolojik Etki: Sürekli Kendini Savunma Hali
Kadınlar, sosyal medyada adeta “görünmez bir zırh” taşır.

Paylaştıkları her şey için, başlarına gelecek eleştiriyi ya da tacizi peşinen düşünürler.

“Acaba bu fotoğrafımı yanlış anlayan olur mu?”
“Bu pozumdan dolayı sevgilim, eşim bana kızar mı?”
“Tanımadığım biri bu fotoğrafla bana musallat olur mu?”

Bu düşünceler, kadınların zihninde sürekli döner durur. Ve zamanla, sosyal medyada keyif almak yerine tetikte durmaya başlarlar.

Yasalar Yetersiz, Toplum Duyarsız
Türkiye’de ve dünyanın pek çok yerinde dijital tacize karşı yasal düzenlemeler yetersizdir.

Kadın, bir taciz mesajı aldığında, polise başvurmak istese çoğu zaman “engelle, sil, görmezden gel” cevabını alır.

Toplum ise bu sorunu küçümser. “Ne olacak canım, sana yazmış işte” diyenler, tacizin psikolojik boyutunu anlamaz. Oysa bu durum, bir kadının özgürce var olma hakkına yapılmış en büyük saldırılardan biridir.

Çıkış Yolu Var mı?
Sosyal medyada kadın olmak, baştan aşağı riskli bir yolculuk olsa da, bu kadınların sessiz kalması gerektiği anlamına gelmez.

Daha güçlü yasal düzenlemeler
Tacize karşı bilinçli toplumsal tepki
Platformların daha etkin güvenlik önlemleri
Kadınların dijital haklarını savunan topluluklar

Bunlar, en azından bu karanlık tabloyu biraz olsun aydınlatabilir.

Son Söz
Kadın olmak, zaten zordur. Ama sosyal medyada kadın olmak, hem görünür hem görünmez savaşlar vermektir.

Bir fotoğrafla başlar her şey.

Belki bir gülüş, belki bir anı…

Ve o gülüş, yanlış gözlerde bir takıntıya, bir tehdit mektubuna, bir kâbusa dönüşebilir.

Kadınlar, sosyal medyada yalnızca kendilerini göstermek istemektedir. Fakat bu özgürlük, hâlâ bedelsiz değildir.

O bedel ise, bazen çok ağırdır…

Devam edecek...

Nota ve Tınıyla... 

macit.soydan@gmail.com