Yakın bir zamanda kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan kadın memureler için yayınlanmış iki kararname var.

Bunlardan birincisi, 

 “Bayan amir ve memurlar tırnak uzatamaz, (Değişik ibare: RG-25/8/2022-31934) makyaj, saç modelleri ve renklerinde abartıya kaçamaz, ziynet eşyası ve benzeri takılar takamazlar"

Bir diğeri ise, 

"Kadınlar; Elbise, pantolon, etek temiz, düzgün, ütülü ve sade, ayakkabılar ve/veya çizmeler sade ve normal topuklu, boyalı, görev mahallinde baş daima açık, saçlar düzgün taranmış veya toplanmış, tırnaklar normal kesilmiş olur" şeklinde. 

Özellikle de makyaj konusu genelde hep ön plana çıkar. 

Peki bu sadece günümüze ait bir mesele mi ? İsterseniz şöyle bir geriye doğru saralım, tam 65 sene öncesine.. 

Yıl 1960..

Dönemin en çok satan gazetelerinden birinde şöyle bir haber çıkıyor. 

"Memur hanımlar makyaj yapmalı mı yapmamalı mı ?"

Hem de gazetenin birinci sayfasında.  

Demek o dönemler bu tür haberler daha revaçtaymış diyebilirsiniz. 

Hiç uzatmadan buyrun haberi hep birlikte okuyalım.

"Konuştuğumuz bütün kadınlar makyaj taraftarı fakat aşırı makyajın da aleyhindedirler. Erkekler makyaja kızmıyorlar da yakalara deli oluyorlar"

Şimdi günün mevzuu bu. Kadın memurların iş saatleri dahilinde makyaj yapmamaları isteniyormuş. Geçenlerde İstanbul Belediye Başkanlığı bütün dairelere bildiri göndermiş. Kadın memurların aşırı süslenmemesini istemiş. İki hafta evvel de, İzmir Valisi böyle bir karar almış ve tatbikine başlamıştı. Artık anlaşılıyor ki, sıra Ankara'da.

İşte dün biz: 

"Memurelerin vazife başında makyajlı bulunmaları yasak ediliyormuş. Ne dersiniz?" sorusuna cevap toplamak için daire daire, sokak sokak dolaştık. 

Hepsi karara muhalif. "Makyajsız kadın olmaz"

Ama ekseriyet aşırı makyaja da taraftar değil. 

Bir hanım diyor ki, diyor ki; 

"Süs demek kadın demettir. Aşırı gitmemek şartıyla hafif rötuş şarttır. Kadın daima çekici olmalıdır. Mamafih şunu da söylemeliyim ki bizim hanım memurlarımızın bazıları giyinmesini, boyanmasını bilmiyorlar. Çok çok ileri gidiyorlar" 

İşçi sigortaları'nda çalışan hanım memurların düşüncelerini öğrenelim dedik. Meğer ne zormuş. Personel müdürüne gittik. İzin istedik. 

- "Ben bilmem kardeşim" dedi. Neşriyat müdürüne gittik. Umum müdüre yolladı. Umum müdür toplantıdaymış. Muavinleri "Biz de bu işe karışmayız. Müsteşar beyi görün" dediler. Müsteşar beyle hususi kalemi vasıtası ile temas ettik. "Vekil beye sorsunlar" diye buyurmuşlardır. 

Vekil, Milli Birlik komitesinden bir subayla görüşmekteymiş. Nerede ise işi bitermiş. Lakin biz beklemedik. Vekilin de kaideyi bozmamak için bizi Cemal Gürsel Paşa'ya göndermesinden çekindik ve oradan neme lazım diyerek uzaklaştık. 

Etibank'ın memurları haberi bizden yeni duydular. hepsi üzüldüler. 

- "Eyvah. Erkekle kadın aynı olacak. Yandık" Bir zamanlar Etibank'ta makyajı yine yasak etmişler. Bürolar, koridorlar, soluk benizli, hastalıklı yüzlü kadınlarla dolmuş. Umum müdür isyan etmiş. 

- "Aman, aman" demiş. "Vazgeçtim. Hayalet görmekten bıktım artık" İstedikleri gibi sürüp sürüştürsünler. 

Etibank'takiler makyaj yasağının uzun müddet devam edemeyeceği kanaatindeler. 

Ya erkekler. Acaba onlar ne diyor ?

Ziraat bankası'ndan uzun boylu, ince yüzlü bir memura göre makyaj yasağı, çok ama pek çok yerinde bir kararmış. Hatta ilgililer bayanların giyimini de ele almalıymış. 

- Niçin ?

- Randıman düşüyor da ondan kardeşim. 

- Şunu az izah eder misiniz?

- Yani biz erkekler iş göremiyoruz. Aklımız karışıyor. 

- Bu zata göre, göğüsler açılıp etekler kısaldıkça zavallı erkeklerin akılları hep karışmakta devam edermiş. 

- Olmaz ki. Göğsü böyle açık. Yere eğilmiş masadan döktüğü iğneleri teker teker topluyor. Böyle de iğne toplanmaz ki kardeşim. 

Ne kadar boyanırlarsa boyansınlar erkeklere (keseleri hariç) pek dokunmazmış. Fakat yakalar muhakkak kapatılmalı, etekler muhakkak uzamalıymış. 

İçişleri Bakanlığı'ndan başka bir memur bey de sualimiz karşısında uzun uzun düşündü ve, 

- Vallahi kardeşim. Hanımlar boyanmış, boyanmamış bir şey değil. Esvapları beni düşündürüyor. Yakalar kapanıp etekler uzadıkça paramız gidiyor, açılıp kısaldıkça da içimiz. Esas buna bir çare bulmalı" 

Peki sevgili okurlar, şimdi size bir sual ? Bayan memurlar boyanıp amirlerine karşı mı gelsin, yoksa yukarıda bir amirin dediği gibi boyanmayıp hayalet gibi mi gezsinler. 

Ne dersiniz ?

***

Kısa haberimiz bu kadar... 

Sene 1960 - Sene 2025... 

Memlekette uğraşılan konuya bir bakın. 

Bence beyler bu konuları fazla kurcalamasalar, kadınlar gerek iş hayatı, gerekse özel yaşamda yani nerede nasıl giyineceklerini ve makyaj yapacaklarını çok iyi bilirler. Kimseden de akıl almaya ihtiyaçları yoktur...

 
Nokta...

Not : Araştırmacı - Yazar Metin Turhan Arşivi'nden alınmıştır... 

Nota ve Tınıyla... 

macit.soydan@gmail.com