Türkiye İlaç Sektöründe Dijital Uyum Gündemi: Uluslararası CSV ve Data Integrity Eğitimi İstanbul’da

Türkiye İlaç Sektöründe Dijital Uyum Gündemi:

Uluslararası CSV ve Data Integrity Eğitimi İstanbul’da

​ Vinder ve Prescription Pharma Support (PPS) iş birliğiyle düzenlenen

“CSV & Data Integrity Training Workshop”, küresel denetim standartlarını Türkiye’ye taşıyor.

​İlaç üretiminde dijital sistemlerin güvenilirliği ve veri bütünlüğü, küresel regülasyon otoritelerinin denetimlerinde en kritik başlıklardan biri haline gelirken, Türkiye’de bu alandaki farkındalığı artırmaya yönelik önemli bir eğitim programı hayata geçiriliyor.

Vinder, global çözüm ortağı Prescription Pharma Support (PPS) iş birliğiyle, 12-13 Mayıs tarihlerinde İstanbul’da Computerized Systems Validation & Data Integrity Training Workshop düzenliyor. İki gün sürecek bu uygulamalı eğitim programı, ilaç sektöründe faaliyet gösteren profesyonellere yönelik olarak tasarlandı.

​Dijitalleşen İlaç Üretiminde Yeni Risk Alanları

İlaç üretiminde kalite artık yalnızca ürünle sınırlı değil; sistemler, veriler ve dijital altyapılar doğrudan yönetmelikler kapsamına giriyor. Son yıllarda yayımlanan denetim raporları, eksikliklerin önemli bir bölümünün bilgisayarlı sistem validasyonu (CSV) ve veri bütünlüğü (Data Integrity) konularından kaynaklandığını ortaya koyuyor.

Cloud altyapıları, ERP sistemleri, PLC otomasyonları ve yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte, GxP uyum süreçleri daha karmaşık ve kritik hale geliyor.

​Global Deneyim Türkiye’ye Taşınıyor

Bu uygulamalı eğitimi Novartis’te uzun yıllar Global Head of IT Compliance görevini üstlenmiş ve CSV ile GxP uyumu alanında 30 yılı aşkın deneyime sahip Sam Brooks (UK) verecek.

Sam Brooks, sektörde yaşanan dönüşüme dikkat çekerek şunları belirtiyor: “Son yıllarda regülasyon denetimlerinde odak noktası dokümantasyondan sistem davranışına kaydı. Artık şirketlere yalnızca ne yazdıkları değil, sistemlerini nasıl yönettikleri soruluyor. CSV & Data Integrity bir proje değil, yaşam döngüsü yaklaşımıdır.”

​Bu eğitim kapsamında katılımcılara, bilgisayarlı sistem validasyonu ve veri bütünlüğü süreçlerine yönelik hem teorik hem de uygulamaya dönük kapsamlı geniş bir perspektif sunulacak. Eğitim boyunca katılımcılar:

• Risk bazlı validasyon yaklaşımını (GAMP 5) gerçek projeler üzerinde uygulama
• GxP regülasyon gerekliliklerini güvenle yorumlama ve yönetme
• Denetimlere hazır validasyon dokümantasyonu oluşturma
• Data Integrity ve ALCOA+ prensiplerini etkin şekilde uygulama
• EU, USFDA ve MHRA regülasyon beklentilerini analiz etme
• Cloud ve yapay zekâ sistemlerine yönelik uyum yaklaşımlarını değerlendirme imkânı bulacak.

Tüm içerik, gerçek denetim örnekleri ve vaka analizleri üzerinden aktarılacak.

Türkiye İçin Stratejik Bir Platform

Kalite Güvence, Kalite Kontrol, Bilgi Teknolojileri, Ruhsatlandırma, Üretim ve Validasyon profesyonellerinin hedef kitlesinde yer alan bu eğitim çalışması, Türkiye ilaç sektöründe bilgi paylaşımını güçlendirmeyi ve uluslararası iyi uygulamaları konularını derinlemesine inceleme imkanını sektöre kazandırmayı amaçlıyor.

Eğitim sonunda katılımcılara uluslararası geçerliliğe sahip sertifika verilecek.

​

Vinder’den Stratejik Dönüşüm Mesajı

Vinder Kurucu Başkanı Laki Vingas, eğitime ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi: “Bugüne kadar malzeme temini ve tedarik zinciri çözüm ortağı olarak faaliyet gösterdik. Ancak sektörün dönüşen ihtiyaçları doğrultusunda, teknik bilgi, eğitim ve uyum süreçleri odağında daha güçlü bir konumlanma yönünde stratejik bir dönüşüm gerçekleştiriyoruz.

Sunduğumuz bu eğitim atölye çalışması, bu dönüşümün ilk somut adımlarından biri olacak. Etkinliği yalnızca bir eğitim olarak değil, Türkiye ilaç sektöründe dijital uyum ve sistem validasyonu alanında bilgi paylaşımını güçlendiren stratejik bir platform olarak görüyoruz.

Küresel standartları ve güncel yönetmeliklerle ilgili deneyimleri ülkemize taşıyarak sektörün uluslararası rekabet gücüne katkı sağlamayı hedefliyoruz. Paydaşlarımıza yalnızca üretim ve tedarikte değil, dijitalleşme ve kalite yönetimi süreçlerinde de güvenilir bir çözüm ortağı olmaya devam edeceğiz.”

Sektör Profesyonelleri İçin Kritik Bir Eğitim

Dijital uyum, veri bütünlüğü ve regülasyonların uygulanması süreçlerinde yetkinlik kazanmak isteyen profesyoneller için tasarlanan eğitim, atölye çalışmaları ile katılımcılara hem teorik hem de uygulamaya dönük kazanımlar sunacak.

Kontenjanın sınırlı olduğu programa ilişkin detaylı bilgi ve başvuru süreci, Vinder’in resmi iletişim kanalları üzerinden paylaşılmaktadır.

BALKAN EKONOMİ HABER AJANSI

1–7 Nisan Ulusal Kanser Haftası’nda Farkındalık Buluşması: “Geleceğe Umut, Yaşama Hareket Katıyoruz”

 Türk Kanser Derneği ve Sportive, 1–7 Nisan Ulusal Kanser Haftası kapsamında; kanser konusunda toplumsal farkındalığı artırmak, iyi yaşam alışkanlıklarını teşvik etmek ve erken teşhisin önemine dikkat çekmek amacıyla özel bir etkinlik gerçekleştirdi.

Yürüyüş ile Başlayan, Farkındalık ile Devam Eden Bir Gün
 4 Nisan tarihinde Türk Kanser Derneği ve Sportive iş birliğiyle ve  Bütüncül Sağlıklı Yaşam Platformu’nun destekleriyle hayata geçirilen etkinlik; Suadiye’de ultra maraton koşucusu Alper Dalkılıç eşliğinde farkındalık yürüyüşü ile başladı ve Caddebostan’da açık alanda düzenlenen programla devam etti.

Dyt. Orçun Kürüm ile “Kanserden Korunmada Beslenmenin Rolü”, Prof. Dr. Şener Cihan ile “Erken Teşhis ve Tarama Süreçleri” ve Psikoonkoloji Derneği Başkanı Elif Özlük Yeşildere ile “Psikolojik Dayanıklılık” başlıklarında söyleşiler gerçekleştirilen ve Melis Özel ile “Nefes Çalışması” yapılarak tamamlanan program sayesinde katılımcılar hem bilgi edinme hem de fiziksel ve zihinsel iyi oluşu destekleyen içeriklerle buluştu.

Eker ve Fellas’ın ürün desteğiyle katılımcılar güne sağlıklı bir kahvaltı ile başlarken; Aryené, Baboon Natural, Creaflow, Laral Health ve Maruderm’in katkılarıyla sunulan hediyeler, bu anlamlı günü kalıcı kıldı.

Kanserle Mücadelede Bütüncül Bakış
 Etkinlik, kanserle mücadelede yalnızca tedavi süreçlerinin değil; psikolojik dayanıklılık, dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivitenin de önemli bir rol oynadığını ortaya koydu.

Türk Kanser Derneği yetkilileri, erken teşhisin hayat kurtardığını vurgulayarak, bu tür farkındalık etkinlikleriyle toplumun her kesimine ulaşmayı ve bireyleri düzenli sağlık kontrolleri konusunda bilinçlendirmeyi hedeflediklerini ifade etti.

            Türk Kanser Derneği, yıl boyunca yürüttüğü çalışmalarla kanserle mücadelede bireylerin yanında olmaya ve toplumsal farkındalığı artırmaya devam etmektedir.

Kanser Vakalarının Yarısına

Yakını Önlenebilir:

Sağlıklı Yaşam Hayat Kurtarıyor

1–7 Nisan Ulusal Kanser Haftası, kanser konusunda farkındalığı artırmak ve toplumda sağlıklı yaşam alışkanlıklarını teşvik etmek adına önemli bir hatırlatma niteliği taşıyor. Türk Kanser Derneği de bu kapsamda 1 Nisan’da Türk Kanser Derneği binasında bir basın toplantısı düzenledi.

Toplantıya Türk Kanser Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Burak Duruman, Onkoloji Uzmanı Uzm. Dr. Esat Namal, Psikoonkolog Psikoterapist Ceren Camadan, Diyetisyen Yasemin Güzel ve Sanatçı Betül Demir konuşmacı olarak katılarak kanser ve kanser hastalarına yönelik önemli bilgiler paylaştı.

Dünya genelinde her yıl yaklaşık 20 milyon kişiye kanser tanısı konulduğunu ve yaklaşık 9,7 milyon kişinin kanser nedeniyle hayatını kaybettiğini belirten Türk Kanser Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Burak Duruman, bu tablonun büyümesini engellemenin en güçlü yolunun bilinçlenme olduğunu vurguladı.

Duruman, “Kanser yalnızca tedavi edilmesi gereken bir hastalık değil; aynı zamanda önemli ölçüde önlenebilir bir sağlık sorunudur. Bilimsel veriler, kanserlerin yaklaşık %90’ının çevresel ve yaşam tarzı faktörleriyle ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Bununla birlikte çalışmalar, kanser vakalarının yaklaşık %30–50’sinin sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla önlenebileceğini göstermektedir. Yani hayatımızda yapacağımız bazı değişiklikler kanser riskini önemli ölçüde azaltabilir. Bu nedenle toplumun doğru bilgiyle bilinçlenmesi, erken teşhisin yaygınlaşması ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesi kanserle mücadelede büyük önem taşımaktadır.” dedi.

Duruman ayrıca, düzenli sağlık kontrolleri ve tarama programlarına katılımın birçok kanser türünün erken evrede tespit edilmesini sağladığını ve tedavi başarısını önemli ölçüde artırdığını belirtti. Türk Kanser Derneği’nin ücretsiz hizmetleri kapsamında Türkiye genelinde yürütülen tarama programlarına tüm vatandaşları davet eden Duruman, “Vatandaşlarımız derneğimizi arayarak veya web sitemiz üzerinden kayıt oluşturarak ücretsiz tarama hizmetlerimizden faydalanabilir.” ifadelerini kullandı.

Uzman Dr. Esat NAMAL konuşmasında; 

“Bizim için öncelik kanser olmamaktır. Çünkü kanser vakalarının yaklaşık %30‘41-ı önlenebilir nedenlerden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, çoğu insanın bildiği ancak uygulamakta zorlandığı bazı temel öneriler bulunmaktadır. Sigara içmemek, sağlıklı ve dengeli beslenmek, düzenli egzersiz yapmak, mümkün olduğunca kilo almamak önemlidir. Obezite, son dönemde öne çıkan önemli kanser risk faktörlerinden biridir. Bunun yanı sıra, mümkün olduğunca stressiz ve daha mutlu bir yaşam sürmeye çalışmak, kanseri davet etmemek adına önem taşır.

Ancak tüm bu önlemlere rağmen, maalesef kanser herkes için ortaya çıkabilen bir hastalıktır. Günümüzde dünya genelinde, kalp hastalıklarından sonra yaşam kaybında ikinci sırada yer almakta ve görülme sıklığı her geçen gün artmaktadır.

Burada en kritik konu erken teşhistir. Kanser erken evrede tespit edildiğinde, günümüzde gelişen tıbbi imkânlar sayesinde tamamen tedavi edilebilmekte, yani kür sağlanabilmektedir. Teknolojideki ilerlemeler sayesinde erken evrede yakalanan hastalar, tedavi sonrasında normal ve sağlıklı bir yaşam sürdürebilmektedir.

Türk Kanser Derneği, kanser hastalarına yönelik sunduğu destek hizmetlerinin yanı sıra ücretsiz kanser taramaları da gerçekleştirmektedir. Herkesi düzenli olarak taramalarını yaptırmaya davet ediyoruz.”

Psikoonkolog Psikoterapist Ceren CAMADAN; “Psikoonkoloji, kanser tanısı alan bireyin yalnızca bedensel değil; duygusal ve zihinsel süreçlerini de destekleyen bir alandır.

Gönüllü olarak destek verdiğim Türk Kanser Derneği’nde, bu sürecin psikolojik boyutuna eşlik ediyor; hasta ve hasta yakınlarının yalnız olmadığını hissetmelerine katkı sağlamaya çalışıyorum.

Görüyoruz ki “ya sonuç kötü çıkarsa” kaygısıyla taramalar ertelenebiliyor. Oysa ertelemek riski azaltmaz, sadece görünmez hale getirir. Erken teşhis sadece bir seçenek değil, bir yaşam fırsatıdır. Hep söylediğimiz gibi erken teşhis hayat kurtarır” sözleriyle taramaların önemini vurguladı.

Diyetisyen Yasemin Güzel; “Kanserden korunma ve kanser sürecinde beslenme birbirinden ayrı değil; beslenme hem hastalığın oluşumunu önlemede hem de tedavi sürecinde güçlü bir destek mekanizmasıdır. Yaşam tarzı faktörleri içinde önemli bir yere sahip olan beslenme, tedavinin yerine geçmez ancak vücudun direncini, tedaviye yanıtını ve yaşam kalitesini doğrudan etkiler.

Koruyucu beslenmede liften zengin, antioksidan içeriği yüksek, dengeli ve bütüncül bir yaklaşım esastır; tek bir “mucize besin” yoktur. Kanser tanısı almış bireylerde ise amaç sadece kilo kontrolü değil, kişiye özel ve bilimsel bir planla kas kaybını önlemek, bağışıklığı desteklemek ve tedavi sürecini daha iyi yönetmektir.

Sonuç olarak hem korunmada hem tedavi sürecinde önemli olan yasaklar değil; dengeli, sürdürülebilir ve bilimsel temellere dayanan bir beslenme yaklaşımıdır.” diyerek sağlıklı beslenmenin hem korunma hem tedavi sürecindeki önemini anlattı.

BALKAN SAĞLIK HABER AJANSI

İklim Krizi Alerjiyi Tetikliyor:

Hastalıklar Hızla Artıyor

İklim değişikliği nedeniyle yükselen sıcaklıklar, mevsimsel alerjisi olan kişilerin daha uzun bir süre boyunca daha fazla polene maruz kalmasını sağlıyor. Bu durum alerjenlerin havada kalma süresini uzatıyor ve alerji şikayetlerini arttırıyor.

Günümüzde çocukların yaklaşık üçte birinde, yetişkinlerin ise önemli bir kısmında alerjik hastalıklara rastlanıyor. En yaygın görülen alerjik hastalıklar; alerjik rinit (saman nezlesi), alerjik astım, ürtiker, atopik dermatit (egzema), arı alerjileri ve bazı gıda alerjileridir.

Alerjik rinit hastalarının genellikle burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırık, gözlerde kaşıntı ve sulanma, astım hastalarında ise nefes darlığı, öksürük ve hırıltılı solunum gibi belirtiler görülüyor. Bu şikâyetlerin özellikle ilkbahar aylarında ya da ev tozu gibi alerjenlere maruz kalındığında artıyor.

Alerjide doğru tanı, doğru tedavi planı için temel adımdır

Tanı sürecine ilişkin bilgi veren Alerji ve İmmünoloji Uzmanı Dr. Nurhan Sayaca, alerji tanısında hastanın şikâyetlerinin ve öyküsünün dikkatle değerlendirilmesinin büyük önem taşıdığını açıkladı. Bunun yanında deri prick testleri ve bazı kan testleri ile kişinin hangi alerjenlere karşı duyarlılık geliştirdiğinin belirlenebildiğini, doğru tanının doğru tedavi planı için temel adım olduğunu vurguladı.

Alerjik hastalıkların tedavisine de değinen Sayaca, üç temel yaklaşım bulunduğunu belirtti. İlk olarak alerjene maruziyetin azaltılmasının, yani korunma önlemlerinin önemine dikkat çeken Sayaca, ikinci aşamada ilaç tedavilerinin uygulandığını söyledi. Üçüncü ve en etkili yöntemlerden birinin ise alerji aşıları olarak bilinen immünoterapi olduğunu ifade eden Sayaca, bu tedavinin alerjik hastalıkların seyrini değiştirebilen ve uzun vadede kalıcı iyileşme sağlayabilen tek yöntem olduğunu dile getirdi.

Alerji aşıları bağışıklık sistemini yeniden eğitiyor

Alerji aşısının nasıl uygulandığına ilişkin de bilgi veren Sayaca, bu tedavinin bağışıklık sistemini yeniden eğitmeyi amaçladığını anlattı. Hastaya alerjisi olduğu maddeye karşı çok küçük dozlarla başlanarak düzenli aralıklarla artan miktarlarda alerjen verildiğini belirten Sayaca, bu sayede bağışıklık sisteminin zamanla o maddeye karşı aşırı tepki vermemeyi öğrendiğini söyledi. Tedavi süresinin genellikle 3 ila 5 yıl arasında değiştiğini ifade eden Sayaca, düzenli uygulandığında birçok hastada şikâyetlerin belirgin şekilde azaldığını, bazı hastalarda ise tamamen ortadan kalkabildiğini aktardı. Ayrıca bu tedavinin astım gelişme riskini azaltma gibi uzun vadeli faydalarının da bulunduğunu ekledi.

Kimler alerji aşısı olabilir?

Kimlerin alerji aşısı olabileceğine ilişkin açıklamalarda bulunan Sayaca, öncelikle alerjinin testlerle net olarak ortaya konulması gerektiğini belirtti. Özellikle polen, ev tozu akarı, küf mantarı veya arı alerjisi bulunan ve ilaç tedavisine rağmen şikâyetleri devam eden hastalarda bu yöntemin düşünülebileceğini ifade eden Sayaca, hem çocuklarda hem de yetişkinlerde uygulanabildiğini söyledi.

Alerji aşısı oldukça güvenlidir ancak her hastaya uygulanamaz

Toplumda alerji aşılarıyla ilgili yanlış bilinenlere de değinen Sayaca, en sık karşılaşılan yanlış inanışın bu tedavinin çok riskli olduğu yönünde olduğunu dile getirdi. Oysa uzman hekim kontrolünde ve uygun hastalarda uygulandığında alerji aşılarının oldukça güvenli olduğunu vurgulayan Sayaca, bir diğer yanlış bilginin ise her alerji hastasına bu tedavinin uygulanabileceği düşüncesi olduğunu ifade etti. Sayaca, bu nedenle mutlaka uzman değerlendirmesi gerektiğini söyledi.

Alerji belirtilerini hafife almayın

Son olarak alerji hastalarına önerilerde bulunan Sayaca, alerji belirtilerinin hafife alınmaması gerektiğini vurguladı. Alerjiye neden olan faktörlerin mümkün olduğunca azaltılmasının önemine dikkat çeken Sayaca, ev tozu alerjisi olanların ev temizliğine özen göstermesi gerektiğini, polen alerjisi bulunan kişilerin ise yoğun polen dönemlerinde açık havada uzun süre kalmamaya dikkat etmesi gerektiğini belirtti. Doktor önerisi dışında ilaç kullanılmaması gerektiğini ifade eden Sayaca, uzun süren veya yaşam kalitesini olumsuz etkileyen şikâyetlerde mutlaka bir uzmana başvurulması gerektiğini sözlerine ekledi.

KAYD Yönetim Kurulu Başkanı Kaymaz:

Kanserle mücadelede en önemli

artımız doğru tıbbi beslenme

KAYD Yönetim Kurulu Başkanı Kaymaz: Kanserle mücadelede en önemli artımız doğru tıbbi beslenme

Kansersiz Yaşam Derneği (KAYD) Yönetim Kurulu Başkanı Dida Kaymaz, kanser tedavisinin en önemli bileşenlerinden birinin doğru tıbbi beslenme olduğuna dikkat çekti.

Kansersiz Yaşam Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Dida Kaymaz, 1–7 Nisan Kanser Haftası kapsamında kanser tedavi sürecinde doğru tıbbi beslenmenin önemine dikkat çekmek amacıyla Instagram hesabı üzerinden “Gücümüz Artımızda” mesajıyla bir farkındalık videosu paylaştı. Videoda, bilimsel temellere dayanan beslenmenin tedavi sürecindeki kritik rolü vurgulandı.

Uzmanlara göre, kişiye özel planlanan tıbbi beslenme programları, tedaviye verilen yanıtı artırırken hastaların yaşam kalitesini de önemli ölçüde destekliyor. Kanser tedavisi sürecinde sıkça görülen iştahsızlık, kilo kaybı ve bağışıklık sisteminin zayıflaması gibi durumlar ise doğru beslenme ile daha etkin şekilde yönetilebiliyor. Bu nedenle tıbbi beslenme, tedavinin ayrılmaz bir parçası olarak öne çıkıyor.

Doğru tıbbi beslenmenin yalnızca tedavi sürecini desteklemekle kalmayıp, aynı zamanda hastaların yaşam kalitesini artırdığını ve tedaviye uyumu güçlendirdiğini belirten Kaymaz, şunları söyledi:

“Kanser tedavisinde çok sık gözden kaçan ama aslında oldukça kritik bir konu var: malnütrisyon. Çoğu zaman geç fark ediliyor ama etkisi hastanın hem fiziksel hem de duygusal gücü üzerinde oldukça ağır oluyor. Aslında bu durum sadece hastayı değil, yakınlarını da derinden etkiliyor. Sevdiğiniz birinin gün gün güç kaybettiğini görmek gerçekten çok zor. Bu süreçte ailelerin aklında sürekli aynı sorular dönüyor: “Ne yapabilirim?”, “Ne yedirebilirim?” Ve bu belirsizlik ciddi bir stres yaratıyor. O yüzden beslenme kaybı fark edildiği anda bir uzmana başvurmak çok önemli. Gerekli durumlarda medikal beslenme desteği almak da sürecin önemli bir parçası. Hastaların ve yakınlarının destek istemekten çekinmemesi gerekiyor çünkü bu, hem tedavinin başarısını hem de yaşam kalitesini doğrudan etkiliyor.”

Kansersiz Yaşam Derneği, hazırladığı bu video ile toplumda doğru ve güvenilir bilgiye erişimi artırmayı hedeflerken, hastaların beslenme süreçlerini mutlaka uzman kontrolünde yürütmeleri gerektiğini vurguluyor.

BALKAN SAĞLIK HABER AJNASI

Tiroit kanseri artık; 

ameliyatsız ve hızlı

şekilde tedavi edilebiliyor...

Tiroit kanserinde organın ameliyatla alınması ve yüksek doz radyasyon verilmesi yerine, “ısıtma” ve “dondurma” gibi yöntemlerle sadece kanserli doku ortadan kaldırılıyor; tiroidin kalan sağlam kısmı korunabiliyor.

Şimdiye kadar ameliyat veya atom tedavisi ile çözülen tiroit hastalıklarında yeni bir dönem başlıyor. Girişimsel radyolojideki gelişmeler sayesinde iyi huylu nodüllerden tiroit kanserine kadar pek çok hastalık, artık “yakarak” veya “dondurarak” ameliyatsız, tedavi edilebiliyor.

Türkiye’de tiroit nodülleri görülme sıklığının oldukça yüksek olduğunu söyleyen Girişimsel Radyoloji Uzmanı Prof. Dr. Saim Yılmaz, elle muayenede toplumun yüzde 3-7’sinde nodül saptanırken, yüksek çözünürlüklü ultrasonografi ile bu oran yüzde 50-70’lere kadar çıktığını vurguladı.

Kadınlarda erkeklere göre 4 kat daha fazla görüldüğünü ifade eden Prof. Dr. Yılmaz “Yaş ilerledikçe görülme sıklığı artar. Nodüllerin yüzde 95’i iyi huyludur. Ancak, yüzde 5-10’u kanser riski taşır. Bazen de bu nodüller aşırı hormon üreterek zehirli nodüllere dönüşebiliyor veya tiroidin tamamen aşırı çalışmasına neden olan Graves hastalığı ortaya çıkabiliyor” dedi.

Yakın zamana kadar hastaları genel anestezi, boyun kesisi ve ömür boyu ilaç kullanımıyla karşı karşıya bırakan ameliyatlara alternatif olarak, günümüzde organı koruyan “girişimsel” yöntemlerin ön plana çıktığını anlatan Prof. Dr. Yılmaz “İğne deliğinden, lokal anestezi ile yapılan bu işlemlerden bir gün sonra hasta günlük hayatına dönebiliyor. Bu tedaviler ablasyon ve embolizasyon olarak iki ana grupta toplanıyor. Ablasyon, nodülün içine ciltten yerleştirilen özel iğnelerle nodülün öldürülmesi anlamına geliyor. En sık kullanılan ablasyonlar alkol, ısıtma (radyofrekans, mikrodalga) ve dondurma (kriyoablasyon) yöntemleridir. Ablasyondan sonra ölen nodül dokusu vücut tarafından bir yaranın iyileştirilmesi gibi küçültülür ve zararsız bir kalıntıya dönüşüyor” dedi.

Türkiye Girişimsel Radyoloji Derneğinin kongresi TGRD 2026’da görüştüğümüz Prof. Dr. Saim Yılmaz, ameliyatın yerini alan girişimsel yöntemlerden birinin de “embolizasyon” olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Yılmaz “Tıpkı kalp anjiyosu gibi kasıktan girilerek yapılır. Tiroit nodüllerini ve guatr kitlesini besleyen damarlar çok minik taneciklerle tıkanır. Kan akışı kesilen nodüller zamanla küçülür” diye konuştu.

Türkiye gazetesinin haberine göre, tiroit kanserlerinin yaklaşık yüzde 80’inin çok yavaş büyüyen ve genellikle uzak metastaz yapmayan papiller kanserler olduğunu ifade eden Prof. Dr. Yılmaz “Öyle ki, bu kanserlerde 20 yıllık sağ kalım oranı yüzde 90’ın üzerindedir. Böylesine yavaş seyirli bir kanser türünde, tiroit gibi önemli bir organın ameliyatla alınması ve yüksek doz radyasyon (atom tedavisi) verilmesi vücudun bütün dengesini bozar ve hasta ömür boyu ilaç kullanmak zorunda kalır. Bu yüzden günümüzde çok gerekli olmadığı düşünülmektedir. Onun yerine ısıtma ve dondurma gibi ablasyon yöntemleriyle sadece kanserli dokunun tam olarak öldürülmesi ve tiroidin kalan sağlam kısmının korunması tercih edilmektedir. Ablasyonun yapılabilmesi için hastada ultrasonda bariz bir lenf nodu metastazı saptanmamış olması gerekir. Çapı 1 cm’nin altında olan papiller kanserler hem ısıtma hem de dondurma gibi ablasyon yöntemleriyle güvenli olarak tedavi edilebilirler. Daha büyük papiller kanserler de ise dondurma (kriyoablasyon) yöntemi tercih edilmektedir” dedi.

Uzmanlar, iyi huylu nodüllerin sadece büyüdüğünde, çevre dokulara baskı yaptığında veya kozmetik sorun häline geldiğinde tedavi edildiğini belirtiyor. Bu durumlarda uygulanan ablasyon işlemiyle, 6 ay içinde nodül hacminde yüzde 60-80 oranında küçülme sağlanabiliyor. Zehirli nodüllerde ise ablasyon sonrası hem nodül küçülüyor hem de aşırı hormon salgısı durarak hipertiroidi tedavi edilmiş oluyor.

"Tiroit hastalıklarının tedavisinde günümüzde devrim niteliğinde değişiklikler oluyor. Hastalarımızın geriye dönüşü olmayan radikal bir cerrahi operasyon kararı almadan önce mutlaka tiroit tedavileri konusunda tecrübeli girişimsel radyologlardan ikinci görüş almalarını öneriyoruz" diyen Prof. Dr. Saim Yılmaz, girişimsel radyoloji ile tiroit nodülü ve kanseri tedavisinin avantajlarını şöyle dile getirdi:

Genel anestezi, boyun kesisi ve göğüs kesisi yoktur, işlem lokal anestezi ile bir kalp anjiosu gibi yapılır. Tiroit küçülür ancak fonksiyon görmeye devam eder.

Hasta tiroit ve paratiroit bezlerini kaybetmez, ömür boyu ilaç kullanmak zorunda kalmaz.

İşlemden bir gün sonra normal hayatına dönebilir.

Ömür boyu ilaç kullanımı: Vücudun metabolizmasını düzenlemek için eksik olan hormonlar, sentetik ilaçlarla karşılanmalıdır.

Hipotiroidizm belirtileri: İlaç dozu ayarlanana kadar veya eksikliği durumunda; yorgunluk, soğuğa tahammül süzlük, kabızlık, kuru cilt ve saç dökülmesi görülebilir.

Ses problemleri: Ameliyat sırasında ses tellerini kontrol eden sinirlerin etkilenmesi durumunda geçici veya kalıcı ses kısıklığı oluşabilir.

Kalsiyum düşüklüğü: Tiroidin arkasındaki paratiroit bezlerinin geçici olarak etkilenmesi sonucu el ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma veya kramplar yaşanabilir.

Metabolizma hızı değişimi: İlaç dozu çok yüksekse çarpıntı ve kilo kaybı, çok düşükse hålsizlik ve kilo alımı gibi durumlar yaşanabilir.

BALKAN SAĞLIK HABER AJANSI
 

Parkinson Hastalığı Tedavisinde

Beyin Pili Yöntemi

Özel Sağlık Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Atilla Kara, Beyin Pili tedavisinin doğru kişiye uygulandığında, yaşam kalitesini olumsuz etkileyen Parkinson hastalığına karşı başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Nöroloji Uzmanı Dr. Atilla Kara, Beyin Pilinin (Derin Beyin Stimülasyonu/DBS), ilaç tedavisinden yeterli fayda görmeyen bazı nörolojik hastalıklarda uygulanan ileri bir tedavi yöntemi olduğunu dile getirdi.

YAŞAM KALİTESİNİ YÜKSELTİYOR

Derin beyin stimülasyonu tedavisinin Parkinson'da yeni uygulanmaya başlandığını ve şu anda çok iyi neticeler veren bir yöntem olduğunu kaydeden Uzm. Dr. Kara, “Tedaviye uygunluk, ameliyat öncesinde yapılan detaylı nörolojik değerlendirmeler ve görüntüleme yöntemleriyle belirlenir. Doğru hastalarda uygulandığında beyin pili; hareket kontrolünün iyileşmesine, günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığın artmasına ve genel yaşam kalitesinin yükselmesine katkı sağlar. Kişi kendi işlerini daha rahat halletmeye başlar ve psikolojik anlamda da olumlu olarak etkilenir” diye konuştu.

MUTLAKA UZMAN HEKİME DANIŞIN
 

Derin beyin stimülasyonu tedavisinin bu konuda deneyimli hekimlerce yapılması gerektiğinin altını çizen Nöroloji Uzmanı Dr. Atilla Kara, şu bilgileri verdi: “Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Pil uygulamaları sadece Parkinson hastalarında değil, farklı nedenlerle titremesi olanlarda da uygulanabilecek olan bir yöntem. İleri dönem Parkinson hastası olanlarda ilaca bağlı komplikasyonlar yani istemsiz hareketler varsa, elleri kullanmakta, yürümede zorluk, freezing dediğimiz donmalar geliştiyse Beyin pili uygulamalarından önemli ölçüde yarar görecektir. Parkinson'un dışı tremoru (titreme) olan kişiler de eğer ellerini kullanmakta güçlük çekiyorlarsa ve bu durum hayat kalitelerini etkiliyorsa, bu yapılan uygulamadan çok yarar görecektir. Bu uygulama sayesinde neredeyse anında netice almaya başlanır. Hatta ameliyathanede uygulanırken pil açıldığı anda bulguların düzeldiği görülmektedir. Tedavi süreci bu konuda deneyimli hekimlerce yapılmalıdır”

BALKAN SAĞLIK HABER AJANSI

Dijital Bağımlılık Beynin

Ödül Sistemini Hedef Alıyor

Dijital teknolojiler günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelirken, ekran başında geçirilen süre her geçen yıl artıyor. Uzmanlar ise kontrolsüz kullanımın bireysel ve toplumsal düzeyde yeni risk alanları oluşturduğuna dikkat çekiyor.

İstanbul Rumeli Üniversitesi Psikoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ömer Faruk Şimşek, dijital bağımlılığın günümüzde en yaygın davranışsal risk alanlarından biri haline geldiğine dikkat çekti. Telefon ve dijital platform kullanımının rastlantısal olmadığını vurgulayan Şimşek, “Dijital sistemler, beynin ödül mekanizmasını sürekli harekete geçirecek biçimde tasarlanıyor” dedi.

“Her bildirim beyinde ödül etkisi oluşturuyor”

Dijital dünyanın sunduğu hız ve erişim kolaylığının hayatı önemli ölçüde kolaylaştırdığını belirten Şimşek, kontrolsüz kullanımın psikolojik sonuçlarına karşı uyarıda bulundu. Sürekli gelen bildirimler, sosyal medya beğenileri ve anlık haz sunan içeriklerin dopamin sistemini aktive ettiğini ifade eden Şimşek, “Her bildirim beyinde küçük bir ödül etkisi oluşturuyor. Bu durum zaman içinde alışkanlığa, ardından da kontrol kaybına dönüşebiliyor” diye konuştu. Bu sürecin bireyde fark edilmeden gelişen tekrar eden kontrol etme davranışına yol açtığını belirten Şimşek, kişinin kısa süreli rahatlama için ekrana yöneldiğini söyledi.

“Yaş gruplarına göre riskler değişiyor”

Dijital bağımlılığın farklı yaş gruplarında farklı biçimlerde ortaya çıktığını dile getiren Şimşek, gençlerde sosyal medya ve çevrim içi oyunların öne çıktığını, yetişkinlerde ise işle bağlantılı ekran kullanımı ve sürekli çevrim içi kalma baskısının belirleyici olduğunu kaydetti. Gençlerde sosyal onay arayışı ve akran ilişkilerinin etkili olduğunu ifade eden Şimşek, yetişkinlerde ise kaçırma korkusu ve iş sürekliliği kaygısının ön plana çıktığını belirtti. Her iki grupta da uzun süreli ekran kullanımının dikkat dağınıklığına, uyku sorunlarına ve yüz yüze ilişkilerde zayıflamaya yol açabileceğini söyledi. Özellikle gece saatlerinde artan ekran maruziyetinin biyolojik ritmi bozduğunu ve zihinsel yorgunluğu artırdığını da sözlerine ekledi.

“Hedef teknolojiden uzaklaşmak değil, dijital denge kurmak”

Sağlıklı dijital kullanımın teknolojiyi tamamen hayat dışına itmek anlamına gelmediğini vurgulayan Şimşek, asıl hedefin “dijital denge” olduğunu ifade etti. Günlük ekran süresinin sınırlandırılması, gereksiz bildirimlerin kapatılması ve teknoloji dışı zaman aralıklarının oluşturulmasının önemli adımlar olduğunu belirten Şimşek, özellikle yemek saatlerinde ve uyumadan önce ekran kullanımının azaltılmasının aile içi iletişimi ve uyku kalitesini olumlu etkilediğini söyledi. Yüz yüze etkileşimlerin artırılması ve fiziksel aktivitelerin günlük yaşama dahil edilmesinin dengeleyici rol oynadığını kaydeden Şimşek, dijital farkındalık eğitimlerinin erken yaşta başlaması gerektiğine işaret etti.

“Asıl risk kontrolsüz kullanım”

Prof. Dr. Şimşek, dijital araçların doğru ve bilinçli kullanıldığında yaşamı kolaylaştırdığını, ancak sınır konulmadığında psikolojik ve sosyal riskler doğurabileceğini belirtti. “Teknolojiyi hayatımızdan çıkarmak gerçekçi değil. Önemli olan, onun bizi yönetmesine izin vermemek. Dijital farkındalık geliştikçe bireyler ekranla kurdukları ilişkiyi daha bilinçli şekilde düzenleyebilir” ifadelerini kullandı.

BALKAN SAĞLIK HABER AANSI

YAZIN ENERJİSİNİ CİLDİNDE AĞIRLIK HİSSETMEDEN YAŞAMAK İSTEYENLERİN TERCİHİ

                          ISDIN FUSION WATER MAGIC

Yaz mevsimi yaklaşırken cilt bakım rutinlerinin en kritik adımı olan güneş koruması, artık sadece bir ihtiyaç değil; aynı zamanda konfor ve estetik beklentilerinin de merkezinde yer alıyor. ISDIN, yüksek korumayı ultra hafif bir deneyimle buluşturarak yazın en iddialı ürünlerinden birine imza atıyor. Yazın enerjisini cildinde ağırlık hissetmeden yaşamak isteyenler için ISDIN Fusion Water Magic SPF50, yüksek koruma ve konforu bir arada sunarak güneş bakımında yeni bir standart belirliyor.

Güneş korumasında yeni nesil deneyim

ISDIN Fusion Water Magic SPF50, SPF50 koruma faktörü ile cildi UVA ve UVB ışınlarına karşı yüksek düzeyde korurken; mavi ışık ve çevresel faktörlere karşı da geniş spektrumlu bir kalkan sunuyor.

Su bazlı ultra hafif formülü sayesinde ciltte hızla emilen, ağırlık hissi bırakmayan ürün sağlıklı ışıltılı bir bitiş sağlıyor. Böylece yazın sıcak ve nemli günlerinde dahi konforlu bir kullanım sunuyor.

Yazın ritmine uyum sağlayan formül

Günlük kullanıma uygun olarak geliştirilen ürün; spor, deniz ve açık hava aktivitelerinde de performansını koruyor. Suya ve tere dayanıklı yapısıyla aktif yaşam tarzına eşlik ederken, nemli cilt üzerine dahi uygulanabilmesi kullanım kolaylığı sağlıyor. Alkol ve yağ içermeyen formülü sayesinde hassas ciltlerde dahi yüksek tolerans sunan ISDIN Fusion Water Magic, gözleri yakmıyor ve ciltte rahatsızlık hissi oluşturmuyor.

Koruma ve bakım etkisi bir arada

ISDIN Fusion Water Magic, sadece güneşten korumakla kalmıyor; aynı zamanda içeriğindeki hyaluronik asit ve antioksidan bileşenlerle cildin nem dengesini destekleyerek daha sağlıklı bir görünüm kazanmasına yardımcı oluyor. İçeriğindeki hyaluronik asit sayesinde ciltte 12 saat boyunca nem seviyesinin korunmasını sağlıyor.

Ürün, ultra hafif yapısı sayesinde makyaj altına da rahatlıkla uygulanabiliyor ve görünmez dokusuyla ciltte beyaz iz bırakmayan doğal bir bitiş sunuyor

BALKAN EKONOMİ HABER AJANSI

Doğanın Spektrumu Kişisel Bakımla Buluştu:

Bir Kadın Girişimcinin Vizyonu ile Doğan ‘Spectra

’ Yeni Bir Dönem Başlatıyor

Klasik ev bakım ve aerosol ürünlerinin sınırlarını aşarak, rotasını tamamen yenilikçi, vegan ve doğadan ilham alan kişisel bakım ürünlerine çeviren Spectra, sektörde ezber bozmaya hazırlanıyor. Markanın Kurucu Ortağı ve Kreatif Direktörü Betül Ünver’in; ürün geliştirmeden ambalaj tasarımına, AR-GE’den pazarlamaya kadar markanın tüm süreçlerine yön veren yaratıcı bakış açısıyla şekillenen marka; bilinçli tüketicilere, özellikle de Z kuşağına hitap eden temiz içerikleri ve sürdürülebilirlik hedefleriyle dikkat çekiyor.

Güzellik ve kişisel bakım sektörü, doğaya dönüşün ve temiz içeriğin yükselişiyle kabuk değiştirirken, Türkiye’den globale uzanan yepyeni bir marka hikayesi yazılıyor. Sabancı Üniversitesi Yönetim Bilimleri mezunu Betül Ünver’in, ihracat odaklı pazar araştırmaları sırasında Avrupa’daki yenilikçi kozmetik anlayışını keşfetmesiyle temelleri atılan Spectra, kişisel bakımda inovasyonu ve doğallığı merkezine alıyor.

Sıradan, katma değeri düşük ürünler yerine; AR-GE mutfağında özenle formüle edilmiş, doğadan ilham alan ve vegan içerikli ürünler geliştirmeyi hedefleyen marka, ismini de ışığın tüm renklerini barındıran "spektrum"dan ve kimyanın büyülü dünyasından alıyor.

"Asıl Vizyonumuzu Avrupa Pazarı Belirledi"

Spectra’nın doğuş hikayesini ve markanın dönüşüm sürecini anlatan Kurucu Ortak ve Kreatif Direktör Betül Ünver, pazarın ihtiyaçlarını nasıl okuduklarını şu sözlerle özetliyor: “İşe ilk başladığım 2020 yılında Avrupa pazarında neredeyse sıfır noktasındaydık. Fuarlar ve B2B platformları aracılığıyla bu pazara açıldığımızda, asıl vizyonumuzu oradaki zengin ürün çeşitliliği ve yüksek kalite standartları belirledi. Türkiye ve yakın coğrafyada ise daha sınırlı inovasyon örnekleriyle karşılaşırken, Avrupa’da kişisel bakımın ne kadar geniş, yaratıcı ve gelişime açık bir alan olduğunu gördüm.

O an, raf değeri sınırlı ürünlerden çıkıp; yenilikçi bakış açısıyla, iyi içerikli ve fark yaratan kişisel bakım ürünlerine yönelmemiz gerektiğine karar verdim. Spectra’nın temel vizyonu; olmayanı sunmak, sürdürülebilir ve tutarlı bir kalite anlayışıyla uzun ömürlü ürünler geliştirmek üzerine kurulu. Markanın inovasyon tutkusu da tam olarak bu farkındalık anıyla başladı.”

AR-GE’nin Mutfağında Bir Kadın Lider: "Sadece Üretmiyoruz, Ezber Bozuyoruz"

Markanın AR-GE süreçlerine bizzat liderlik eden Ünver, Spectra’nın en büyük gücünün güçlü ve sürekli gelişen araştırma-geliştirme altyapısı olduğunu vurguluyor: “Benim için markanın özü, iyi içerik üretmek ve yenilikçi olmaktan geçiyor. Sadece akademik bilgiyle değil, işin mutfağına girerek, formülleri defalarca deneyerek ve geliştirerek ilerliyoruz. AR-GE bizim için sadece bir departman değil; markanın kalbi ve yönünü belirleyen en kritik yapı. Sürekli yeni hammaddeler, farklı formülasyon teknikleri ve global trendleri yakından takip ederek ürünlerimizi geliştiriyoruz.

Bu yaklaşımın en somut örneklerinden biri ise whipped duş köpüğü. Türkiye’de henüz yaygın olmayan bu ürün kategorisi hem formülasyon hem de kullanıcı deneyimi açısından tamamen yeni bir yaklaşım sunuyor. Her ürünümüzde; yenilikçi bakış açısı, yüksek içerik kalitesi ve kullanıcı deneyimini birlikte ele alıyoruz. İçerik tarafında benimsediğimiz vegan yaklaşım ve doğadan aldığımız ilham ise bizi diğer markalardan ayrıştıran en güçlü unsurlar arasında yer alıyor.”

Z Kuşağına ve Geleceğe Yatırım: Sürdürülebilirlik Odakta

Spectra’nın hedef kitlesinde, ne kullandığını sorgulayan ve etiket okumayı bilen bilinçli tüketiciler, özellikle de Z kuşağı yer alıyor. Gençlerin ve geleceğin annelerinin beklentilerine yanıt verecek şeffaflıkta üretim yaptıklarını belirten Ünver, sürdürülebilirlik vizyonunu da şu sözlerle vurguluyor: “Hedef noktamız geleceğin anneleri ve bugünün Z kuşağı. Onlar son derece bilinçli ve temiz içeriğe çok açıklar. Biz beş yeni ürün çıkarıyorsak, bunun en az ikisi ezber bozan, yenilikçi ürünler olmak zorunda. Bu bilinç sadece içerikte değil, ambalajda da geçerli. Gelecek vizyonumuzun en önemli parçalarından biri; plastik şişelerimizde yüzde 30 oranında geri dönüştürülebilir materyal kullanarak doğaya olan borcumuzu ödemek.”

Gençlere ve Kadınlara İlham Veren Bir Yolculuk

Bir kadın girişimci olarak kozmetik sektörünün sadece vitrininde değil, üretim bandından koku tasarımına kadar her aşamasında yer almanın önemine değinen Betül Ünver, gençlere ve girişimci adaylarına şu tavsiyelerde bulunuyor: “Hangi bölümden mezun olduğunuzun bir önemi yok; hayatınızı, zihninizi nasıl şekillendirdiğiniz önemli. Üniversite eğitimi elbette inanılmaz kıymetli ama o bilgiyi alıp işin mutfağında defalarca proje yaparak, o işle bütünleşerek pişmek başarıyı getiriyor. Bir kadın olarak estetiği, renkleri ve kokuları formüllere yansıtmak büyük bir avantaj. Liderlik anlayışımın temelinde ise sadece ürün satmak değil, son tüketicinin o ürünü kullandığında hissettiği gerçek memnuniyet yatıyor. Tüm bu çabamın arkasındaki en büyük kişisel motivasyonum ise, kendi ayakları üzerinde duran, üreten ve sınırları zorlayan bir birey olarak oğluma doğru bir rol model olabilmek.”

Yenilikçi AR-GE çalışmaları, vegan içerikleri ve sürdürülebilir ambalaj hedefleriyle Spectra; sadece Türkiye pazarında değil, global arenada da "iyi içeriğin" ve doğadan ilham alan kozmetiğin yeni temsilcisi olma yolunda emin adımlarla ilerliyor.

BALKAN EKONOMİ HABER AJANSI

UZMAN GIDA MÜHENDİSİ

TUĞBA BAYBURTLUOĞLU’DAN

AİLELERE KRİTİK UYARI

KEÇİBOYNUZU KAKAONUN

TAM ANLAMIYLA

İKAMESİ OLARAK GÖRÜLMEMELİ

Kakao krizi gıda sektörünü keçiboynuzuna

yöneltti,  erken ergenlik riskine dikkat!!!
 

 
Kakao arzındaki daralma gıda sektörünü keçiboynuzuna yöneltirken, Uzman Gıda Mühendisi Tuğba Bayburtluoğlu çocuklarda tüketimin erken ergenlik riski nedeniyle iki haftada bir ile sınırlandırılması gerektiğine dikkat çekti.

Küresel ölçekte yaşanan kakao arz daralması ve artan maliyetler, gıda sektörünü alternatif hammaddelere yöneltirken, son dönemde en çok öne çıkan ürünlerden biri keçiboynuzu oldu. 

Sofra şekeri içermeyen yapısı, doğal tatlılık profili ile kakao benzeri renk ve aromasıyla öne çıkan keçiboynuzu; özellikle çocuklara yönelik atıştırmalıklar, sağlıklı ürünler ve yeni nesil gıda formülasyonlarında hızla yaygınlaşıyor.

Avrupa başta olmak üzere birçok pazarda kakao fiyatlarının yükselmesi ve tedarik zincirindeki kırılmalar, üreticileri alternatif içerik arayışına iterken; keçiboynuzu unu, özü ve pekmezi, “doğal” ve “rafine şekersiz” ürün kategorilerinde öne çıkıyor. Türkiye’de de benzer şekilde özellikle çocuklara yönelik ürünlerde keçiboynuzu kullanımının arttığı gözlemleniyor.

Ancak Uzman Gıda Mühendisi Tuğba Bayburtluoğlu, bu hızlı yönelimin beraberinde önemli bir risk getirdiğine dikkat çekiyor.

‘Keçiboynuzunu iki haftada birden fazla tüketmeyin’

Bayburtluoğlu, konuya ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi:

“Keçiboynuzu, doğru miktarda tüketildiğinde besleyici bir alternatif olabilir ancak özellikle çocuklar söz konusu olduğunda ‘sağlıklı’ olarak konumlanan her ürünün sınırsız tüketilebileceği algısı son derece riskli. Keçiboynuzu; doğal şeker içeriği yüksek, biyolojik olarak aktif bileşenler barındıran bir besin olduğu için düzenli ve sık tüketim yerine kontrollü ve seyrek tüketilmeli. Burada en kritik nokta ürünün sağlıklı olması değil, ne sıklıkla ve ne kadar tüketildiği. Henüz ergenliğe girmemiş çocuklarda keçiboynuzu tüketiminin iki haftada bir olacak şekilde sınırlandırılması daha dengeli bir yaklaşım olacaktır.”

Gıda sektöründe yaşanan bu dönüşümün tüketici alışkanlıklarını da hızla değiştirdiğini belirten Bayburtluoğlu, özellikle çocuk beslenmesinde tek bir ürüne odaklanan yaklaşımın riskli olduğunun altını çizdi.

“Beslenmede çeşitlilik esastır. Tek bir ‘sağlıklı’ ürünü öne çıkarıp sık tüketmek yerine, dengeli ve çeşitli bir beslenme düzeni oluşturmak gerekir. Aksi halde fayda beklenen bir ürün, uzun vadede istenmeyen etkiler yaratabilir.”

Kakao krizinin etkisiyle alternatif içeriklerin daha fazla gündeme geleceğine dikkat çeken Bayburtluoğlu, ebeveynleri bilinçli seçim yapmaya ve etiket okuma alışkanlığı kazanmaya davet etti.

Bayburtluoğlu, son bilimsel çalışmaların; propolis, adaçayı ve bıldırcın yumurtası gibi bazı gıdaların da erken ergenlik riskini artırabileceğine işaret ettiğini belirtiyor. Sağlıklı olarak algılanan ürünlerin dahi ölçüsüz tüketildiğinde risk oluşturabileceğini hatırlatan Bayburtluoğlu, özellikle çocuk beslenmesinde denge, porsiyon ve tüketim sıklığının kritik önem taşıdığını vurguluyor.

BALKAN SAĞLIK HABER AJANSI

SOSYAL MEDYADA

“KENDİ KENDİNE

PSİKİYATRİK TANI KOYMA”

TRENDİ BÜYÜYOR!

Sosyal medyada izlenen kısa videolar ve içerikler, birçok kişinin kendisine ya da çevresindekilere “DEHB”, “Bipolar”, “Borderline” gibi psikiyatrik tanılar koymasına yol açabiliyor. Ancak uzmanlara göre ruh sağlığı tanıları birkaç belirtiye bakılarak ya da internet testleriyle konulamaz. Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Pelin Taş, ruh sağlığı farkındalığının önemli olduğunu ancak her duygunun bir hastalık olarak etiketlenmesinin ciddi sorunlara yol açabileceğini vurguluyor.

Son yıllarda sosyal medyada ruh sağlığı içeriklerinin hızla artması, birçok kişinin kendisini psikiyatrik bir tanı ile tanımlamasına yol açıyor. Özellikle “DEHB”, “Bipolar”, “Borderline” ve “Anksiyete bozukluğu” gibi kavramlar günlük dilde oldukça sık kullanılmaya başladı. Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Pelin Taş, ruh sağlığı konusunda farkındalığın artmasının önemli olduğunu ancak tanı sürecinin sanıldığı kadar basit olmadığını belirtiyor. Dr. Taş, “Ruh sağlığı tanıları bir hisle ya da kısa bir video izleyerek konulmaz. Tanılar psikiyatristler tarafından uluslararası tanı sistemlerine göre değerlendirilir. Tanı koyarken yalnızca belirtilerin varlığı değil; süresi, şiddeti ve kişinin günlük yaşamını ne kadar etkilediği de dikkate alınır” diyor.

Dikkat Dağınıklığı Her Zaman “DEHB” Anlamına Gelmez!

Son dönemde en sık dile getirilen sorulardan biri de “Acaba DEHB miyim?” sorusu. Günlük hayatta dikkat dağınıklığı, unutkanlık veya sıkılma hissi yaşayan birçok kişi bu belirtileri Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ile ilişkilendiriyor.

Dr. Pelin Taş’a göre bu durum her zaman doğru bir değerlendirme değil. Dr. Taş, modern yaşamın yoğun dijital uyaranlarının birçok insanda dikkat dağınıklığı yaratabildiğini belirterek şu uyarıyı yapıyor: “DEHB yalnızca hareketli olmak ya da zaman zaman unutkanlık yaşamak değildir. Günümüzde sürekli ekranlara maruz kalmak dikkat süresini kısaltabiliyor. Modern yaşamın getirdiği dikkat dağınıklığı ile klinik DEHB’yi birbirinden ayırmak gerekir.”

Her Kaygı Anksiyete Bozukluğu Değildir!

Kaygı, insanın doğal alarm sistemi olarak kabul ediliyor. Sınav öncesi heyecanlanmak ya da önemli bir toplantı öncesinde gerilmek aslında sağlıklı bir tepki. Ancak anksiyete bozukluğu, bundan çok daha farklı bir tabloya işaret ediyor. Psikiyatri Uzmanı Dr. Pelin Taş, “Anksiyete bozukluğunda kaygı aşırı, kontrol edilmesi güç ve uzun sürelidir. Çarpıntı, nefes darlığı, mide bulantısı ve kas gerginliği gibi fiziksel belirtiler eşlik edebilir. Bu noktada kişi günlük işlevlerini sürdürmekte zorlanır” diyerek önemli bir ayrımın altını çiziyor.

Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Pelin Taş; sosyal medyada en sık karıştırılan kavramlardan birinin de depresyon olduğuna dikkat çekiyor. Üzüntü, moral bozukluğu veya hayal kırıklığı gibi duyguların yaşamın doğal parçaları olduğunu belirten Dr. Pelin Taş, klinik depresyonun daha farklı bir tablo olduğunu söylüyor. Majör depresyon tanısı için en az iki hafta süren çökkünlük hali, ilgi kaybı, enerji azalması, uyku ve iştah değişiklikleri gibi belirtilerin bir arada bulunması gerekir. Depresyon yalnızca ‘canım sıkkın’ demek değildir; kişinin yaşam enerjisinin ve işlevselliğinin ciddi şekilde azalmasıdır.”

Duyguların Değişmesi BİPOLAR BOZUKLUK Anlamına Gelmez

Duygusal dalgalanmalar yaşayan birçok kişi kendisinde bipolar bozukluk olabileceğini düşünüyor. Oysa bipolar bozukluk belirli klinik dönemlerle karakterize bir hastalık.Dr. Taş, bipolar bozuklukta depresyon dönemlerinin yanı sıra mani veya hipomani dönemlerinin görüldüğünü belirterek:“Mani dönemlerinde günler hatta haftalar süren az uyku ihtiyacı, aşırı enerji, taşkınlık, hızlı konuşma, düşüncelerin hızlanması, kontrolsüz para harcama gibi belirtiler ortaya çıkar. Tek başına duygusal iniş çıkışlar yaşamak bipolar bozukluk anlamına gelmez.” diyor.

Borderline ve Kişilik Bozuklukları Sıklıkla Yanlış Anlaşılıyor

Sosyal medyada en çok kullanılan etiketlerden biri de borderline kişilik bozukluğu. Psikiyatri Uzmanı Dr. Pelin Taş, bu bozukluğun yoğun terk edilme korkusu, kimlik karmaşası, ilişkilerde aşırı iniş çıkışlar ve dürtüsel davranışlarla karakterize olduğunu belirtiyor. Ancak ilişkilerde yoğun duygular yaşamanın ya da hassas bir yapıya sahip olmanın tek başına borderline anlamına gelmediğini vurgulayan Dr. Taş, tanı için bu örüntünün erken erişkinlikten itibaren devam etmesi ve kişinin yaşamının birçok alanında ciddi sorunlara yol açması gerektiğini ifade ediyor. Benzer şekilde içe dönüklük ile şizoid kişilik bozukluğu da sıklıkla karıştırılabiliyor. Yalnız kalmayı sevmek bir kişilik özelliği olarak kabul edilirken, şizoid kişilik bozukluğunda sosyal ilişkilerden belirgin kopukluk ve duygusal ifadenin sınırlılığı görülüyor.

Online testler ile tanı konulamaz

İnternet üzerindeki psikolojik testlerin tanı koydurmadığını vurgulayan Dr. Taş, bu testlerin yalnızca tarama amacı taşıdığını belirtiyor.“Psikolojik testler değerlendirme sürecinde yardımcı araçlardır ancak tek başına tanı koydurmaz. Tanı mutlaka klinik görüşme ve uzman değerlendirmesi ile konur.”

Ne Zaman Uzmana Başvurmak Gerekir?

Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Pelin Taş, şu durumlarda mutlaka bir uzmana başvurulması gerektiğini söylüyor:

•  
•  
• Belirtiler haftalarca sürüyorsa
• Günlük işlevsellik belirgin şekilde bozuluyorsa
• Uyku ve iştah ciddi biçimde etkilenmişse
• Umutsuzluk veya kendine zarar verme düşünceleri ortaya çıkıyorsa

“Erken başvuru, tedavi sürecinin daha sağlıklı ve kısa ilerlemesini sağlar” diyen Taş, ruh sağlığı konusunda dengeli bir yaklaşımın önemine dikkat çekiyor.

Farkındalık İyileştirir, Abartı Gereksiz Kaygı Yaratır

Toplumda psikiyatrik tanıların arttığı algısının büyük ölçüde farkındalık ve görünürlükle ilgili olduğunu belirten Dr. Pelin Taş, sözlerini şöyle tamamlıyor: “İnsanlar artık ruh sağlığı hakkında daha fazla konuşuyor ve yardım arıyor. Bu çok olumlu bir gelişme. Ancak her insani duyguyu hastalık olarak etiketlemek doğru değil. Ruh sağlığında ince bir çizgi vardır: farkındalık iyileştirir, abartı ise gereksiz kaygı yaratır.”

BALKAN SAĞLIK HABER AJANSI

Amgen Türkiye’den Dünya Böbrek Günü’nde İlham Veren Yaklaşım: “Yaşam Bir Bütündür”

Biyoteknoloji şirketi Amgen Türkiye, Dünya Böbrek Günü kapsamında, “Yaşam Bir Bütündür” yaklaşımından ilham alarak böbrek sağlığının toplum sağlığı açısından önemine dikkat çeken bir kurumsal farkındalık projesi gerçekleştirdi. Çalışanların katılımıyla düzenlenen kolektif mozaik etkinliğiyle güçlü bir görsel mesaj oluşturularak böbrek sağlığı ile çevre sağlığı arasındaki ilişki vurgulandı. Bu kapsamda şirket, çalışan katılımını ve sürdürülebilirlik odağını bir araya getiren bütüncül bir çalışma hayata geçirdi.

Dünya Böbrek Günü’nde, “Yaşam Bir Bütündür” yaklaşımıyla, kronik böbrek hastalığına dikkat çekerken böbrek sağlığı ile yaşam arasındaki ayrılmaz bağa vurgu yaptı. Proje kapsamında, çalışanların katılımıyla gerçekleştirilen kolektif mozaik etkinliğiyle böbrek sağlığına dikkat çeken güçlü bir görsel mesaj oluşturularak böbrek sağlığı ile yaşam arasındaki ilişkiye vurgu yapıldı. Böylece Amgen Türkiye, hem iç paydaşlarını sürece dahil eden hem de sürdürülebilirliği odağına alan iki boyutlu bir farkındalık çalışmasını hayata geçirdi.

Sağlık, insan ve çevre için ortak sorumluluk

Amgen Türkiye Genel Müdürü Oğuz Akandil, “Amgen olarak bilimin gücüyle hastaların yaşam kalitesini artırmayı temel sorumluluğumuz olarak görüyoruz, karşılanmamış ihtiyaçlara çözümler sunarken, toplumda farkındalık yaratacak projeler geliştirmeyi ise kurumsal sorumluluğumuz olarak kabul ediyoruz. Bu doğrultuda Dünya Böbrek Günü’nde “Yaşam Bir Bütündür” yaklaşımıyla, insan sağlığı ile yaşam arasındaki ilişkiye dikkat çeken bir farkındalık projesi hayata geçirdik. Sağlık ekosistemine değer katmaya devam edeceğiz.” diye konuştu.

“Böbrek sağlığını yaşamı da kapsayan bütüncül bir yaklaşımla ele alıyoruz.”

Kronik böbrek hastalığı, dünya genelinde her 10 kişiden 1’ini etkiliyor. Amgen Türkiye Kıdemli Medikal Direktörü Dr. Mutlu Yeşilboğaz, böbrek sağlığının; su kalitesi, hava kirliliği, beslenme alışkanlıkları ve yaşam koşulları gibi pek çok çevresel unsurdan doğrudan etkilendiğini vurguladı. Dr. Mutlu Yeşilboğaz “Amgen olarak bütüncül sağlık perspektifini çevre sağlığını da içine alan daha geniş bir bakış açısıyla ele alıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Amgen Türkiye Ticari Direktörü Uğraş Güngör, sağlık alanında sürdürülebilir bir gelecek inşa etmenin, yenilikçi tedaviler geliştirmenin yanında, çevresel koşulları da gözeten bütüncül bir yaklaşımı benimsemekle mümkün olduğunu dile getirdi. Uğraş Güngör, “Amgen olarak bilinçli farkındalık adımlarının, uzun vadede hem toplum sağlığına hem de kurumsal sorumluluk anlayışımıza değer kattığına inanıyoruz” diye konuştu.

“Yaşam Bir Bütündür” Mozaik Panosu

Amgen Türkiye, Dünya Böbrek Günü kapsamında kurguladığı “Yaşam Bir Bütündür” yaklaşımı ile farkındalığın kurum içinde başlaması ve kolektif sahiplenmenin güçlendirilmesi amacıyla bir mozaik pano çalışması gerçekleştirdi. Ofis alanında kalıcı olarak sergilenen Mozaik Panosu, kolektif emek ve kalıcılığı, böbrek sağlığı ile çevre arasındaki ilişkiyi, kurum içinde kalıcı bir farkındalığı temsil ediyor.

Amgen Türkiye değer odaklı iletişim yaklaşımlarıyla hem kurum içinde hem de kamuoyunda böbrek sağlığına yönelik duyarlılığı artırmayı hedefledi. Sağlık alanında yarattıkları etkiyi toplumsal ve çevresel katkılarla güçlendiren Amgen, hastalara hizmet etme misyonu doğrultusunda yenilikçi çalışmalarına devam ediyor.

Amgen Hakkında
Biyoteknoloji alanında dünyanın önde gelen kuruluşlarından biri olan Amgen, biyolojinin gücünü kullanarak ciddi hastalıklara yönelik yenilikçi ilaçlar keşfedilmesi, geliştirilmesi, üretimi ve hastalara sunulması için çalışmaktadır. Merkezi Thousand Oaks, Kaliforniya olan Amgen, dünya çapında 100’den fazla ülkede 25 binin üzerinde çalışanı ile hastaların karşılanmamış ihtiyaçlarına, sağlık durumlarının iyileştirilmesine ve yaşam kalitesinin yükseltilmesine yönelik tedaviler geliştirmeye odaklanmaktadır. Amgen, stratejik önem taşıyan bölge ülkelerinde büyümeyi hedeflemiş ve Türkiye’yi de faaliyet göstereceği ülkelerden biri olarak belirlemiştir. Türkiye'de Amgen, 2005 yılında bir distribütör aracılığı ile ürünlerinin dağıtımına başlamış ve 2010 yılında merkez ofisini açmıştır.

Grip virüsünün bulaşma hızına dikkat: Özellikle risk grubundakiler erken dönemde sağlık profesyonellerine başvurmalı

Atabay Medikal Direktörü Uzman Dr. Murat Yaycı, içinde bulunduğumuz sezonda dolaşan grip virüsünün mutasyona uğramış yeni bir virüs olduğunu ve bahar aylarında da bulaşıcılığını devam ettirdiğini söyledi. Dr. Murat Yaycı, “ Özellikle risk grubundaki bireylerin grip belirtilerini ciddiye alması ve erken dönemde antiviral tedavi için sağlık profesyonellerine başvurması büyük önem taşıyor” dedi.

Her yıl dünya genelinde yaklaşık 3–5 milyon kişiyi etkileyen grip, yılda 250 ila 500 bin kişinin hayatını kaybetmesine neden olabiliyor. Çoğunlukla damlacık yoluyla bulaşan hastalıkta, öksürme ve hapşırma sırasında havaya yayılan virüslü damlacıklar, kısa sürede çevredeki kişilere bulaşabiliyor. Atabay Medikal Direktörü Uzman Dr. Murat Yaycı, “Bu sezon dolaşan grip virüsü mutasyona uğramış yeni bir virüs. Bu nedenle belirtilerin daha şiddetli seyretmesinin yanı sıra bulaş hızı da artabiliyor. Özellikle Ocak ayından itibaren Türkiye’de yaygın bir şekilde görülmeye başlayan influenza virüsü bahar aylarında da görülmeye devam edecektir” dedi.

Grip virüsünün bulaşma hızına dikkat çeken Dr. Murat Yaycı, “Öksürme ve hapşırma sırasında virüs içeren çok sayıda damlacık etrafa yayılır. Bu damlacıklarla temas eden kişilere hastalık kolayca bulaşabilir. Bu nedenle grip belirtileri ortaya çıktığında hastaların hekim kontrolünde erken antiviral tedaviye başlaması büyük önem taşıyor. Özellikle risk grubundaki bireyler grip belirtilerini hafife almamalı” diye konuştu.

Riskli gruplarda koruyucu önlemler tedavi kadar önemli

Uzman Dr. Murat Yaycı, grip hastalığının daha ağır seyredebildiği risk gruplarını; yeni doğanlar ve 5 yaşından küçük çocuklar, 65 yaş ve üzerindeki bireyler, gebe kadınlar, astım, kalp hastalığı veya akciğer hastalığı gibi kronik hastalığı bulunan kişiler, aşırı obez bireyler, bağışıklık sistemi zayıf olanlar, bakım evlerinde yaşayan bireyler olarak sıraladı. Murat Yaycı, “Bu gruplarda grip hastalığı zatürre gibi ciddi komplikasyonlara neden olabiliyor. Risk grubundaki kişiler için koruyucu önlemler en az tedavi kadar önemli. Eğer bu gruplardan biri grip hastasıyla yakın temas etmişse, yaklaşık 10 gün boyunca koruyucu antiviral tedavi önerilebilir. Grip belirtileri görüldüğünde ise zaman kaybetmeden bir sağlık profesyoneline başvurmak, ciddi sonuçların önlenmesinde önemli rol oynuyor” ifadelerini kullandı.

Endokrin Cerrahisinde Robot Teknolojisi Yaygınlaşıyor

Özel Sağlık Hastanesi Endokrin Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Özer Makay, endokrin cerrahisinde yaşanan teknolojik gelişmeler ışığında gelişen robotik cerrahiyle birlikte operasyon başarısının da arttığını söyledi.

Günümüzde tıp alanının geldiği en son nokta olarak kabul edilen robotik cerrahinin kullanım alanının yaygınlaştığını dile getiren Makay, “Tamamen cerrahın kontrolüyle kumanda edilen robotik kollar ve görüntüleme sistemi tedavide büyük avantaj sağlıyor” dedi.

Teknolojik gelişmenin bir inovasyon süreci olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özer Makay,

“Tarihsel açıdan endüstrinin gelişimi gibi cerrahinin de bir devinimi bulunuyor. Eskiden insanlarda büyük kesili ve çok dikişli operasyonlar daha önemliymiş gibi bir algı vardı. Artık cerrahlar gelişen teknolojiyle birlikte birinci dönemde yaptıkları bu ameliyatları artık daha küçük kesilerle yapabilir miyiz diyerek kapalı ameliyatlar geliştirdi. Bu süreçle birlikte önemli deneyimler elde edildi. Endokrin cerrahisi de bu gelişmelerden nasibini aldı. Tiroid, paratiroid ve böbrek üstü bezlerine ait hastalıklarda daha başarılı tedaviler uygulanmaya başlandı. Bu sürecin akabinde robotik cerrahi teknolojisi geldi. Buna artık tıp alanında kullanılan son nokta diyebiliriz” diye konuştu.

SON NESİL TEKNOLOJİ KULLANILIYOR

Şu anda tıpkı oyun konsollarındaki nesiller gibi, gelişen robotik cerrahi neslinin sonuncusunu kullandıklarını kaydeden Makay, sözlerine şöyle devam etti: “Robotik cerrahide ameliyatı yapan aslında robot değildir. Ameliyatı yapan cerrahtır ve robotik teknolojiyi kullanır. Bu 4 ana üniteden oluşan bir sistemdir. Bu sistemin kalbi cerrah konsoludur; sistemin beyni ise ortaklaşa hem cerrah hem de robotik cerrahi kollarıdır. Otomasyon sistemiyle kontrol edilen bu teknolojide yapay zeka bulunmuyor; bütün kontrolü cerrah gerçekleştiriyor”

AVANTAJ SAĞLIYOR

Robotik cerrahinin hem hekime hem de hastalara bir çok avantaj sağladığını vurgulayan Prof. Dr. Özer Makay, “Endokrin cerrahisi tiroid, paratiroid ve böbrek üstü bezlerin hastalıkları ve ameliyatlarına konsantre olan bir cerrahi türdür. Her bezin kendine göre bir görevi veya hastalıkları bulunuyor. Bu hastalıkların türüne göre cerrahi bir takım seçenekler bulunuyor. Geleneksel kapalı ameliyatlar şu an için 2 boyutlu olarak yapılıyor. Robotik cerrahi hekimlere, 3 boyutlu görüntüyle ameliyat yapma olanağı sağlıyor. Esnek ve kıvrak kollarla daha dar, derin ve titizlikle ameliyat gerektiren müdahaleleri yapabiliyoruz. Robotik cerrahi, kapalı cerrahinin sağladığı bütün avantajları da beraberinde getiriyor. Hastanın vücudunda daha az travmaya neden olduğu için hem kan kaybını en aza indiriyor; hem de iyileşme süresini kısaltıyor” ifadesini kullandı.

İZSİZ TİROİD AMELİYATI TERCİH EDİLİYOR

Tiroid bezinin vücudun bütün sistemleri ve organların gelişimi üzerinde etkili olduğunu anlatan Makay, şu bilgileri verdi: “Tiroid boğazın ön tarafında yer alır; kalkan bezi olarak da adlandırılır. Tiroid bezi hızlı veya az çalışıyor olabilir. Hızlı çalıştığı durumlarda, hastada ellerde titreme, sıcak basması, kilo kaybı, ishal, sinirlilik gibi durumlar ortaya çıkabilir. Az çalıştığı durumlarda ise halsizlik bitkinlik saç dökülmesi, cilt parlaklığının azalması, kabızlık ve unutkanlık gibi durumlar ortaya çıkabilir. Açık tiroid ameliyatı, bugüne kadar boynun ön tarafında gözle görülür yerden kesi ile yapılıyordu. Artık iz bırakmamak için, ameliyatı alt dudaktan girerek, endoskopik cihaz kullanılarak oluşturulan 3 tünel aracılığıyla yapıyoruz. Tiroid hastalıkları % 70 - 80 oranında kadınlarda görülüyor. Kadın hastalar, iz oluşmadığı için kozmetik nedenlerle izsiz tiroid ameliyatını daha çok tercih ediyor. Her tiroid bezindeki problem bu ameliyata uygun olmayabiliyor. Bu konuda mutlaka uzman hekim görüşüne başvurmakta fayda var”

Master Certified Coach (MCC) Dr. Elgiz Henden, okul koridorlarından iş dünyasına uzanan görünmez psikolojik şiddete dikkat çekti. Zorbalık, mobbing ve mikroagresyonun farklı göründüğünü ancak aynı psikolojik hasarı doğurduğunu belirten Henden, “Sessiz kalan sözler, insanların aidiyet duygusunu ve kariyerini derinden etkileyebiliyor” dedi.

İş hayatında psikolojik güvenlik giderek daha kritik hale geldi. Master Certified Coach (MCC) Dr. Elgiz Henden’e göre zorbalık, mobbing ve mikroagresyon farklı şekillerde ortaya çıksa da ortak noktaları çalışanlarda aidiyet kaybı ve tükenmişlik yaratmaları.

Küçük sözler, büyük psikolojik etkiler yaratıyor

Günlük hayatın sıradan görünen bazı sözleri, bireylerin hayatında derin izler bırakabiliyor. Okullarda yaşanan zorbalık, iş hayatındaki mobbing ve son yıllarda giderek daha fazla konuşulan mikroagresyonlar; farklı ortamlarda ortaya çıksa da aynı psikolojik yaralara neden olabiliyor.

Master Certified Coach (MCC) Dr. Elgiz Henden, bu üç davranış biçiminin çoğu zaman birbirine karıştırıldığını ancak aslında farklı dinamiklere sahip olduğunu belirterek, “Zorbalık, mobbing ve mikroagresyon farklı bağlamlarda ortaya çıkan davranışlar olsa da ortak noktaları güç dengesizliği ve psikolojik zarar üretmeleridir. İnsanlar çoğu zaman büyük travmaların büyük olaylarla oluştuğunu düşünür. Oysa birçok psikolojik yara, küçük görünen ama tekrar eden sözlerden doğar.” dedi.

RAMAZAN’DA TOK TUTAN SOFRALAR İÇİN

UZMANINDAN ÖNERİLER

Uzm. Gıda Mühendisi Tuğba Bayburtluoğlu: “Sahurda sucuk pastırmadan, iftarda ağır tatlılardan uzak durun”

Ramazan ayında uzun süreli açlık ve susuzluk nedeniyle beslenme düzeninin doğru planlanması büyük önem taşıyor. Uzm. Gıda Mühendisi Tuğba Bayburtluoğlu, sahur ve iftar sofralarında yapılacak küçük ama doğru seçimlerin gün boyu enerji seviyesini korumaya ve sindirim sorunlarını önlemeye yardımcı olacağını belirtiyor. Bayburtluoğlu, özellikle sahur ve iftarda aşırı baharatlı, kızartılmış ve ağır yiyeceklerden uzak durulması gerektiğini vurgularken, “Ramazan’da doğru beslenmenin temelinde bağırsak sağlığını destekleyen, tok tutan ve sindirimi kolay gıdalar yer almalı” diyor.

Ramazan sofralarında en sık yapılan hatalardan birinin aşırı baharatlı ve yağlı yemekler olduğunu söyleyen Uzm. Gıda Mühendisi Tuğba Bayburtluoğlu, şu uyarıda bulunuyor: “Çok baharatlı ve yağlı yiyecekler mideyi yorabilir, susuzluk hissini artırabilir ve gün içinde rahatsızlığa neden olabilir. Bu nedenle sahur ve iftar sofralarında özellikle aşırı baharatlı yemeklerden ve kızartmalardan kaçınmak gerekir.”

Ayrıca unun kavrularak hazırlandığı aşırı unlu çorbaların da sindirim açısından zorlayıcı olabileceğini belirten Bayburtluoğlu, çorbaların daha hafif hazırlanmasının önemine dikkat çekiyor.

Uzun süre tokluk hissi sağlayan besinlerin sahurda mutlaka yer alması gerektiğini belirten Bayburtluoğlu, şu önerilerde bulunuyor: “Tam tahıllı ürünler, muz, haşlanmış yumurta ve yoğurt gibi protein ve lif açısından zengin besinler sahurda uzun süre tok kalmaya yardımcı olur. Ayrıca tam tahıllar lif içerikleri sayesinde sindirim sistemini destekler ve olası kabızlık sorunlarının önüne geçer.” Bayburtluoğlu, sahurda özellikle tam buğday ekmeği veya tam buğday unundan yapılmış ürünlerin tercih edilmesini öneriyor.

Yoğurt ve kefir bağırsak sağlığını destekliyor

Bağırsak sağlığının Ramazan ayında daha da önem kazandığını belirten Bayburtluoğlu, probiyotik gıdaların sofralarda mutlaka yer alması gerektiğini şu sözlerle ifade ediyor: “Özel probiyotik mayası ile yapılmış yoğurt ve geleneksel kefir gibi probiyotik gıdalar bağırsak florasını destekler. Bunun yanı sıra yer elması gibi prebiyotik oranı yüksek sebzeler de bağırsakta faydalı bakterilerin çoğalmasına yardımcı olur. Probiyotikli yoğurtlarında gramında 1 milyon probiyotik bakteri olması için özel maya ile mayalanması gerekmektedir”

İftar sofralarında sebze ve salata öne çıkmalı

İftar sofralarında ağır yemekler yerine dengeli bir menü oluşturmanın önemine dikkat çeken Bayburtluoğlu, şu önerileri paylaşıyor:

“İftarı yer elması çorbası gibi hafif bir çorba ile açmak, ardından etli bakliyat yemekleri, sebzeli siyez bulguru pilavı ve bol mevsim sebzeleri ile hazırlanan bir salata içeren bir menü tercih etmek dengeli bir seçim olur. Ayrıca yoğurt bazlı mezeler de iyi bir alternatiftir.” Bayburtluoğlu, özellikle sebze tüketiminin artırılmasını önererek şu örneği veriyor: “Örneğin brokoliden yapılan bir kış cacığı hem besleyici hem de farklı bir alternatif olabilir. Cacık her zaman salatalıkla yapılmak zorunda değil, henüz salatalık turfanda ve daha fazla pestisit yüküne sahip olabiliyor turfanda ürünler.”

Sahurda sucuk ve pastırmadan uzak durun

Sahurda ağır ve tuzlu yiyeceklerin gün içinde susuzluk hissini artırabileceğini belirten Bayburtluoğlu, özellikle işlenmiş et ürünleri konusunda uyarıyor: “Sucuk ve pastırma gibi tuz oranı yüksek gıdalar sahur için uygun değildir. Ayrıca yumurta sahurda çok iyi bir besindir ancak kızartmak yerine haşlanmış olarak tüketilmesi daha sağlıklı bir tercih olacaktır.”

Şerbetli tatlılar yerine hafif sütlü tatlılar tercih edilmeli

İftar sonrası tatlı tüketimi konusunda da ölçülü olunması gerektiğini söyleyen Bayburtluoğlu, şunları söylüyor: “Baklava gibi ağır şerbetli tatlıların her gün tüketilmesi doğru değildir. Bunun yerine güllaç gibi daha hafif ve sütlü tatlılar tercih edilebilir. Güllaç tariflerinde rafine şeker yerine elma özü gibi doğal tatlandırıcılar kullanılabilir.”

Ramazan sofralarında denge önemli

Uzm. Gıda Mühendisi Tuğba Bayburtluoğlu’na göre Ramazan’da da sağlıklı beslenmenin temelinde her zaman olduğu gibi denge, çeşitlilik ve ölçülülük yer alıyor.

“Ramazan sofraları zengin olabilir ancak önemli olan vücudu yormayan, sindirimi kolay ve besleyici seçimler yapmaktır. Liften zengin sebzeler, tam tahıllar, protein kaynakları ve probiyotik gıdalar dengeli bir Ramazan beslenmesi için en doğru seçeneklerdir.”

İlgisizlikten ve cinsel soğukluktan şikayet eden kadınların, partnerlerini hiç dokunmadan uyarmanın rolü; pratnerlerinin hoşlandığı aksesuarı keşfetmelerinden geçiyor...

Sağlıklı cinsellik, birlikteliklerin  en temel ve en hassas uyum ve sürdürülebilirlik notkalarından biri...

Uzmanlara göre; normal bir cinsellikte, kendilerine karşı ilgisizlikten ve cinsel aktif olunmamasınan şikaeyt eden kadınların, bu drumu tamamen tersine çevirmelerinin yolu; partnerlerinin hoşlandığı bedensel aksesuarları keşfetmelerinen geçiyor...

Bu da, özellikle iç giyimde, farklıkıları algılamaktan geçiyor...

Normal koşullarda file çorap ya da siyah ince çorap; birçok erkeğin asla kayıtsız kalamayacağı aksesuarlardan...

Ancak partnerin zevkine ve hoşnutulğuna göre, bu krem rengi bir sütyen ve kilot ya da kırmızı tonların hakim olduğu yine bir sütyen ve kilottan da geçebilir...

Uzmanlar, farklı renkteki kilot ve sütyen konusunda, etkinin ters tepebileceğine işaret  ederken; dudakta şuh bir kırmızı ruj ve ayak parmaklarında yine kırmızı bi ojenin de kayıtsız kalınamayacak ojmelerden olduğu ortak görüşünde birleşiyor...

SAĞLIKENT DERGİSİ

Geçmeyen baş ağrılarının nedeni bazen sanıldığı gibi nörolojik değil, diş sıkma olabiliyor. Özellikle sınav stresi yaşayan öğrenciler ve yüksek stresli işlerde çalışan kişilerde fark edilmeyen bu alışkanlık kronik baş ağrılarına yol açabiliyor!
 

Sınav stresi ve yüksek stresli meslekler diş sıkmayı tetikliyor

Yapılan araştırmalar, kronik baş ağrısı yaşayan bazı kişilerde altta yatan nedenin diş sıkma ve çene kası problemleri olabileceğini gösteriyor. Diş Eti Hastalıkları ve Cerrahisi Uzmanı Dr. Dt. Çağdaş Çağlar Laçin’e göre toplumda her 5 kişiden birinde diş sıkma alışkanlığı görülebiliyor ve bu durum çoğu zaman fark edilmeden ilerleyebiliyor. Özellikle sınav stresi yaşayan öğrenciler ile yüksek stresli işlerde çalışan kişilerde bu risk daha belirgin hale geliyor.

Laçin, kronik baş ağrılarının her zaman nörolojik veya sinüs kaynaklı olmayabileceğine dikkat çekerek, yapılan tetkiklerin normal çıkmasına rağmen devam eden ağrılarda çene ve diş kaynaklı sorunların değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Baş ağrısının bazı kişilerde yaşam kalitesini ciddi şekilde düşüren kronik bir soruna dönüşebildiğini belirten Laçin şu değerlendirmede bulundu:

“Stres, uykusuzluk, göz yorgunluğu ve sinüs problemleri en bilinen nedenler arasında yer alıyor. Ancak tüm muayene ve tetkiklere rağmen açıklanamayan baş ağrılarında diş sıkma ve çene kası problemleri göz ardı edilmemeli. Özellikle yüksek stresli işlerde çalışan kişilerde ve sınav dönemindeki öğrencilerde bruksizm oldukça yaygın görülüyor. Son yıllarda stres düzeyinin artmasıyla bu şikayetlerde belirgin bir artış gözlemliyoruz.”

Uyurken diş sıkmak baş ağrısının en sık görülen nedenlerinden biri

Diş sıkma ve gıcırdatmanın çoğu zaman kişinin farkında olmadan, özellikle uyku sırasında gerçekleştiğini aktaran Laçin, bu durumun zamanla kas hafızasına yerleşerek gündüz saatlerinde de devam edebildiğini ifade etti.

“Dişler normalde yalnızca yemek yerken kuvvetli şekilde temas eder. Gün içinde üst ve alt dişler arasında istirahat pozisyonu dediğimiz bir boşluk bulunması gerekir. Sürekli temas kaslarda aşırı yüklenmeye yol açar. Bu da şakak, ense kökü, elmacık kemiği ve alın bölgesinde kronik baş ağrılarına neden olabilir.”

Dr. Laçin, ayrıca sabah yorgun uyanma, çene ekleminden ses gelmesi, diş hassasiyeti, kulak ağrısı ve diş eti birleşim bölgelerinde sızlama gibi şikâyetlerin de diş sıkmaya eşlik edebileceğini belirtti.

Diş sıkmanın nedenleri ve belirtileri de dikkate alınmalı

Diş sıkma probleminin tek bir nedene bağlı gelişmediğini ifade eden Laçin, stres, kaygı, yoğun yaşam temposu ve uyku düzensizliklerinin en sık görülen nedenler arasında yer aldığını söyledi. Bazı kişilerde horlama veya uyku apnesi gibi uyku bozukluklarının da diş sıkmayı tetikleyebildiğini belirten Laçin, hafif düzeyde bruksizmin her zaman tedavi gerektirmeyebileceğini ancak sık ve şiddetli görüldüğünde önemli sağlık sorunlarına yol açabileceğini vurguladı.

Dr. Laçin, diş sıkmanın çoğu zaman kişinin farkında olmadan geliştiğini belirterek şu bilgileri paylaştı:

“Uyku sırasında diş gıcırdatma veya sıkma sesleri, aşınmış ya da çatlamış dişler, diş hassasiyetinde artış, çene ve yüz bölgesinde ağrı, çene ekleminde zorlanma ya da kulakta herhangi bir problem olmamasına rağmen hissedilen ağrı bruksizmin önemli belirtileri arasında yer alıyor. Bu belirtileri yaşayan kişilerin diş hekimi muayenesini geciktirmemesi gerekir.”

Diş sıkma tedavisiyle baş ağrıları kontrol altına alınabiliyor

Tedavi sürecinin genellikle zor olmadığını belirten Laçin, doğru tanı sonrası kişiye özel hazırlanan okeson splinti uygulamasıyla çene kaslarının üzerindeki yükün azaltılabildiğini söyledi. Stres yönetimi, fizyoterapi uygulamaları ve bazı durumlarda botulinum toksin uygulamalarının da tedaviyi destekleyebileceğini dile getirdi.

Laçin, nedeni bulunamayan kronik baş ağrılarında yalnızca ağrının hissedildiği bölgeye odaklanmak yerine çene ve diş sağlığının da değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak şunları kaydetti:

“Erken teşhis hem baş ağrılarının azalmasını hem de diş ve çene sağlığının korunmasını sağlar. Uzun süredir nedeni bulunamayan baş ağrısı yaşayan kişilerin diş hekimi muayenesini ihmal etmemesi önemli.”

Sudan sonra dünyada en çok tüketilen ikinci içecek

olan çay gerçekten birçok faydalar içeriyor...

Türkiye'de belki 200 yıllık bir geçmişi yok ama insanlığın 5.000 yıldır tükettiği bir içecektir çay...

Kahve için '40 yıllık hatır' için bir söz söylenmişse; 'Çay'  için bu hatrın asırlık olması işten bile değil...

Siyah çay, dünya çapında en popüler çay türüdür. 

Uzmanlar, 'Psiko-Damak Tadı' ile en çok bağdaşan içeceklerden biri olduğunu öngörüyor çayın. 

Zira birçok kişi, güne belki sudan önce çayla başlıyor. 

Camellia sinensis bitkisinin yaprakları kullanılarak yapılan dört çay türünden birisi siyah çay...

Dünyanın neresine giderseniz gidin; 'Çay rica ediyorum' dediğinizde; 'Peki efendim, yeşil mi; beyaz mı, coloıgnı mı, yoksa siyah mı?' diye sorulmaz, direkt siyah çay gelir...

Sosyal paylaşım videolarında; jineklogdan kardiyoloğa, ortopedistten psikiyatra kadar ipini koparan doktor, alanı dışında, 'Şu yenmez zararlı, bu  içilmez kötü' diyor ama, bu reytingci hocalar yerine, bilime kulak verin...

Gerçek bilime...

Siyah çay yaprakları kapsamlı bir oksidasyon sürecinden geçerek yaprakların içindeki hücreleri oksijene maruz bırakır. 

Uzmanlar, bu oksidasyonun siyah çaya yeşil çaydan farklı faydalar sağlayabileceğine dair deliler sunuyor; tabii gerçek uzmanlar...

Çoğu çayla ilişkilendirilen faydalar polifenollerden gelir. 

Çeşitli kronik hastalıklara karşı koruma sağlayan antioksidanlar. Ancak siyah çay, diğer hiçbir çay türünde bulunmayan theaflavinler adı verilen bir polifenol grubu içerir. Theaflavinler oksidasyon sırasında oluşur ve siyah çaydaki polifenollerin %3 ila %6'sını teşkil eder. Bu nedenle siyah çay, diğer çay türleriyle aynı faydaların bazılarını sunarken aynı zamanda başka avantajlar da sağlar.

Yapılan araştırmalara göre siyah çay içmenin faydaları şunlardır:

Zindelik sağlar...

Yorgunluk alıcı özelliğiyle kasları dinlendirir...

Kalp sağlığını destekler...

Sinir sistemini olumklu yönde geliştirir...

Kemik sağlığını korur...

Biraz daha detaylandıralım:

Siyah çay, kalp sağlığı söz konusu olduğunda bir adım öne çıkar. Bunun nedeni içeriğindeki theaflavinlerin kan kolesterolünü düşürmeye yardımcı olmasıdır. Ve flavonoidler; bitter çikolata ve kuruyemişlerde bulunan aynı antioksidanlardır ve kalp hastalığı riskini %8 oranında azaltır. Çalışmalar, günlük içtiğiniz her fincan çayla kan basıncınızı, büyük kardiyovasküler olaylar (kalp krizi ve felç gibi) riskini ve kalp hastalığından ölüm tehdidini azaltabileceğinizi göstermektedir.

İnme, beyne kan taşıyan kan damarlarında tıkanıklık olmasıdır ve küresel çapta ikinci önde gelen ölüm nedenidir. Siyah çay içmek, inme riskinizi azaltmanın bir yolu olabilir. Çalışmalar, günde en az iki fincan çay içmenin, çay içmeyen kişilere kıyasla inme riskini %16 oranında azaltabileceğini göstermektedir.

Diğer bazı çay türlerinin aksine, siyah çayda kafein bulunur, ayrıca L-theanine adlı bir amino asit içerir. Bu kombinasyon uyanıklık ve odaklanmaya yardımcı olur. Kafein tek başına daha stresli bir enerjiye neden olabilirken, siyah çaya L-theanine eklenmesi istikrarlı ve dengeli bir enerji sağlar. Yapılan bir çalışma, siyah çay içmenin su içmeye kıyasla bilişsel performansta daha iyi performans gösterdiğini bulmuştur.

Herhangi bir tatlandırıcı olmadan siyah çay içmek kan glikozunu düşürebilir ve vücudunuzun şekeri yönetme yeteneğini iyileştirebilir. Araştırmalar ayrıca siyah çayın normal ve diyabet öncesi yetişkinlerde yemeklerden hemen sonra kan şekeri seviyelerini iyileştirdiğini göstermektedir.

Araştırmacılar uzun yıllardır çayın kanser üzerindeki etkilerini inceliyorlar. Çaydaki polifenollerin belirli kanser türleriyle savaşmada rol oynadığını buldular. Bir çalışma, siyah çayın skuamöz hücreli karsinom cilt kanseri riskini azalttığını buldu. Ayrıca çok sayıdaki çalışmanın sonuçları; tüm çayların ağız kanserini önlemeye yardımcı olabileceği sonucunu gösterdi. İncelenen diğer kanserler arasında meme, jinekolojik, akciğer ve tiroid kanserleri bulunuyor, ancak hala daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.

Son yapılan bir araştırmaya göre, günde en az iki fincan siyah çay içmek, çay içmeyen insanlara kıyasla herhangi bir nedenden kaynaklanan ölüm riskini neredeyse %13 oranında azaltıyor. Araştırmalardan elde edilen diğer bulgulara göre; katılımcılar ne kadar çok çay içerse, kalp damar hastalığı, kalp rahatsızlığı ve felç geçirme riskleri o kadar düşük oluyor.

Bir de, genellikle Ege Kültürü menşeiili bir alışkanlık var ki, o  da çaya bir   dilim limon atmak, öyle tüketmek...

Siz bunu elbette, yeşil  olsun, kırmızı olsun; bir  ince dilim elma kabuğu, armut kabuğu ya da bir tek tane çekirdeksiz taze  vişne ile de deneyebilirsiniz...

Ama genelde limon iyidir!!!

Çayı limonlu içmek, sindirimden bağışıklık sistemine, cilt sağlığından kilo kontrolüne kadar bir dizi sağlık faydası sunar. 

Tabii ultra dinlendirici özelliğini de  unutmayalım ama başkaca yararları da var:

Yağ yakımını hızlandırarak kilo vermeye yardımcı olabilir.

Vücudun enerjik olmasına katkı yapar.

Kan şekerini düzenler.

Sindirim fonksiyonlarını artırır.

Cilt sağlığını korumaya yardımcıdır.

Stres seviyelerini düşürebilir. Bazı uzmanlar, 'Keşke minmize ankisiyeti bozuklukları için kullanılan haplar yerine, limonlu çayhapı üretilse' ortak görüşünde dahi birleşmiştir...

O kadar ki, migren  kaynaklı ağrıları hafifletir.

Böbrek taşı oluşumunu önlemeye yardımcıdır. Zira yoğun toprak alkali metallerini  eritme  özelliği vardır. 

Tabii çayda da aşırılıktan kaçmak en güzeli...

Aşırı derecede çay tüketmek, kafein içeriği nedeniyle yan etkilere neden olabilir. Bu yan etkiler hafiften ciddiye kadar değişebilir ve baş ağrısı ve düzensiz kalp atışı içerir.

Aşırı tüketildiğnide, bazı  yan etki ya da zararlar da ortaya çıkabilir...

Siyah çayı orta miktarda içmek çoğu insan için genellikle güvenlidir ancak hangi miktarın doğru olduğu konusunda belirsizlikler vardır. Takviye içerikleri ve kalitesi büyük ölçüde değişebilir. Bu, standart bir doz belirlemeyi zorlaştırır.

Aşırı şekilde siyah çay içmek sağlık sorunlarına yol açabilir. 

Her ne kadar sinir sistemini iyileştirme özelliği öne çıksa da; günde 6-8 ince belli ya da 4-5 fincan  çaydan fazlası; endişe ve uyku zorluğu ortaya çıkabilir...

Tüm sıcak  içeceklerde olduğu gibi, çayın şekersiz tüketimi de en tavsiye edilen içme şekli, lâkin illa şeker  atacaksanız da; ya demlerken içine karanfil atın, ya da çaydan hemen önce bir çay kaşağı taçın tüketin...